บทความเรื่อง Are Universities Worth It? โดย Paul Johnson ลงในนิตยสาร Forbes ฉบับเดือนกันยายน ๒๕๕๓ กระตุ้นให้ผมเขียนบันทึกนี้
คำถามคือ มหาวิทยาลัยมีประโยชน์อะไรต่อนักศึกษา
Paul Johnson บอกว่า มหาวิทยาลัยไม่ให้ปัญญาแก่นักศึกษา แต่ให้โอกาสค้นพบตนเอง และค้นพบลู่ทางความสำเร็จในชีวิต อ่านแล้วงง เพราะในมุมมองของผม นั่นคือปัญญา
ที่ผมชอบคือ Paul Johnson บอกว่าสิ่งที่มีคุณค่าสูงสุดไม่ใช่สิ่งที่มหาวิทยาลัยสอน แต่เป็นการเปิดโอกาสและส่งเสริมให้นักศึกษาสอนตัวเอง ซึ่งก็คือการเรียนรู้นั่นเอง
คุณค่าที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของมหาวิทยาลัยคือ ช่วยให้นักศึกษาเรียนรู้ด้วยตัวเองเป็น และให้สิ่งที่เขาเรียกว่า intellectual virtues (คุณธรรมทางปัญญา) ให้แก่คนรุ่นใหม่ อันได้แก่ ความเชื่อมั่นในประชาธิปไตย เคารพกฎหมาย ความสามารถให้ความเห็นอย่างมีข้อมูลและเหตุผลประกอบ การมีความมุ่งมั่นและการผ่อนปรนเข้าหากัน ความใจกว้าง และมีความกล้าหาญที่จะเผชิญความจริง
ผมเห็นด้วยกับข้อคิดเห็นนี้อย่างยิ่ง โดยขอเพิ่มเติมว่า สิ่งที่ดีที่สุดที่มหาวิทยาลัยให้แก่นักศึกษานั้น เป็นสิ่งที่เลยไปจากความรู้เชิงเทคนิคเพื่อการทำมาหากิน ไปสู่การปลูกฝังปัญญาเชิงจริยธรรม
มหาวิทยาลัยต้องให้ความรู้เชิงความจริง และเชิงเทคนิคแก่นักศึกษา อย่างเข้มข้น และที่ต้องเข้มข้นยิ่งกว่า คือการปลูกฝังปัญญาเชิงจริยธรรม
