เพื่อประโยชน์สุขของปวงชนชาวโลกจำนวนมากนั้นแล.

ความเป็นพระพุทธศาสนาเถรวาท

สวัสดีครับเพื่อน ๆ ช่วงนี้มีเรื่องเล่าถึงพระพุทธศาสนาตามลักษณะที่เป็นอยู่เพื่อทำความเข้าใจในหลักคำสอนอย่างลึกซึ้งต่อไป  จากการมองผ่านแว่นธรรมของนักปราชญ์ทางพระพุทธศาสนาเถรวาทโดยเฉพาะพระธรรมปิฎก ( ประยุทธ์  ปยุตฺโต )  ท่านได้ให้ข้อคิดไว้ทำนองว่าดังนี้

1 . พระพุทธศาสนามีคำสอนเป็นกลาง  ให้คนเราปฏิบัติตามทางสายกลาง  คือไม่ให้ความสำคัญในการบำรุงบำเรอร่างกายมากจนหลงลืมการให้ความสำคัญทางด้านจิตใจ

2 . พระพุทธศาสนามีหลักการเป็นสากล คือสอนตามความเป็นจริงอย่างนั้น  ไม่บังคับขู่เข็ญใครให้เชื่อตาม

3 . พระพุทธศาสนาถือสำคัญทั้งสาระและรูปแบบ คือให้ความสำคัญทั้งแก่บุคคลและระบบเหมือนกะลามะพร้าวเราต้องให้ความสำคัญทั้งกะลาอาจนำไปทำเป็นกระบวยตักน้ำได้และให้ความสำคัญทั้งเนื้อมะพร้าว

4 . พระพุทธศาสนาเป็นกรรมวาท  กิริยวาท  วิริยวาท  คือเห็นชัดดังพระพุทธเจ้าตรัสว่า...กมฺมุนา  วสโล  โหติ  กมฺมุนา  โหติ  พฺราหฺมโณ. แปลว่า...คนไม่ใช่ต่ำทรามเพราะชาติกำเนิด  แต่คนจะเป็นคนต่ำทราม  ก็เพราะกรรมคือการกระทำ

5 . พระพุทธศาสนาเป็นวิภัชชวาท คือการสอนไม่มองความจริงเพียงด้านเดียว  แต่สอนให้แยกแยะความจริงแล้วมอง

6 . พระพุทธศาสนามุ่งอิสรภาพ คือคำสอนของพระพุทธเจ้าเหมือนน้ำในมหาสมุทรมีรสเดียวคือรสเค็ม ก็คือวิมุตติรสได้แก่ความหลุดพ้นจากทุกข์และกิเลสทั้งปวง

7 . พระพุทธศาสนาเป็นศาสนาแห่งปัญญา คือ ธรรมทั้งหลายทั้งปวงมีปัญญาเป็นยอดยิ่ง

8 . พระพุทธศาสนาสอนหลักอนัตตา คือสอนไม่ให้ติดยึดในเรื่องอัตตา

9 . พระพุทธศาสนามองตามเหตุปัจจัย คือไม่มีสิ่งใดอยู่ได้โดยลำพังตนเอง  เพราะทุกสิ่งล้วนอิงอาศัยซึ่งกันและกันอยู่อย่างมีเหตุมีปัจจัย

10 . พระพุทธศาสนาเชื่อว่ามนุษย์ประเสริฐด้วยการฝึกฝนพัฒนา ดังพุทธพจน์ว่า  ทนฺโต  เสฏโฐ  มนุสฺเสสุ. แปลว่า  ผู้ที่ฝึกแล้ว  เป็นผู้ประเสริฐสุดในหมู่มนุษย์

11 . พระพุทธศาสนาเป็นศาสนาแห่งการศึกษา  คือการดำเนินชีวิตทั้งหมดของชาวพุทธต้องเป็นไปตามหลักไตรสิกขา จึงเป็นการดำเนินชีวิตที่ถูกต้อง ( มรรค 8 )

12 . พระพุทธศาสนาให้ความสำคัญทั้งแก่ปัจจัยภายในและปัจจัยภายนอก คือ ปัจจัยภายในได้แก่การมีโยนิโสมนสิการ หรือรู้จักคิดเป็นคิดถูกต้องตามสัจธรรม  ปัจจัยภายนอก ได้แก่  ปรโตโฆษะ หรืออิทธิพลภายนอกอย่างการมีกัลยาณมิตรที่ดี

13 . พระพุทธศาสนาให้ตื่นตัวด้วยความไม่ประมาท ดังพระพุทธพจน์ว่า  วยธมฺมา  สงฺขารา  อปฺปมาเทน  สมฺปาเทถ  แปลว่า  สังขารทั้งหลายมีความเสื่อมไปเป็นธรรมดา  ท่านทั้งหลายจงยังความไม่ประมาทให้ถึงพร้อม

14 . พระพุทธศาสนาสอนให้คนเรามองเห็นความทุกข์  แต่ปฏิบัติด้วยความสุข คือจงรู้ว่าชีวิตเป็นทุกข์  แต่มีชีวิตที่เป็นสุข  หรือ จงรู้เท่าทันความทุกข์  จึงถึงความสุขที่สมบูรณ์

15 . พระพุทธศาสนามุ่งประโยชน์สุขเพื่อมวลชน ด้วยเป็นศาสนาที่เน้น พหุชนหิตาย  พหุชนสุขาย  ก็เพื่อประโยชน์สุขของปวงชนชาวโลกจำนวนมากนั้นแล.

......................................

บรรณานุกรม

พระธรรมปิฎก ( ประยุทธ์  ประยุตฺโต ). 2537. ลักษณะแห่งพระพุทธศาสนา. พิมพ์ครั้งที่ 3 .กรุงเทพ ๆ : บริษัท สหธรรมิก จำกัด.