วรรณกรรมของ เดือนวาด พิมวนา มีความแจ่มชัดในแง่การคาดหวังให้พลังทางศิลปะไปพัฒนา หรือยกระดับคุณภาพทางจิตวิญญาณของเพื่อนร่วมยุคสมัยให้ถอยห่างร้างไกลจากด้านมืดทั้งมวล
มีโอกาสหาเครื่องมือในการทำความเข้าใจตนเองอยู่เสมอ เครื่องมือหนึ่งที่ซื่อสัตย์และเป็นแนวทางได้ดีที่สุดคือ หนังสือ..
หากว่าอยากเข้าใจผู้อื่นๆ พึงเข้าใจตนเองอยู่เป็นนิจ อาจเป็นข้อที่คิดควรทำจึงจะเห็นผล..มนุษย์เป็นสิ่งเข้าใจยาก แต่เราก็มิอาจหลีกหนีได้พ้น ด้วยว่าเราก็เป็นมนุษย์ผู้หนึ่ง
ข้าพเจ้า อ่านงานของเดือนวาด พิมวนา “คุณสงคราม” เป็นเล่มที่สองต่อจาก “ช่างสำราญ” ผลงานที่ทำให้ใครต่อใครรู้จักนักเขียนหญิงรางวัลซีไรท์ (ปี 2546)
คำว่านักเขียนหญิง..เป็นข้อหนึ่งที่ข้าพเจ้ามักจะได้เห็นคนกล่าวหาความเป็นเพศ อันเป็นสิ่งที่ธรรมชาติสร้างขึ้นมาเพื่อความสมดุล บังคับและยัดเยียดความเชื่อให้เกิดขึ้นว่า สำนวนการเขียนคงประมาณการณ์ข้างหน้าได้ไม่ยากเย็นนัก แต่สำนวนการเขียนที่ข้าพเจ้าได้มีโอกาสอ่าน..เดือนวาด เป็นเพศหญิงที่พึงเข้าใจมนุษย์ทุกผู้ ไม่ว่าเพศใดๆ
คุณสงคราม เรื่องสั้นขนาดยาวผลงานเรื่องที่สามของ เดือนวาด พิมวนา (ปี 2538) แบ่งมนุษย์ออกเป็นสองขั้วที่ได้ถกเถียงกันถึง สงคราม ทฤษฎีความเชื่อที่ว่า สงครามสร้างวีรบุรุษ เป็นข้อสรุปได้กับแรงขับภายในของมนุษย์พึงมีต่อสถานการณ์ ความเชื่อนั้นเน้นให้เห็นถึงแรงบีบจากสถานการณ์จะช่วยสร้างพลังมหาศาลในการลุกขึ้นมาทำดี (ทำให้ข้าพเจ้าสงสัยว่า..เราจะรอพลังเหล่านั้นหรือ)
สงครามก่อตัวอยู่ทุกอณูของสิ่งที่ประกอบเป็นมนุษย์ ไม่ว่าจะเป็นสถานการณ์ความปั่นป่วนต่างๆ ที่เกิดขึ้นทางสังคมความเป็นมนุษย์ ภัยพิบัติ ที่เราอันเป็นมนุษย์สร้างขึ้น นั่นล่ะสงคราม มีมนุษย์ขั้วนี้ล่ะที่พาเท้าเดินเข้าสู่ภาวะสงคราม
สงครามมิได้เป็นเพียงภาวะภายนอกเท่านั้น ภาวะภายในก็ด้วย ส่งเสริมกันอยู่มิเว้นว่าง กิเลส ตัณหา ต่างๆ ที่อัดแน่นบีบอัดกันอยู่ภายใน เหล่านี้ก็เป็นภาวะสงคราม และต่างก็เป็นฝีมือมนุษย์
มนุษย์ต่อต้านสงครามอยู่เช่นนั้นหรือ..จริงแท้มนุษย์ต้องต่อต้านสงคราม เพราะต่างหวาดกลัวสงครามที่เคยได้ผ่าน ผ่านเรื่องเล่า มนุษย์เชื่อเช่นนั้น แต่วิธีการกลับตรงกันข้าม
“มนุษย์เป็นเพียงหัวหอม ที่ปอกเปลือกอย่างไรก็พบเพียงเปลือกอยู่ดี”
