มนุษย์เป็นทั้งผู้สร้างและผู้ทำลาย

การสร้างทรัพยากรมนุษย์

                ทรัพยากรที่สำคัญที่สุดได้แก่ ทรัพยากรมนุษย์  ทรัพยากรมนุษย์ประกอบด้วยร่างกายและจิตใจ  มนุษย์เป็นได้ทั้งผู้สร้าง และผู้ทำลาย  เป็นทั้งผู้ถูกสร้าง และผู้ถูกทำลาย  โดยทั่วไปมนุษย์จะเป็นผู้ถูกสร้างก่อน เช่นเด็กแรกเกิด เด็กจะเป็นผู้ถูกสร้างให้เจริญเติบโต ทั้งด้านร่างกายและจิตใจ ผู้ปกครองได้แก่บิดา มารดา เป็นผู้สร้าง

แต่ในอีกด้านหนึ่งเด็กแรกเกิดเป็นผู้ถูกทำลาย และมารดาหรือผู้ปกครองเป็นผู้ทำลายเช่นการทำแท้ง หรือเด็กถูกเลี้ยงดูแบบปล่อยทิ้งไม่มีการเหลียวแลจากผู้ปกครอง เด็กเหล่านี้คือผู้ถูกทำลาย

                มนุษย์ทุกคนมีประสบการณ์จากการเป็นผู้ถูกสร้างและผู้ถูกทำลายด้วยกันทุกคน ประสบการณ์ที่ได้รับจะเป็นผลที่ทำให้มนุษย์ผู้นั้นกลายเป็นผู้สร้างหรือผู้ทำลายในเวลาต่อมา การสร้างส่วนมากเกิดมาจากความตั้งใจ แต่การทำลายเกิดขึ้นได้ทั้งความตั้งใจและไม่ตั้งใจ

                ธุรกิจทุกประเภทจะเกิดขึ้นได้ต้องประกอบด้วยทรัพยากรมนุษย์  ทรัพยากรมนุษย์ถูกจัดให้กระจายลงไปในทุกส่วนของธุรกิจ เริ่มตั้งแต่เจ้าของธุรกิจ ผู้บริหารจัดการ หัวหน้างาน พนักงานผู้ปฏิบัติงาน มนุษย์ถูกวางอยู่ในทุกส่วนของธุรกิจ

                ธุรกิจโรงแรม ประกอบด้วยส่วนใหญ่ๆสามส่วนได้แก่ ส่วนที่เป็นทรัพย์สิน ส่วนของการจัดการได้แก่การบริหารทรัพยากรมนุษย์  ส่วนของการบริการได้แก่ทักษะและความสามารถของพนักงานบริการตามที่ได้กล่าวไว้แล้วว่ามนุษย์ได้ถูกจัดวางไว้ในส่วนต่างๆของธุรกิจ ดังนั้นหัวใจของธุรกิจโรงแรมจึงขึ้นอยู่กับการบริหารและการจัดการ โดยเริ่มต้นตั้งแต่จะต้องมีการวางแผนอัตรากำลังคนที่จะนำเข้ามาเป็นส่วนประกอบของการดำเนินธุรกิจ กำหนดคุณสมบัติของมนุษย์ผู้ที่จะนำไปวางไว้ในตำแหน่งต่างๆ การรับสมัคร  การคัดเลือก การบรรจุพนักงาน ซึ่งเป็นหลักเบื้องต้นของธุรกิจทั่วๆไป

                ปัญหาแรกที่เกิดขึ้นกับธุรกิจโรงแรมขนาดกลางและเล็กที่เจ้าของบริหารเอง คือไม่มีการวางแผนอัตรากำลังคนและคุณสมบัติของคนในตำแหน่งต่างๆ เจ้าของส่วนมากจะไปมุ่งอยู่กับการก่อสร้างโรงแรมและการหาลูกค้าเข้าใช้บริการโรงแรมเป็นสำคัญ โดยจะเริ่มประกาศรับสมัครพนักงานเมื่อโรงแรมใกล้จะเปิดบริการ พนักงานระดับหัวหน้างาน บางตำแหน่งก็จะไปดึงตัวมาจากโรงแรมอื่น

                เนื่องจากเจ้าของผู้ประกอบธุรกิจโรงแรมโดยทั่วไปไม่ได้คิดที่จะลงทุนด้านทรัพยากรมนุษย์ เพราะถือว่าเป็นการลงทุนที่เสี่ยง ไม่สามารถควบคุมได้ สู้ไปซื้อตัวมาจากที่อื่นง่ายกว่า ดังนั้นทรัพยากรมนุษย์ในส่วนของธุรกิจโรงแรมจึงมีไม่พอเพียงต่อความต้องการ ในทุกระดับ  โดยเฉพาะผู้บริหารระดับสูง เพราะไม่มีผู้สร้าง มีแต่ผู้ทำลาย

                คนที่อยู่ในธุรกิจโรงแรมส่วนมากโตด้วยตัวของตัวเอง ต้องเข้าไปทำงานตั้งแต่พนักงานระดับล่างและใช้ความสามารถของตัวเองค่อยๆเขยิบตำแหน่งให้สูงขึ้นไปเรื่อยๆ ถ้าโรงแรมที่ทำอยู่ไม่มีตำแหน่งให้ก็ต้องคอยหาตำแหน่งที่โรงแรมอื่น  ด้วยเหตุผลที่โรงแรมไม่ได้ลงทุนเรื่องการพัฒนาความสามรถให้กับพนักงานตามขั้นตอนของการจัดการแบบมืออาชีพ พนักงานที่ได้เลื่อนตำแหน่งขึ้นไปจึงไม่ใช่ผู้บริหารอาชีพ เพราะขาดความรู้ในการบริหารและการจัดการอย่างถูกต้อง ส่วนมากจะเรียนรู้จากลูกพี หรือผู้มีอายุงานมากกว่า ซึ่งสิ่งที่เรียนรู้มามีทั้งผิดและถูกปะปนกันไป  จึงไม่สามารถหามาตรฐานได้

                ปัญหาดังกล่าวทราบกันดีทั้งผู้ประกอบการเองและผู้มีส่วนเกี่ยวข้องจากภาครัฐ ทางภาครัฐก็ได้พยายามที่จะสร้างบุคลากรให้มีจำนวนพอเพียง  แต่ก็ยังจับทางไม่ถูก  จึงทำให้สถานศึกษาหลายแห่งได้แห่เข้ามาอาสาช่วยเหลือเพื่อช่วยกันผลิตทรัพยากรที่มีคุณภาพให้กับธุรกิจโรงแรม แต่ก็น่าเสียดายที่มีเพียงไม่กี่แห่งที่สามารถผลิตบุคลากรที่มีคุณภาพได้จริง ที่เหลือส่วนมากเน้นที่การหาผลประโยชน์ให้กับสถานศึกษานั้นๆ

 

                ธุรกิจโรงแรมเป็นธุรกิจที่ให้บริการ ๒๔ ชั่วโมง ๓๖๕ วันโดยไม่มีวันหยุด บุคลากรต้องมีทักษะและความสามารถเฉพาะในแต่ละด้าน คุณสมบัติของพนักงานต้องสูงกว่าบุคลากรทั่วๆไป รายได้มากน้อยขึ้นอยู่กับ ประสบการณ์และความสามารถเฉพาะตัว  ปัจจุบันโรงแรมส่วนมากขาดพนักงานที่มีคุณสมบัติตามมาตรฐานของงานในแต่ละตำแหน่ง ทำให้ทางโรงแรมเองเสียรายได้ที่ควรจะได้เป็นจำนวนมาก  เกิดการรั่วไหลและทำให้ต้นทุนการดำเนินการสูงกว่าที่ควรจะเป็นโรงแรมเหล่านี้ส่วนมากเจ้าของจะบริหารเอง จ้างผู้จัดการมาเป็นแค่ผู้รับคำสั่ง ให้ไปปฏิบัติตาม

         

          การแก้ไขปัญหาดังกล่าวเจ้าของต้องเปลี่ยนทัศนคติใหม่โดยหันมาทุ่มเงินด้านการสร้างทรัพยากรมนุษย์ โดยเริ่มจากเจ้าของเองก่อน ทำการศึกษาและเรียนรู้เรื่องธุรกิจโรงแรมให้เข้าใจอย่างถ่องแท้ ก้าวออกมาข้างนอก จ้างผู้บริหารมืออาชีพให้เข้ามาบริหาร  เจ้าของมีหน้าที่ควบคุมนโยบาย ตรวจสอบ ให้การสนับสนุนผู้บริหาร เดินทางหาประสบการณ์ตามประเทศต่างๆ เข้าพักในโรงแรมที่มีมาตรฐานดีกว่าโรงแรมของเจ้าของเอง เพื่อศึกษาและนำสิ่งดีๆมาเป็นตัวอย่างเพื่อมอบหมายนโยบายให้ผู้บริหารนำไปดำเนินการต่อไป

 

ม.ล.ชาญโชติ ชมพูนุท

๒๕ เมษายน ๒๕๔๙