การสอนอ่านนาฬิกา

          มีใครเคยสอนเด็ก ๆ ให้อ่านเวลาจากนาฬิการะบบเข็มสั้น-เข็มยาว(ไม่ใช่ดิจิตอล) กันไหมคะ?  ผู้เขียนประสบปัญหาในการสอนมาแล้ว โดยเฉพาะเนื้อหาในบทเรียนคณิตศาสตร์ชั้นประถมศึกษาปีที่ 3  ตัวเลขบทหน้าปัดนาฬิกามีแค่ 12 ตัว แต่ต้องอ่านตัวเลขเหล่านั้นให้เป็น 24 นาฬิกา ต้องอ่านให้เป็น 50-60 นาที พยายามใจเย็น ค่อย ๆ อธิบาย ค่อย ๆ ยกตัวอย่าง ยากมากที่จะมีเด็กที่เข้าใจและอ่านได้จริง ๆ เพราะเด็กบางคนแยกความคิดรวบยอดไม่ออก  เด็กนักเรียนชนบท พ่อแม่ไม่มีเงินซื้อนาฬิกาให้สวม  เด็กไม่คุ้นเคย ไม่ได้สัมผัสในชีวิตประจำวัน  ก็ยากที่จะเข้าใจ  นาฬิกาสมัยนี้ก็เป็นระบบตัวเลขหมดแล้ว  ไม่เห็นต้องเสียเวลาอ่านเข็มสั้น เข็มยาวเลย  เห็นตัวเลขก็อ่านได้แล้ว  ครั้นจะจ้ำจี้จำไชสอนแต่เรื่องการอ่านเวลา  เดี๋ยวเนื้อหาอื่นก็ไม่ได้สอนอีก  พอดีพอร้ายสอนไม่จบเนื้อหาตามหลักสูตรกันพอดี

          ผู้เขียนพยายามหาวิธีที่จะให้เด็กอ่านเวลาให้ได้ก่อน ความเข้าใจค่อยให้เขาเข้าใจทีหลัง  ด้วยแนะนำดังนี้ (คร่าว ๆ นะคะ)

          1.  อธิบายว่า 1 วัน เป็นกลางวัน 12 ชั่วโมง เริ่มตั้งแต่ 6 นาฬิกาถึง 17 นาฬิกา กลางคืน 12 ชั่วโมง เริ่มตั้งแต่ 18 นาฬิกา ถึง 24 นาฬิกา

          2.  การอ่านเวลา  เข็มสั้นมีหน่วยในการอ่านเป็นนาฬิกา  เข็มยาวมีหน่วยในการอ่านเป็นนาที

          3.  จับคู่ตัวเลขให้เด็กท่องดังนี้  ถ้าเข็มชี้เลข 1 อ่านได้สองเวลา คือ 1 นาฬิกา กับ 13 นาฬิกา  ถ้าเข็มชี้เลข 2 อ่านได้คือ 2 นาฬิกา กับ 14 นาฬิกา  ...จับคู่ไล่ไปจนถึงเลข 12 อ่านได้สองเวลา คือ 12 นาฬิกา กับ 24 นาฬิกา  แล้วแยกให้เด็กเห็นนะคะว่า กลางวันเริ่มที่ 6 นาฬิกาถึง 17 นาฬิกา ที่เหลือคือกลางคืน  เพราะฉะนั้นที่ตัวที่ให้จับคู่ไว้ก็จะมีทั้งกลางวันกลางคืน เช่น เข็มชี้เลข 8 เวลากลางวันก็คือ 8 นาฬิกา ส่วน 20 นาฬิกาก็เป็นกลางคืนไป 

          4.  การอ่านเข็มยาว  ถ้าชี้ตัวเลขใดให้คูณด้วย 5  เพราะใน 1 ช่องตัวเลขจะแบ่งเป็น 5 ช่องเล็ก ๆ ซึ่งนั่นคือ 1 นาที  หน้าปัดมี 12 ช่องใหญ่ หรือ 60 ช่องเล็ก ก็หมายถึง 60 นาที หนึ่งช่องใหญ่ก็คือ 5 นาที  เพราะฉะนั้นเข็มยาวชี้เลขไหน ก็จับคูณ 5   เช่น เข็มยาวชี้เลข 8 ก็อ่านว่า 40 นาที

          5.  จับหลักการข้อ 3 และข้อ 4 มารวมกัน  แค่นี้เด็ก ๆ ก็เริ่มอ่านได้แล้ว  ตัวอย่างการอ่าน เช่น ให้เด็ก ๆ อ่านเวลากลางวัน เมื่อเข็มสั้นชี้เลข 4  เข็มยาวชี้เลข 4 ผู้เขียนก็จะให้เด็ก ๆ อ่านเข็มสั้นก่อน โดยพิจารณาว่าเลข 4 อ่านคู่กับเลขอะไร  ซึ่งก็คือ 16 เวลากลางวันต้องเลือกอ่านที่ 16 นาฬิกา  ทีนี้ไปดูเข็มยาว จะเห็นว่าชี้ที่ 4 ก็จับ 5 คูณเลย จะได้ 20 นาที  ก็จะอ่านรวมกันได้ว่า เวลา 16 นาฬิกา 20 นาที  หรือจะให้อ่านเป็นเวลากลางคืน  ก็เปลี่ยนแค่การอ่านเข็มสั้น ส่วนเข็มยาวก็อ่านเหมือนเดิม  จะอ่านว่าเวลา 4 นาฬิกา 20 นาที

          ส่วนอื่น ๆ ท่านผู้สนใจต้องเพิ่มเติมเทคนิคสอนเองนะคะ เช่นเวลาที่คาบเกี่ยวกลางวันกับกลางคืนอย่าง 6 นาฬิกา กับ 18 นาฬิกา อ่านอย่างไรเป็นกลางวัน-กลางคืน  หรือเวลาหลัง 24 นาฬิกาไปแล้ว ทำไมไม่อ่าน 24 นาฬิกา 1,2,3......59 นาที  ทำไมต้องอ่าน 0 นาฬิกา 1,2,3...59 นาที  และข้อควรระวังในการอ่านเมื่อเข็มยาวไปชี้อยู่แถว ๆ เลข 9-11

          นี่คือประสบการณ์เล็ก ๆ น้อย ๆ ที่คิดว่าพอจะเป็นประโยชน์บ้าง ลองปรับใช้ดูนะคะ