คำถาม ข้อสงสัย ในสรรพสิ่ง เป็นจุดเริ่มต้นการศึกษาตลอดชีวิตยุคไซเบอร์

ยุคนี้เป็นยุคไซเบอร์ที่เทคโนโลยีสารสนเทศ
นั้น มีข้อมูลต่าง ๆไหลบ่า เข้าท่วมเนืองนอง
และเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว คลื่นลูกที่สาม
ที่พัดพาระลอกแล้วระลอกเล่า แหล่งข้อมูล
ทางอินเตอร์เนตมีหลากหลายมากถึงมากที่สุด
ในบรรดาความรู้ที่ผ่านอินเตอร์เนตนั้น ได้แสดง
แบบจำลองคำตอบต่อปัญหาต่าง ๆ นั้นหลากหลาย
โดยเฉพาะคำถามที่มีการช่วงชิงคำตอบทางการเมือง
คำตอบสำเร็จรูปนั้นไม่ได้มีเฉพาะในห้องเรียนทุกระดับ
เท่านั้น สื่อยุคไซเบอร์ นั้นมีประสิทธิภาพถึงขั้นชี้นำ
เช่นปัญหาเด็กที่ำทำแท้ง สามารถหาซื้อยาทางอินเตอร์เน็ต
ไ้ว้ใช้่เอง ตลอดจนปริญญาต่าง ๆ สามารถขายได้ทางเน็ต

ดังนั้นถ้าถามว่า ท่ามกลางข้อมูลที่ไหลบ่า มีแบบจำลอง
ความจริงหลายรูปแบบ นั้นเราจะเรียนรู้ตลอดชีวิตได้อย่างไร
สิ่งสำคัญที่สุดของการศึกษาตลอดชีวิตก็คือการตั้งคำถาม
เพราะความสงสัยต่าง ๆ ของมนุษย์ก่อให้เกิดอายธรรมต่าง ๆ
ขึ้นมา ยกตัวอย่าง เช่นปรากฎการณ์เรื่องของฟ้าผ่าของ
คนโบราณ ก่อให้เกิดความสงสัยว่าเบื้องหลังฟ้าผ่ามีสิ่งศักดิ์สิทธิ์
อะไร ในยุคแรก ๆ ของมนุษย์ก็ตอบว่า มีอำนาจเหนือธรรมชาติ
หรือสิ่งที่อธิบายกันไปในรูปตำนาน ซึ่งก็เป็นที่มาของความรู้
แห่งยุคสมัยนั้น ความสงสัยก่อให้เกิดกระบวนการทางวิทยาศาสตร์
ที่ตั้งข้อสงสัยอย่างเช่นว่า วัตถุอะไรเล็กที่สุด จากนั้นก็หาข้อพิสูจน์
แ่ล้วก็ตั้งเป็นทฤษฎี หรือแบบจำลองความจริง จนได้ข้อพิสูจน์ต่าง ๆ
แล้วก็มีการล้มล้างกันต่อมาจนกลายเป็นทฤษฎีที่ได้รับการยอมรับ
เพราะฉะนั้น การศึกษาตลอดชีวิตยุคไซเบอร์นั้นจะต้องตั้งคำถาม
มีข้อสงสัย จากนั้นก็ค้นคว้าจากครูนักค้นหลายรูปแบบ นอกจากนั้น
การข้ามพรหมแดนด้านภาษาจะทำให้เราได้คำตอบที่หลากหลาย
เพราะในคำตอบใหม่ ๆ เกิดขึ้นทางฝั่งตะวันตกอยู่เสมอ จะเห็นได้ว่า
ที่อินเดีย เก่งไอทีอยู่ทุกวันนี้ ก็เพราะว่าภาษาอังกฤษเขาแข็งแรง
พอมีความรู้ใหม่ ๆ เข้ามาเขาก็สืบค้นได้เร็ว

จะเห็นได้ว่าองค์ความรู้จากอินเตอร์เน็ตทั้งหลายไม่ไ้ด้ลงลึกถึง
รายละเอียด ซึ่งก็เป็นช่องว่าที่เราจะหาคำตอบให้มันสมบูรณ์ขึ้น
และที่สำคัญที่สุด การตั้งคำถามแบบไหน ที่จะทำให้เรามีแบบ
จำลองความจริงที่เป็นของเราเอง และในอินเตอร์เนตก็มีเวที
มี พื้นที่ ในการคิำดทำนำเสนอ อยู่มากมาย

ดังนั้นเพียงแค่เริ่มตั้งคำถาม ก็เป็นจุดเริ่มแห่งอารยธรรมแล้วครับ