SHA Conference and Contest ความงาม และ ความหมาย นิยามใหม่คุณภาพ จิตตปัญญา(๒)

      นำองค์กรอย่างไรให้เกิดจิตตปัญญา

      รายงานสดสดวันที่ ๒ เช้าวันที่ ๒ คนมาชิมชายังว่างๆประมาณครึ่งห้อง สงสัยดื่มด่ำกับชายังไม่ตื่น

      องค์กรกับจิตตปัญญา นำโดย นพ.สมศักดิ์ ชุณหัศมิ์ เลขาธิการมูลนิธิสาธารณสุขแห่งชาติ อาจารย์หมอธนเดช อาจารย์หมอสุรชัย หรือ หมอป๊อก ผู้เยี่ยมสำรวจของ สรพ และ อ.หมอ นิวัฒ์ชัย นามวิชัยศิริกุล ผอ.รพ.ประทาย

 

ภาพทีมงาน เบื้องหลัง ความสำเร็จ และ การถอดบทเรียน จากซ้าย พี่หมี พี่แอน พี่เบ๊ท และ น้องนิศมา (กบ) จาก สรพ

      ประเด็นสำคัญ การนำองค์กร หรือ Empowerment and Participation จะทำอย่างไรให้เกิดการพัฒนาจิตปัญญา คือ เกิดความสุข มีความดี ได้ความงาม (ศ.นพ.ประเวศ วะสี)

      อ.สมศักดิ์ จาก มูลนิธิสดศรี-สฤษดิ์วงศ์ ที่ได้คิดเรื่องราวของจิตตปัญญาขึ้นมา ได้กล่าวนำ ว่า นพ.ประเสริฐ ผลิตผลการพิมพ์ ได้นิยาม “จิตวิญาณ หมายถึง องค์ประกอบอีกอย่างหนึ่งของมนุษย์ทุกคน ที่เป็นส่วนสำคัญของ การมีสุขภาพดี หรือ สุขภาวะ” จุดสำคัญ คือ การก้าวข้ามความเป็นศาสนาให้ได้ อย่าไปเชื่อมโยงเรื่องจิตวิญญาณกับศาสนา ซึ่งประเด็นนี้ อ.ประเวศ กล่าวว่า “หากจิตวิญญาณดีสุขภาพต้องดีด้วย” ซึ่งคุณหมอจอน์ห แห่ง MIT ว่าหากจะให้สุขภาพจิตดีให้นั่งเฉยๆ วันละ ๔๐ นาที โรคหัวใจจะดีข้น ความดันจะลดลง เพราะทำให้ปรับตัวได้อย่างมากมาย เฉกเช่นที่ท่านพุทธทาส กล่าวไว้ คือ “การปฏิบัติงาน คือ การปฏิบัติธรรม” แปลว่า การทำงานแล้วจิตวิญญาณดีขึ้น ซึ่งมูลนิธิสดศรี ได้มีความเชื่อเรื่องราวเช่นนี้

      แนวคิด ของ อ.หมอสมศักดิ์ และ อ.หมอ ประเสริฐ การแลกเปลี่ยนเรียนรู้ที่ลึกซึ้ง หากใครเข้าใจปรัชญา คือ การเคารพซึ่งกันและกัน คือ คนมีความรู้ และ มีศักยภาพ

      การที่ทำงานมีพัฒนาการทางจิตวิญญาณน่าจะเป็นไปได้ และ สามารถทำได้มาก และ น่าจะเป็นหมายสูงสุดขององค์กร หากองค์กรไม่ดำเนินการจะตกขอบได้

      ประเด็นสำคัญ การพัฒนาจิตจากการทำงาน ความหมาย คือ “การพัฒนาจิตโดยใช้ความรู้ และ ประสบการณ์จากการทำงาน โดยไม่ต้องปลีกเวลาไปภาวนาเท่านั้น”

ซึ่งความหมายรวมถึง “การพัฒนาจิตจากการดำเนินชีวิตประจำวัน การมีปฏิสัมพันธ์กับคนภายในบ้าน ภานในทีทำงาน นอกที่ทำงาน ในชุมชน”

  ประเด็นสำคัญ คือ การมาแลกเปลี่ยนเรียนรู้ เรื่องราวดีดีในจากประสบการณ์ประจำ เรื่องแรก คือ การที่พยาบาลไปออกหน่วย ทุกครั้ง รถจะติดหล่ม เวลาติดหล่มพยาบาลจะลงจากรถ แต่ครั้งหนึ่งพยาบาลคนหนึ่งไม่ลงจากรถ เมื่อคนขับรถมาเล่าให้ฟังในการ ลปรร ครั้งหนึ่ง คนขับรถท่านนั้นเล่าว่า "เวลาที่คนขับรถอยู่คนเดียวเมื่อรถติหล่มรู้สึกว้าเหว่ แต่วันที่พยาบาลนั่งอยู่ด้วยเขามีกำลังใจที่จะทำให้รถพ้นจากการติดหล่มนั้นได้" ตั้งแต่นั้นมาจะมีพยาบาลหนึ่งคนนั่งบนรถประจำเพื่อให้กำลังใจคนขับรถเมือรถติดหล่ม

 ประเด็นในการนำเรื่องราวมาเล่าสู่กันฟังให้นำเรื่องดีดีมาเล่าสู่กันฟัง อย่านำแต่เรื่องร้ายๆมาเล่าสู่กันฟัง

 อ.หมอ สมศักดิ์ บรรยาย ต่อ จิตตปัญญา คือ การมี Value คือ การที่เราเห็นคุณค่าของงานที่ทำ รวมทั้งการ เห็นคุณค่าของงานที่ทำอย่างแท้จริง ว่ามีความหมายอย่างไรต่อตนเองและต่อคนอื่น และ สุดท้าย คือ การทำงานด้วยอุดมคติ

 ประเด็นสุดท้าย คือ วิธีทำ คือ

 ๑. ผู้นำ หรือ ผู้บริหาร มีหน้าที่กำนดเงื่อนไข และ สิ่งแวดล้อมในการทำงาน ที่ทำให้เกิดกระบวนการทำงาน วิธีการทำงาน และ ความสัมพันธ์ ระหว่างคนในองค์กรที่สนับสนุนให้เกิดพัฒนาทางจิตวิญญาณ การทำ BSc ต้องทำแล้วให้หลุดพ้นจากแค่การได้เงิน

 ๒. ประสบการณ์

 ๓. พื้นที่ สำหรับเจ้าหน้าที่สาธารณสุข คือ การออกไปพบความทุกข์ยากของผู้ป่วย เช่น ใน USA ออกไปทำ Home Visit มากขึ้น เพราะจะได้เห็นบริบทจริงทำให้เข้าใจความทุกข์ของผู้ป่วย เห็นผู้ป่วยเป็นคนทั้งคน หรือ เห็น ผู้ป่วยแบบองค์รวมมากขึ้น การออกไปเยี่ยมบ้าน เช่ย หมอวีรพันธ์ จาก โรงพยาบาลขอนแก่น สนับสนุนให้พยาบาลทุกสาขาออกไปเยี่ยมบ้าน ทำให้เห็น Spiritual Experienced มากขึ้น โดยเฉพาะโรคเรื้อรัง เหมือนเช่น ผอ.รพ.อุบลรัตน์ อ.หมอ อภิสิทธ์ หรือ หมอภักดี

 ๔. การเล่าเรื่องดีดี เป็น การบูรณาการศิลปะและการเล่าเรื่อง เป็นกระบวนการเรียนรู้ว่าด้วยมิติทางจิตวิญญาณ โดยจัดให้มีการ ลปรร ประสบการณ์ดีดีจาการทำงาน ไม่ว่าจะเป็นการทำงานที่ประสบความสำเร็จ หรือ การทำงานที่ทำให้ตนเองพอใจ และ มีความสุขอย่างลึกซึ้ง

 สรุป VLS = Value + Learning + Spiritual

JJ2010 ฅนสานฝัน