โดยวิทยาเขตกำแพงแสน

การจัดทรงพุ่มของไม้ผล

(Tree Fruit Canopy Management)

        การปลูกไม้ผลของประเทศไทยในอดีตนั้น  เริ่มต้นจากการปลูกในแบบสวนหลังบ้าน  จากนั้นก็เริ่มแปรเปลี่ยนมาเป็นรูปของร่องสวน ทั้งนี้ เนื่องจากสภาพของการตั้งชุมชนจะมีความหนาแน่นตามที่ราบลุ่มแม่น้ำและลำห้วยต่าง ๆ เพราะน้ำซึ่งจัดเป็นปัจจัยสำ  คัญของการดำรงชีพประจำวัน  นอกจากนี้แล้ว  การเกษตรจึงยังมุ่งเน้นการทำนาเพื่อธัญญาหารหลัก  เมื่อชุมชนหนาแน่นมากขึ้นและมีการพัฒนาความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น การขยายพื้นที่ปลูกไม้ผลจึงได้มีการขยายในวงที่กว้างออกไปจากสภาพพื้นที่ลุ่มไปยังพื้นที่ดอนที่ซึ่งหาแหล่งน้ำให้กับต้นไม้ได้ยากกว่าในที่ลุ่ม ในสภาพพื้นที่ดอนที่มีการพัฒนาเป็นรูปแบบของสวนอย่างจริงจังคาดว่าไม่น่าจะมีอายุมากกว่า 60-70 ปี การปลูกปฏิบัติดูแลรักษาจึงยังคงมีการพึ่งพาธรรมชาติเป็นหลัก  เช่น  ต้องการฝนชุก  โดยการรอให้ถึงฤดูมรสุมก่อน  หรือการใช้ปุ๋ยคอกหรือการใช้ขี้เลนจากท้องร่องสวนมาบำรุงให้กับต้นไม้ดังนี้ เป็นต้น  เนื่องจากเทคโนโลยีของการผลิตยังไม่เป็นที่เข้าใจกันดีรวมทั้งปัจจัยต่าง ๆ เพื่อการผลิตยังไม่ได้มีการพัฒนาขึ้นมา  จึงทำให้สภาพของการปฏิบัติยังคงอ้างอิงกับธรรมชาติของต้นไม้ผลเป็นหลักโดยเฉพาะอย่างยิ่งในด้านขนาดทรงพุ่มและผลผลิตของต้นไม้ผล โดยพยายามมองที่ขนาดพุ่มต้นเมื่อมีการเจริญเติบโตเต็มที่เป็นหลักหรือเป็นแนวทางของการปฏิบัติ 

 

     ทั้งนี้ สภาพของสวนที่ใช้ปลูกยังมิได้ดำเนินการในแบบพืชชนิดเดียว (monoculture) แต่อยู่ในแบบของสวนผสมของพืชหลายชนิด (mixed cropping) เกษตรกรส่วนใหญ่จึงใช้ขนาดพุ่มต้นไม้ผลที่เจริญเต็มที่และให้ผลิตผลต่อต้นมากเป็นหลักฐานของการอ้างอิงทั้งในส่วนของชาวสวนและนักวิชาการมาโดยตลอด  ดังจะเห็นได้จากลักษณะของระยะปลูกที่ส่วนใหญ่ใช้เป็นแบบสี่เหลี่ยมจัตุรัสเกือบทั้งหมดเพื่อความสะดวกในการคำนวณและเนื่องจากไม่มีการนำเครื่องจักรกลเข้ามาใช้ในสวนมากนัก  อาจเป็นเพราะยังคงพึ่งพาจากแรงงานคนที่มีอยู่มากมายและราคาถูกเป็นหลัก

     นอกจากนั้นเทคโนโลยีในด้านของการควบคุมขนาดพุ่มต้น (canopy size control) ก็ยังไม่เป็นที่เข้าใจกัน รวมทั้งในเรื่องของการจัดทรง (training)  และการตัดแต่งกิ่ง (pruning) เพื่อให้ได้โครงสร้างของพุ่มต้น (framework) ซึ่งมีผู้เข้าใจในสิ่งเหล่านี้น้อยมาก กรรมวิธีที่ปฏิบัติกันมักเป็นการคาดเดาหรือนำตำราคำแนะนำจากต่างประเทศมาใช้โดยหาได้เข้าใจถึงธรรมชาติของไม้ผลเขตหนาวและไม้ผลเขตร้อนนั้นมีความแตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง

     ผู้สนใจขอทราบรายละเอียดและสมัครเข้ารับการอบรมได้ที่ ศูนย์วิจัยและพัฒนาไม้ผลเขตร้อน สถาบันวิจัยและพัฒนา กำแพงแสน มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน นครปฐม 73140 ติดต่อ

อ.รัฐกานต์ 089-254-1552

หรือ

 (034) 351934 โทรสาร (034) 351934 

รับจำนวนจำกัดครับ