มองโกออกรบโยณก 1

เมื่อเจ้ามหาจักรพรรดิกู่ปะเลข่าน ยึดครองได้อาณาจักรม่านเมืองปู่ก่ำมาเป็นเมืองขึ้นแล้ว  ก็มีใจเห่อเหิมมากมาในปี ค.ศ. 1290 ส่งกองทัพใหญ่มองโกจากเมืองแส (ยูนาน)  ลงมาบุกโจมตีกองทหารรักษาชายแดนไตยลื้อที่เมืองเชียงท่าลาน  เชียงตวง  เมืองบ่อ (เชียงกู่)  แตกแล้วเข้าตีกองทัพหน้าไตยลื้ออันปักทัพตั้งหมั้นอยู่ที่เมืองผาย (เมืองแมน)  เมืองลาหลวงแตกอีก  สมเด็จเจ้าไอ่ผู้เป็นพระเจ้าแผ่นดินไตยลื้อแห่งเมืองแสนหวีฟ้า ออกคำสั่งให้กองทหารทุกเหล่าทัพถอยมาปักหลักตั้งหมั้นอยู่ที่ลวงฝั่งน้ำของภายทิศตะวันออกเวียงหลวงเชียงรุ้ง  และรบต่อต้านกองทัพข้าศึกมองโกอย่างแน่นเหนียว  ไว้ได้หลายเดือนก็ไม่เห็นกองทัพทางเมืองโยนกเชียงแสนเชียงราย ยกขึ้นไปช่วย ดังนั้นเจ้าฟ้าว้องยี่ฉูตี่ม่าแห่งเมืองยูนานยื่นข้อเสนอ ให้สมเด็จเจ้าไอ่ยอมอ่อนน้อมเป็นมิตรไมตรีต่อองค์มหาจักรพรรดิองค์มหาจักรพรรดิมองโกแห่งเมืองไป่กิ่งเสียทางดี  สมเด็จเจ้าไอ่ก็ปรึกษาหารือกับขุนเสนาอำมาตย์ทั้งหลาย  และยอมรับข้อเสนอของเจ้าฟ้าว้องยีฉูตี่ม่าแห่งเมืองยูนานทางดี  จึงทำให้การรบฟันกับมองโกสิ้นสุดลงในอาณาเขตไตยลื้อ  ท้าวขุนบางส่วนที่ไม่รับอำนาจของมองโกก็พากันเข้าไปพึ่งพาอาศัยอำนาจบารมีของสมเด็จเจ้าพระยาเม็งรายแห่งเมืองโยนกเชียงแสน เชียงราย