เพลงอีแซว สายเลือดสุพรรณฯ
ต่างงาน ต่างสถานที่ มีข้อให้คิด
ตอนที่ 4 เพลงอีแซวด้นกลอนสดทักษิณานุปทาน (ต่อ)
ที่วัดโพธิญาณ อ.เมือง จ.พิษณุโลก
วันที 25 กรกฎาคม 2553
เมื่อวันที่ 25 กรกฎาคม 2553 เวลาประมาณ 03.43 น. คณะเพลงอีแซว สายเลือดสุพรรณฯ ออกเดินทางจากโรงเรียนบรรหารแจ่มใสวิทยา 1 อำเภอดอนเจดีย์ จังหวัดสุพรรณบุรี มุ่งหน้าไปจังหวัดพิษณุโลก ระยะทางโดยประมาณ 300 กิโลเมตร รถตู้ที่จ้างไว้พาพวกเราผ่านไปหลายจังหวัด ได้แก่ จังหวัดชัยนาท จังหวัดนครสวรรค์ จังหวัดพิจิตแล้วก็ตรงไปยังจังหวัดพิษณุโลก รถจอดพักเพียงครั้งเดียวที่จุดพักรถ เขตติดต่อระหว่างนครสวรรค์กับพิจิต เพื่อคลายเมื่อย ตลอดเส้นทางเด็ก ๆ หลับเอาแรงกันไว้ก่อน เวลาประมาณ 8.11 น. ผมและคณะนักแสดงเดินทางไปถึงอำเภอเมือง จังหวัดพิษณุโลก
รถแล่นผ่านในเมืองและผ่านไปยังวัดพระศรีรัตนมหาธาตุวรวิหาร อันเป็นวัดที่มีพระพุทธชินราชประดิษฐานอยู่ เด็ก ๆ เขาอยากที่จะไปนมัสกาลพระพุทธชินราช ไหน ๆ ก็ผ่านมาทั้งทีและก็มิใช่ว่าจะได้มากันบ่อย ๆ ผมจึงให้เวลาเด็ก ๆ ได้รับประทานอาหารมือเช้าที่ร้านสะดวกซื้อ บางคนก็ไปนั่งร้านก๋วยเตี๋ยว ว่าไปตามความพอใจ ใช้เวลาตรงนี้ประมาณ 15 นาที ผมขอให้รถตู้เข้าไปส่งภายในวัดพระศรีรัตนมหาธาตุวรวิหาร รถเข้าไปจอดในวัดเวลายังเช้า เพิ่งจะ 8 โมงเศษ แต่ที่ลานจอดรถเต็มไปด้วยผู้คนและรถยนต์ส่วนตัวจำนวนมาก
เด็ก ๆ นักแสดงเดินเข้าไปยังที่ประดิษฐานพระพุทธรูปสำคัญ ได้แก่ พระพุทธรูปปางลีลา พระพุทธชินศรี พระปรางค์องค์ใหญ่ เลยเข้าไปยังวิหารพระพุทธชินราช ที่หน้าวิหารมีประชาชนเป็นจำนวนมากกำลังเดินเข้าไปสู่ภายในวิหาร ที่นี่ห้ามบุคคลที่แต่งกายไม่สุภาพเข้าไปภายในแต่ทางวัดจะมีผ้านุ่งที่ดูเรียบร้อยเอาไว้ให้ขอยืมสวมเข้าไปได้
ผมและเด็ก ๆ นักแสดง ได้เข้าไปกราบไหว้พระพุทธชินราชด้วยความอิ่มเอิบใจเป็นอย่างมาก ภายในวิหารห้ามยืนถ่ายรูปผมจึงต้องนั่งลงแล้วให้เด็ก ๆ เก็บภาพเอาไว้เป็นที่ระลึกบ้าง มองที่องค์พระพุทธชินราชมีสีเหลืองทองอร่ามงามหมดจดจริง ๆ แสงที่สะท้อนกลับมาเข้าตาเราช่างดูไม่ผิดกับแสงสะท้อนของทองคำบริสุทธิ์ที่กระทบแสงสว่างแล้วพุ่งตรงมายังสายตาที่มอง ภายในวิหารมีพระเครื่องเลี่ยมทองให้เช่าหลายรุ่น หลายราคา เด็ก ๆ ในวงก็เช่ากันมาคล้องคอด้วยความเคารพและศรัทธา เราสามารถที่จะเดินเที่ยวชมและไหว้พระที่วัดได้หลายชั่วโมง เพราะที่นี่คือพิพิธภัณฑ์ทางศาสนาที่ให้ความรู้ และเป็นศูนย์รวมใจของชาวพุทธทั้งหลาย
คณะของเราออกจากวัดพระศรีรัตนมหาธาตุวรวิหาร เดินทางไปยังวัดโพธิญาณซึ่งอยู่ห่างกันประมาณ 3 กิโลเมตร ไปถึงวัดเวลาประมาณ 09.35 น. คณะกรรมการจัดงานกำลังจัดให้มีงานทำบุญฉลองศาลาการเปรียญหลังใหม่ 2 ชั้นขึ้นในงานนี้ นอกจากจะเป็นการทำบุญฉลองศาลาแล้ว ยังจัดให้มีงานทักษิณานุปทาน ทำบุญอุทิศถวายแด่พระครูเฉลิม คุณาราโม อดีตเจ้าอาวาสวัดโพธิญาณผู้ซึ่งได้ล่วงลับไปแล้ว ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2540
คุณทองทศ พิมเสน และคุณนภดล อินทับทิม มาให้การต้อนรับและอธิบายเรื่องที่เป็นประโยชน์ให้ผมทราบหลายอย่างรวมทั้งแนะนำเรื่องของห้องน้ำ และจัดเตรียมอาหารเอาไว้ให้ชาวคณะรับประทานด้วย ผมบอกกับผู้ประสานงานว่า เรื่องอาหารเอาไว้การแสดงเพลงพื้นบ้านจบเสียก่อนจึงค่อยรับประทานจะดีกว่า
ในช่วงเวลานั้นประชาชนที่มาร่วมทำบุญ ทยอยกันขึ้นมาบนศาลาหลังใหม่เป็นจำนวนมาก ศาลาหลังใหม่ยังสร้างไม่เสร็จ เหลือชั้นบน ทางวัดเชิญชวนผู้ที่ใจบุญร่วมบริจาคทรัพย์สมทบทุนสร้างศาลาต่อไปให้แล้วเสร็จ เวลาประมาณ 10.45 น. พระสงฆ์และสามเณร จำนวน 109 รูป ลงศาลาเจริญพระพุทธมนต์ และรับถวายภัตตาหาร ในช่วงที่พระคุณเจ้ากำลังฉันภัตตาหาร เป็นเวลาที่เพลงพื้นบ้านทำการแสดง ผมดูเวลาว่าประมาณ 11.30 น.หรือก่อนหน้านั้นเล็กน้อย
ประชาชนที่มาทำบุญก็เริ่มรับประทานอาหาร บางท่านก็หันเก้าอี้มาทางหน้าเวที ที่ทางวัดจัดเอาไว้ให้วงเพลงอย่างเหมาะสม มีฉากหลังที่สวยงามด้วย การประสานงานเป็นไปอย่างสะดวกเพลงพื้นบ้านเริ่มเล่นท่ามกลางประชาชนจำนวนมากบนศาลา แต่ระบบเสียงบนศาลาควบคุมยาก เสียงก้องทำให้การร้องไม่สู้ที่จะมีความไพเราะนัก เป็นธรรมดาของการใช้ระบบเสียงบนศาลาวัดอยู่แล้วซึ่งเป็นที่ที่มีบริเวณ กว้างขวางใหญ่โตมาก ก็น่าเสียดายที่งานบุญใหญ่ ๆ อย่างนี้นานทีจะมีโอกาสได้นำผลงานไปแสดง แต่ก็ถือว่าเด็ก ๆ ในวงทำหน้าที่กันได้ดี ถ้าไม่คิดถึงเรื่องของระบบเสียงบนศาลาก็ถือว่า ทีมงานวงเพลงอีแซว สายเลือดสุพรรณฯได้ไปฝากชื่อไว้ที่จังหวัดพิษณุโลกอีกครั้งหนึ่ง
การแสดงเริ่มต้นด้วยเพลงบูชาครู เป็นเพลงรำออกท่าทางพร้อมกับการร้องไหว้พระรัตนตรัย ไหว้บิดามารดา ร้องยอย่องครูบาอาจารย์ ต่อด้วยบทไหว้ครู และบทร้องเพลงอีแซวเมืองสุพรรณฯที่ฉันรัก ความยาวประมาณ 10 นาทีเศษ บทเจรจาของน้องท็อปกับน้องแป้งและทีมงานก็ทำกันได้ดี เพราะต่างงาน ต่างสถานที่และยิ่งต่างจังหวัดด้วยแล้ว มีข้อให้คิดที่จะต้องจัดเตรียมการ เราไม่รู้พื้นเพความนิยมของประชาชน ในท้องถิ่นเลย ถึงแม้ว่าผมได้สอบถามพอได้เค้ามาบ้างแต่เด็ก ๆ ก็หันเหไม่ทัน ผมบอกเด็กๆ ว่าผู้ชมเขาไม่คุ้นเคยกับเพลงพื้นบ้านประเภทเพลงอีแซวของเราขอให้ทำให้เต็มที่
ผมออกไปร้องด้นกลอนสดก่อน เพื่อที่จะจัดให้เจ้าภาพตามที่ได้ขอมา ให้ทีมงานร้องแทรกขอบคุณผู้ที่บริจาคเงินทำบุญสร้างศาลาซึ่งมีจดมาให้หลายราย รายละ 1 ล้าน รายละ 7 แสน และรวม ๆ กันมากลุ่มละ 1-5 แสนอีกหลายกลุ่ม ขอบคุณไวยาวัจกร (มัคทายก) ในการก่อสร้างศาลาการเปรียญ แต่ศาลายังไม่ทันเสร็จ ก็มาด่วนจากไปด้วยโรคชราเสียก่อน ขอบคุณคณะกรรมการวัด ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน อบต. หัวรอ ขอบคุณแม่ครัววัดที่เป็นแม่หม้ายทั้งหลาย ที่คอยช่วยทำกับข้าวเลี้ยงทั้งพระและคน จนกระทั่งศาลาแล้วเสร็จ
ต่อจากนั้นเด็ก ๆ ก็เล่นเพลงสนุก ๆ แบบถามมา ตอบไปต่อเนื่องกันเป็นเพลงตับ มีทั้งคติสอนใจและความสนุกสนาน ความจริงถ้าระบบเสียงทำได้อย่างกลางแจ้ง คือ รับฟังได้ชัดเจนกว่าที่เป็นอยู่ เด็ก ๆ ทุกคนในวงจะต้องโชว์ด้นกลอนสด ๆ กันอย่างทั่วถึงน่าเสียดายจนมาถึงช่วงท้าย ๆ ของการแสดง มีคุณแม่ที่เป็นคณะกรรมการท่านหนึ่งประทับใจในการแสดงมาก ท่านได้นำเอารางวัลจำนวนหนึ่งมามอบให้นักแสดงทุกคน รวมทั้งผมก็ได้ด้วย และในช่วงของเพลงลา ในนาทีสุดท้ายของการแสดงก็ยังมีท่านผู้ชมนำรางวัลน้ำใจมามอบให้นักแสดงนำอีกครั้ง
คณะกรรมการยกสำรับกับข้าวมารับรองนักแสดงตั้งแต่เพลงยังไม่เลิก มีทั้งอาหารและประเภทก๋วยเตี๋ยว กวยจั๊บ อิ่มอร่อยไปตาม ๆ กัน กราบขอบพระคุณพระเดชพระคุณหลวงพ่อ ท่านพระครูสุนทรโรจนคุณ เจ้าอาวาสวัดโพธิญาณ เป็นอย่างสูงที่หลวงพ่อท่านได้ให้ความเมตตากับเด็ก ๆ เป็นอย่างมาก
สมควรแก่เวลา ประมาณ 15.30 น. ผมกล่าวอำลายกมือไหว้คณะกรรมการที่มาส่งคณะนักแสดงที่หน้าศาลาด้วยความซาบซึ้งและอบอุ่นใจที่สุด เป็นอีกครั้งหนึ่งที่พวกเราเดินทางไกล ไป-กลับประมาณ 600 กิโลเมตร ไปทำการแสดงเพลงพื้นบ้านยังต่างถิ่นที่ไม่ค่อยมีใครรู้จักเพลงอีแซวสุพรรณฯกันมากนัก แต่ก็ยังได้รับกำลังใจมากพอที่จะต่อลมหายใจของนักเพลงไปอีกยาวนาน ครับ
ติดตามตอนที่ 5 กลุ่มกิจกรรมการแสดงเพลงอีแซว นันทนาการต้นแบบ ประเทศไทย
ชำเลือง มณีวงษ์ ประธานกลุ่มกิจกรรมการแสดงเพลงอีแซว ต้นแบบประเทศไทย
รุ่นที่ 1 กิจกรรมนันทนาการดีเด่น (ด้านดนตรี)
กรมพลศึกษา กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา ปี 2553
เดินสายกันบ่อย ๆ นะคะ คุณครู
ดีใจที่เพลงพื้นบ้านสุพรรณฯเรายังมีคนชื่นชม
ตอนนี้ห้องเพชร ฯ ไม่ได้เรียนช่วงเย็น
ไม่ได้ฟังเพลงอีแซว..นานแล้วค่ะ