ครู 3: “ครู” หรือ “อาจารย์”
พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ 2542 ให้ความหมายของคำว่า “ครู” ไว้ว่า ผู้สั่งสอนศิษย์ ผู้ถ่ายทอดความรู้ให้แก่ศิษย์ โดยมีรากศัพท์มาจากภาษาบาลี สันสกฤต ว่า
“คุรุ” ซึ่งหมายถึง หนัก
ส่วนคำว่า “อาจารย์” หมายถึง ผู้สั่งสอนวิชาความรู้ หรือคําที่ใช้เรียกนําหน้าชื่อบุคคลเพื่อแสดงความยกย่องว่ามีความรู้ในทางใดทางหนึ่ง มาจากภาษาบาลี สันสกฤตว่า
“อาจริย” ซึ่ง จริย หมายถึง ความประพฤติหรือกิริยาที่ควรประพฤติ
จะเป็น “ครู” หรือ “อาจารย์” จึงไม่ใช่ของง่าย
ท่านพุทธทาสภิกขุ เคยกล่าวไว้ว่า คำว่า “ครู” เป็นคำที่สูงมาก เป็นผู้เปิดประตูทางวิญญาณ แล้วก็นำให้เกิดทางวิญญาณไปสู่คุณธรรมเบื้องสูง เป็นเรื่องทางจิตใจโดยเฉพาะ มิได้หมายถึงเรื่องวัตถุ
ท่านอาจารย์ คุณรัญจวน อินทรกำแหง ได้กล่าวภาพสะท้อนแง่คิด ความจริงของคำว่า "ครู" กับ "อาจารย์" ไว้ อย่างน่าสนใจดังนี้
“…..เมื่อพูดถึงคำว่า "ครู" ก็มีอีกคำหนึ่งแทรกขึ้นมา คือคำว่า "อาจารย์" สังเกตดูโดยทั่วไป ผู้ที่อยู่ในอาชีพนี้ มักจะยินดี กับคำว่าอาจารย์ มากกว่าคำว่าครู หากถูกเรียกว่าครู แทนที่จะเรียกว่าอาจารย์ ก็จะมีความรู้สึก ต่ำต้อยน้อยหน้าขึ้นมาในใจ คำว่า"ครู"จึงกลายเป็นคำเล็กๆ ไปเสียแล้ว เป็นคำที่ไม่มีความหมายยิ่งใหญ่ เหมือนคำว่า"อาจารย์ "จนทำให้ความหมายของความเป็นครูเลอะเลือนไป ผู้ที่จิตวิญญาณของความเป็นครู ยังไม่เข้มแข็ง มั่นคง ก็เกิดอาการตะเกียกตะกาย จะต้องเป็น อาจารย์ให้ได้ แล้วก็จะรู้สึกภาคภูมิใจที่ได้เปลี่ยนจากครูมาเป็นอาจารย์ ทั้งๆ ที่หน้าที่ในอาชีพนั้น หาได้แตกต่าง หรือเปลี่ยนแปลงไปไม่ บ้างก็ไปเข้าใจกันว่าอาจารย์เป็นผู้มีวิทยฐานะสูงกว่า มีลักษณะเป็นนักวิชาการมากกว่า และมีอัตราเงินเดือน สูงกว่า.......”
จาก.. “ครูคือผู้สร้างโลก” ดอกหญ้า อันดับที่ ๑๑๗ ม.ค. - ก.พ. ๒๕๔๘
ไพวรินทร์ ขาวงาม ได้พบบทกวีเขียนใส่กระดานติดไว้ข้างฝาห้องเรียน โรงเรียนบ้านนาเสียวโคกสว่าง อ. เปือยน้อย จ. ขอนแก่น แต่ไม่ระบุชื่อผู้แต่ง และได้ฝากอ่าน ฝากสืบทอดบทกวี “ครูคือใคร” ที่สะท้อนภาพและให้เห็น ความเป็นครู ของคนเป็นครู ได้อย่างชัดเจน ดังนี้
“ครูคือเทียนทองส่องสว่าง ท่ามกลางความมืดมัวหม่น
ครูคือปูชนียบุคคล ปวงชนซาบซึ้งศรัทธา
ครูจึงไม่ใช่ลูกจ้าง อำพรางสั่งสอนบังหน้า
เบื้องหลังเป็นทาสเงินตรา ไขว่คว้าอำนาจลาภยศ
ครูจึงเป็นวีรบุรุษ สับประยุทธ์ความชั่วทั้งหมด
ครองใจครองธรรมงามงด ปรากฏแก่ตน คนเป็นครู”
จาก...“คมเคียวคมปากกา-ครูคือใคร” ไพวรินทร์ ขาวงาม นสพ.คม ชัด ลึก :วันศุกร์ที่ 22 มกราคม 2553
ซึ่งอันนี้เป็นทัศนคติของแต่ละคนที่ถูกหล่อหลอมมา meepole ไม่ได้จบด้านครูมา แต่มาเป็นครู และแทนตัวเองกับนักศึกษาว่า “ครู” มาตลอด แต่ก็ได้ยินจำนวนมากรอบตัวเรียกแทนตัวเองว่า “อาจารย์” แต่สำหรับ meepole แล้ว คำว่า “ครู” ฟังแล้ว.. อบอุ่น ยิ่งนัก
มีต่อตอน 4 ครู: ความเป็นครู
คนที่บอกความเป็นครูได้หนักแน่น คือ เนาวรัตน์ พงษ์ไพบูลย์ ครับ
สวัสดีค่ะ ผอ.พรชัย
ขอบคุณมากค่ะ สำหรับข้อแนะนำ
ส่วนของ อ.เนาวรัตน์ พงษ์ไพบูลย์ จะมีอยู่ในประมาณตอนที่ 6-7 ของดีจะทะยอยมา คนเขียนแก่แล้วค่ะ ต้องค่อยๆจิ้มดีดแป้นคอม ฯ :)