รูปแบบการถอดองค์ความรู้สู่การจัดทำกลยุทธ์พัฒนาชุมชน
วันนี้ (26 สิงหาคม 2553 ผมมีรูปแบบการถอดองค์ความรู้เพื่อนำไปจัดทำกลยุทธ์พัฒนาชุมชน มาฝากครับ เป็นกรอบแนวคิดที่สร้างขึ้นและนำไปใช้ ในพื้นที่ครับ เผื่อมีสมาชิก GotoKnow ที่สนใจลองนำรูปแบบนี้ไปใช้ดูครับ (หากนำไปใช้โปรดอ้างอิงตามหลักวิชาการด้วยจะขอบคุณมากครับ)
รูปแบบการถอดองค์ความรู้เพื่อนำไปจัดทำกลยุทธ์พัฒนาชุมชน (SUPATCHANAT MODEL//25082010) มีขั้นตอน ดังนี้ 1. คัดเลือกชุมชนที่ประสบผลสำเร็จในด้านที่จะนำไปเป็นต้นแบบหรือที่เกี่ยวข้อง จำนวน 3 - 5 ชุมชน 2. เก็บรวบรวมข้อมูลหรือข้อมูลจากแผนชุมชน เกี่ยวกับบริบทชุมชนที่ประสบผลสำเร็จในด้านที่จะนำไปเป็นต้นแบบ ในด้านต่าง ๆ ดังต่อไปนี้
2.1 ข้อมูลพื้นฐานของชุมชน (โครงสร้างพื้นฐาน ทุนทางสังคมของชุมชน สภาพเศรษฐกิจ สังคม การเมือง การปกครอง การศึกษา ฯลฯ)
2.2 จุดเริ่มต้นการพัฒนา (มูลเหตุที่ทำให้เกิดแนวคิดการพัฒนาชุมชน เช่น ปัญหาหนี้สิน ปัญหายาเสพติด และปัญหาผลผลิตทางการเกษตรตกต่ำ เป็นต้น)
2.3 กิจกรรมในชุมชน (กลุ่มกิจกรรมต่าง ๆ ในชุมชน ทั้งที่เป็นกลุ่มกิจกรรมจากองค์กร/หน่วยงานภายนอกมาจัดตั้งให้ และที่ชุมชนจัดตั้งเอง)
2.4 กระบวนการเรียนรู้ของชุมชน (มีวิธีการเรียนรู้อย่างไรบ้าง จากแหล่งใดทั้งในและนอกชุมชน)
2.5 ผลการเรียนรู้ของชุมชน (เป็นผลจากข้อ 2.3 และ 2.4)
2.6 ปัจจัยที่เกื้อหนุนต่อการพัฒนา (ทั้งที่เป็นปัจจัยจากภายในและภายนอกชุมชน) 2.7 จุดเด่นของชุมชน (จุดแข็งหรือโอกาสของชุมชน) 2.8 ข้อจำกัดของชุมชน (จุดอ่อนหรืออุปสรรคของชุมชน) 2.9 ข้อค้นพบที่สำคัญ (สิ่งที่เป็นจุดคานงัดของการพัฒนาชุมชน) 3. นำข้อมูลต่าง ๆ ในข้อ 2 มาวิเคราะห์และสังเคราะห์ จะได้ประเด็นร่วมการพัฒนาชุมชนที่มีอยู่ใน 3 - 5 ชุมชนที่นำมาเป็นต้นแบบ และประเด็นที่แตกต่าง ที่น่าสนใจ 4. ยกร่างประเด็นยุทธศาสตร์การพัฒนาชุมชน (ข้อมูลจากการวิเคราะห์และสังเคราะห์ข้อ 3 ผนวกกับทฤษฎี/เอกสารทางวิชาการ ที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาชุมชน) 5. จัดสนทนากลุ่ม (Focus Group Discussion) กลุ่มผู้ทรงคุณวุฒิด้าน การพัฒนาชุมชน 6. ได้ประเด็นยุทธศาสตร์การพัฒนาชุมชน (สามารถนำไปเป็นตัวแบบการพัฒนาในชุมชนอื่น ๆ ได้)
********************
ขอบคุณครับอาจารย์ คงมีโอกาสพบกันเพื่อแลกเปลี่ยนเรียนรู้เรื่องการพัฒนาชุมชนนะครับ