สำนักข่าวรอยเตอร์ตีพิมพ์เรื่อง 'Family ties play big role in atrial fibrillation' = "ครอบครัว (พันธุกรรม) มีบทบาทสำคัญ (เป็นปัจจัยเสี่ยง) หัวใจเต้นไม่เป็นจังหวะ (atrial fibrillation = หัวใจห้องบนเต้นรัว ไม่เป็นจังหวะ)", ผู้เขียนขอนำมาเล่าสู่กันฟังครับ [ Reuters ]
.
การศึกษาใหม่พบว่า คนที่มีประวัติครอบครัวเป็นโรคภาวะหัวใจห้องบนเต้นรัว หรือเต้นไม่เป็นจังหวะที่พบบ่อยคือ 'AF (เอ.เอฟ.)' จะเพิ่มเสี่ยงต่อการเป็นโรคนี้ 40% เมื่อเทียบกับประชากรทั่วไป
.
.
โอกาสเป็นโรค AF จะเพิ่มขึ้นถ้าญาติสายตรง (close family members = ญาติใกล้ชิด = พ่อแม่ พี่น้อง) เป็นโรคนี้ตั้งแต่อายุน้อย คือ ก่อนอายุ 65 ปี ความเสี่ยงจะเพิ่มเป็น 3 เท่า
.
ปกติเลือดคนเราจะไหลเวียนจากห้องบนไหลไปสู่ห้องล่าง คล้ายๆ กับน้ำต้นเขื่อนไหลไปสู่ปลายเขื่อนเรื่อยๆ หรือน้ำในลำน้ำที่ไหลเวียนดี ทำให้โอกาสเลือดแข็งตัวเป็นลิ่มเลือดขนาดเล็กมีน้อย
.
โรคนี้ (AF) จะทำให้หัวใจห้องบนเต้นรัว หรือเต้นไม่เป็นจังหวะ ทำให้เลือดส่วนหนึ่งไหลวนคล้ายๆ กับวังน้ำวนในหัวใจห้องบน และเพิ่มโอกาสเกิดลิ่มเลือดขนาดเล็ก
.
ลักษณะเช่นนี้คล้ายๆ กับการเกิดตะกอนของน้ำขุ่นในน้ำที่ไหลเวียนไม่ดี
.
.
ภาวะแทรกซ้อนที่พบได้ คือ ลิ่มเลือดที่เกิดขึ้นในหัวใจอาจหลุดไปอุดหลอดเลือดต่างๆ ทำให้เกิดภาวะหลอดเลือดอุดตัน โดยเฉพาะที่สมอง เพิ่มเสี่ยงอัมพฤกษ์ อัมพาต และโอกาสเสียชีวิต
.
สโตรค (stroke) หรือกลุ่มโรคหลอดเลือดสมองตีบ-แตกตัน มีสาเหตุจากโรค AF = 15%
.
.
คนอเมริกัน 310.71 ล้านคน มีคนเป็นโรคหัวใจห้องบนเต้นรัว-ไม่เป็นจังหวะ หรือ AF = 2.2 ล้านคน คิดเป็นร้อยละ 0.71 หรือ 141 คนเป็นโรคนี้ 1 คน
.
การศึกษานี้อาศัยข้อมูลจากการศึกษาสถิติโรคหัวใจฟรามิงแฮม ซึ่งรวมข้อมูลจากประชากรทั้งเมือง แล้วติดตามต่อเนื่องไปหลายสิบปี รวมกลุ่มตัวอย่างที่ศึกษาเรื่องนี้มากกว่า 4,000 คน
.
.
การศึกษานี้บอกเราว่า ถ้าเรามีญาติเป็นโรคหัวใจเต้นไม่เป็นจังหวะ... ควรหาโอกาสตรวจเช็คคลื่นไฟฟ้าหัวใจ เพื่อดูว่า มีโรค AF หรือไม่
.
ถ้ามีโรคนี้... หมอที่ดูแลท่านอาจพิจารณาให้ยาป้องกันสโตรค หรือหลอดเลือดสมองตีบตัน อัมพฤกษ์ อัมพาต เช่น ให้แอสไพรินกินวันละเม็ด (ตลอดชีวิต) ฯลฯ
.
.
ทุกวันนี้เรามีเครื่องวัดความดันเลือดอัตโนมัติในราคาไม่แพง... ต่อไปเครื่องวัดเหล่านี้อาจพัฒนาไปใช้คัดกรองโรคหัวใจเต้นไม่เป็นจังหวะ AF ได้
.
โรค AF อาจทำให้เกิดอาการได้ในคนไข้บางคน คือ ใจสั่น ความดันเลือดต่ำ อ่อนเพลีย เวียนหัว รู้สึกสับสน หายใจไม่เต็มอิ่ม หรือเจ็บหน้าอก, อาการจะไม่ชัดเจน หรือไม่มีอาการเลยก็ได้ [ mayoclinic ]
.
.
วิธีหนึ่งที่อาจช่วยคัดกรองโรคหัวใจเต้นไม่เป็นจังหวะได้ คือ การฝึกจับชีพจร หรืออัตราการเต้นหัวใจบ่อยๆ และให้คนๆ หนึ่งพูดจังหวะเสียงหัวใจออกมา เช่น "ตุบ ตุบ ตุบ (ฝรั่งจะได้ยิน "ตั๊มพ์ ตั๊มพ์ ตั๊มพ์ - thump thump thump" ฯลฯ ให้ตรงกับที่ตรวจได้ และให้อีกคนหนึ่งฟังว่า มีความสม่ำเสมอหรือไม่,
.
สาเหตุที่ควรให้คนอื่นตรวจ คือ คนเรามักจะมองเห็นความผิดปกติของคนอื่นได้แม่นยำมากกว่าตัวเราเอง... ถ้าไม่สม่ำเสมอจะได้ปรึกษาหมอใกล้บ้านต่อไป [ howstuffwork ]
.
.
การไปตรวจวัดความดันเลือดกับ "มืออาชีพ" ใกล้ๆ บ้าน เช่น พยาบาล-หมออนามัยที่สถานีอนามัย หมอใกล้บ้าน ฯลฯ มีส่วนช่วยเพิ่มโอกาสวินิจฉัยโรคนี้ได้ เนื่องจากมืออาชีพจะมีโอกาสฟังเสียงหัวใจเต้นบ่อยกว่าคนทั่วไป
.
คนที่ควรได้รับการคัดกรองด้วยการตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจอีกกลุ่มหนึ่ง คือ พวกนักกีฬาอาชีพ หรือนักกีฬาระดับแข่งขันจริงจัง เนื่องจากคนเหล่านี้มักจะต้องออกแรง-ออกกำลังหนักในเวลาสั้น ทำให้เสี่ยงอันตรายมากกว่าประชากรทั่วไป
.
.
ถ้าเราเป็นโรค AF หรือหัวใจห้องบนเต้นรัว-ไม่เป็นจังหวะก็ขอให้คิดว่า เรานี้เกิดมาโชคดี... โชคดีที่รู้ว่า เป็นโรคนี้ จะได้ป้องกันสโตรค หรือกลุ่มโรคหลอดเลือดสมองตีบตัน อัมพฤกษ์ อัมพาต
.
และขอให้ดีใจอีกหน่อยว่า ดีกว่าคนที่เป็นหัวใจห้องล่างเต้นไม่เป็นจังหวะ เนื่องจากคนที่มีภาวะหัวใจห้องล่างเต้นไม่เป็นจังหวะมีโอกาสเสียชีวิตสูงมาก
.
.
ถึงตรงนี้... ขอให้ท่านผู้อ่านมีสุขภาพดีไปนานๆ ครับ
.
.
ที่ มา
-
Thank [ Reuters ] '
-
นพ.วัลลภ พรเรืองวงศ์ รพ.ห้างฉัตร ลำปาง. 15 พฤศจิกายน 2553.
-
ข้อมูล ทั้งหมดเป็นไปเพื่อ การส่งเสริมสุขภาพ ไม่ใช่วินิจฉัยหรือรักษาโรค ท่านที่มีโรคประจำตัวหรือความเสี่ยงต่อโรคสูงจำเป็นต้องปรึกษาหมอที่ดูแล ท่านก่อนนำข้อมูลไปใช้.
>
จุดสำคัญ แพทย์ต้องประเมิน ว่า คนไข้ จำเป็นต้องได้ยา
หรือไม่ ยาอะไรบ้าง ในการรักษา AF
ไม่ใช่ว่า ... ไม่งั้น ก็มั่ว ครับ
ใช่ครับ... // หมอคงจะต้องให้ยาในการรักษา AF -- อย่างไรก็ตาม, บล็อกของเราเน้นการส่งเสริมสุขภาพ ป้องกันโรค ไม่ใช่รักษาโรค // ผมเชื่อมั่นในคุณภาพของหมอ พยาบาล หมออนามัย และบุคลากรสุขภาพของไทย // ประเด็นสำคัญ คือ ประชาชน ควรจะรู้จักความเสี่ยงนี้ เพื่อจะได้ปรึกษาหารือกับหมอถูก และกินยาตามที่หมอแนะนำด้วย...
ตอนนี้ที่บ้านมีคนป่วยเป็นโรคกล้ามเนื้อหัวใจโต และหัวใจเต้นผิดจังหวะ