क्रोधो वैवस्वतो राजा तृष्णा वैतरणी नदी ।

विद्या कामदुघा धेनुः सन्तोषं नन्दनं वनम् ॥

 

กฺโรโธ ไววสฺวโต ราชา ตฺฤษฺณา ไวตรณี นที ฯ

วิทฺยา กามทุฆา เธนุะ สนฺโตษํ นนฺทนํ วนมฺ ๚

 

krodho vaivasvato rājā tr̥ṣṇā vaitaraṇī nadī .

vidyā kāmadughā dhēnuḥ santoṣaṁ nandanaṁ vanam

 

Anger is like the lord of death;

Greed is like the river Vaitarani (which is very difficult to corss over);

Knowledge is like Kamadhenu, the wish-fulfilling cow;

Contentment is like the Nandana garden (which is in Heaven).

 

ความโกรธ (โกฺรโธ) คือ เจ้่า (ราชา) แห่งความตาย (ไววสฺวตสฺ)

ความใคร่ (ตฺฤษฺณา) คือ แม่น้ำไวตรณี (ไวตรณี นที) (ยากจะข้ามผ่านได้)

ความรู้ (วิทฺยา) คือ แม่โค (เธนุะ) ผู้ขอสิ่งใดได้ดังปรารถนา (กามทุฆา)

ความสันโดษ (สนฺโตษํ) คือ สวนนันทนะ (นนฺทนํ วนมฺ)

 

ศัพท์

บทนี้มีศัพท์เพศหญิง (สฺตฺรี) เพิ่มขึ้น

กฺโรโธ    ปุ.1.เอก       (โกฺรธ) ความโกรธ

ไววสฺวโต ปุ.1.เอก       (ไววสฺวต) พระยม (ยม ไววสฺวต)

ราชา      ปุ.1.เอก       (ราชนฺ) พระราชา

ตฺฤษฺณา   สฺตฺรี.1.เอก.  ความใคร่, ความอยาก (บาลีว่า ตัณหา)

ไวตรณี    สฺตฺรี.1.เอก.  ไวตรณี (แม่น้ำที่ไหลคั่นระหว่างโลกมนุษย์ และยมโลก)

นที         สฺตฺรี.1.เอก.   แม่น้ำ

วิทฺยา      สฺตฺรี.1.เอก.   ความรู้

กามทุฆา  สฺตฺรี.1.เอก.   (วิเศษณ์) ที่ให้สิ่งใดดังปรารถนา, ชื่อแม่โค

เธนุะ       สฺตฺรี.1.เอก.   (เธนุ) แม่โค

สนฺโตษํ    ปุ.1.เอก    (สนฺโตษ) ความสันโดษ, ความพอใจ

นนฺทนํ    นปุ.1.เอก     (นนฺทน) ชื่อสวนนันทนะ (ในสวรรค์)

วนมฺ       นปุ.1.เอก     (วน) ป่า, สวน

นปุ.1.เอก