ความคาดหวังสู่แรงจูงใจ

            ผลการดำเนินโครงการ ผู้สูงอายุถ่ายทอดประสบการณ์สอนลูกหลานรักฟัน ของโรงพยาบาลนาโยง จังหวัดตรัง นับเป็นความสำเร็จขั้นต้นที่เกิดจากการยอมรับ  และเนื่องจากบ้านนาหมื่นศรี เป็นศูนย์กลางของที่ตั้งองค์การบริหารส่วนตำบล  สถานีอนามัย โรงเรียนและชุมชนที่มีความเข้มแข็ง  มีการรวมกลุ่มแกนนำอื่น ๆ หลายกลุ่มและเป้าหมายคือมีชมรมผู้สูงอายุร่วมกิจกรรมปฏิบัติธรรมที่วัดทุกวันพระอยู่ก่อนแล้ว

            เจ้าหน้าที่ได้เริ่มต้นไปสำรวจสภาพบริบทและความต้องการ  โดยตรวจสุขภาพช่องปากของผู้สูงอายุเป็นอันดับแรก  เพื่อต้องการทราบข้อมูลพื้นฐาน และให้ผู้สูงอายุและคนในชุมชนมีความเข้าใจเกี่ยวกับความสำคัญของสุขภาพช่องปาก ซึ่งได้นัดให้ผู้สูงอายุมาครั้งแรกจำนวน  ๑๐ คน  จึงได้ทราบว่า นอกจากวันพระแล้วผู้สูงอายุได้มีการรวมตัวกันในวันที่มีการประชุมกองทุนของชมรมฯ กองทุนเงินกู้ ธนาคารชมรมฯ และวันที่มีการตรวจเบาหวานที่สถานีอนามัย  และได้พบว่าหมู่บ้านนาหมื่นศรีมีความพร้อมด้านผู้นำชุมชนผู้ใหญ่บ้าน กำนันให้ความสำคัญกับผู้สูงอายุ แรงงานจังหวัดเข้ามาส่งเสริมอาชีพ และมีการจัดตั้งกองทุนพัฒนาอาชีพ

            เมื่อพิจารณาแล้วเห็นว่ากลุ่มผู้สูงอายุชุมชนบ้านนาหมื่นศรีมีความพร้อม  จึงได้นำเสนอโครงการฯ   ต่อนายกองค์การบริหารส่วนตำบล  หัวหน้าสถานีอนามัยนาหมื่นศรี ศูนย์เด็กก่อนวัยเรียน ผู้ปกครองเด็กก่อนวัยเรียน  ผู้ปกครองนักเรียนในโรงเรียนชุมชนนาหมื่นศรี และทำความเข้าใจเกี่ยวกับวัตถุประสงค์ของโครงการให้แกนนำทราบ ร่วมกันเสนอแนวคิด ทำให้ผู้อำนวยการโรงพยาบาล และนายกองค์การบริหารส่วนตำบล ให้ความสนใจ และมอบหมายเจ้าหน้าเพื่อประสานงานดำเนินกิจกรรมของโครงการฯ

          การดำเนินงานส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุ มีความคาดหวังตามวิสัยทัศน์ว่า "การส่งเสริมให้ผู้สูงอายุให้มีสุขภาพแข็งแรง เป็นบุคคลที่มีคุณค่า และมีศักยภาพในการถ่ายทอดประสบการณ์" จึงร่วมกันกำหนดพันธกิจว่า  “จะต้องจัดการอบรมการดูแลสุขภาพช่องปากให้กลุ่มแกนนำผู้สูงอายุมีความรู้ ความเข้าใจ และสามารถนำความรู้ไปถ่ายทอดให้กับเด็กก่อนวัยเรียนที่ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กตำบลนาหมื่นศรีและนักเรียนในโรงเรียน”  โดยมีความคาดหวังว่าจะมีกลุ่มแกนนำจำนวน ๑๐ ถึง ๑๒ คน มีความพร้อมและร่วมมือกันไปให้ความรู้ความรู้เรื่องสุขภาพช่องปากแก่เด็กก่อนวัยเรียนและเด็กในโรงเรียน ทุกวันพุธที่สองของเดือน

         เจ้าหน้าที่ทันตบุคลากรจึงร่วมมือกันการจัดกิจกรรมในพื้นที่ที่คาดหวังคือบ้านนาหมื่นศรี  โดยจัดฐานการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ให้กับผู้สูงอายุ  ได้แก่ ฐานอาหาร และฐานสอนแปรงฟันมีชื่อว่า "สอนลูกหลานรักฟัน"รวมทั้งเรื่องของแพทย์แผนไทย การดูแลฟันปลอมและการแปรงฟันที่ถูกวิธี และกิจกรรมนันทนาการ  เพื่อให้ผู้สูงอายุเข้าใจและมีความรู้ในการนำไปถ่ายทอดประกอบประสบการณ์

         กลุ่มผู้สูงอายุได้เริ่มกิจกรรมการถ่ายทอดการดูแลสุขภาพช่องปากให้แก่เด็กก่อนวัยเรียนที่ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กนาหมื่นศรี  ซึ่งอยู่ในความดูแลขององค์การบริหารส่วนตำบลฯ และได้รับความร่วมมือกับครูผู้ดูแลศูนย์ฯ และได้เข้าไปช่วยเจ้าหน้าที่ทันตบุคลากรตรวจสุขภาวะช่องปากในโรงเรียน  สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ) และกิจกรรมโรงเรียนส่งเสริมสุขภาพ

         เจ้าหน้าที่ทันตบุคลากรได้ทำการเปรียบเทียบสุขภาวะช่องปากของกลุ่มนักเรียนระหว่างปีการศึกษา ๒๕๕๐ และปีการศึกษา ๒๕๕๑ พบว่านักเรียนที่มีฟันผุลดลงมาก  นักเรียนไม่ขาดเรียนเพราะสาเหตุของการปวดฟัน นอกจากนี้ทำให้นักเรียนเห็นคุณค่าด้านจิตสาธารณะของการทำหน้าที่ของผู้สูงอายุ  ส่งผลให้ผู้สูงอายุมีความสุข มีความภาคภูมิใจในกิจกรรมและเห็นคุณค่าของตนเอง  และมีความมั่นใจในการถ่ายทอดความรู้และประสบการณ์มากขึ้น

         ทั้งนี้  ผลการดำเนินโครงการในปี ๒๕๕๑ ผู้รับผิดชอบและผู้เกี่ยวข้องไม่ได้มีการเจาะลึกเกี่ยวกับรายละเอียดของโครงการชุดสิทธิประโยชน์  แต่เป็นการกระทำด้วยจิตสาธารณะหรือจิตวิญญาณของวิชาชีพ  ภายหลังจึงได้นำผลการดำเนินงานข้างต้นเข้าร่วมประชุมกับทุกฝ่าย เพื่อหาทางเลือกในการดำเนินโครงการไปอย่างต่อเนื่องในปี ๒๕๕๒ กลุ่มผู้สูงอายุเพิ่มจำนวนเข้ามาเป็นสมาชิกมากขึ้น

         ความคาดหวังของการดำเนินโครงการฯ ทำให้มีการยอมรับผลการดำเนินงานที่สามารถมองเห็นเป็นรูปธรรมชัดเจน  และสามารถเปลี่ยนทัศนคติหรือการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของเด็กและผู้สูงวัยบางกลุ่ม  ได้สร้างแรงบันดาลใจ  ทันตบุคลากร และผู้เกี่ยวข้องทุกฝ่ายโดยเฉพาะผู้สูงอายุ  ที่ได้รวมกลุ่มกันเหนียวแน่นในการที่จะร่วมกิจกรรมของโครงการฯนี้ โดยขยายเครือข่ายไปยังหมู่บ้านนาโยงเหนือต่อไป