ทฤษฏีพุทธะ ทุกข์สู่ความดับทุกข์ พลิกวิกฤตเป็นโอกาส
การเปลี่ยนแปลงของทุกสิ่งที่เกิดขึ้น หากย้อนกลับไปมองจะเห็นว่ามันมาจากความวิกฤต ในชีวิตคนเราแต่ละคนก็ตาม หากไม่วิกฤตก็จะไม่เปลี่ยนรูปแบบของการดำเนินชีวิต ดังนั้นหากต้องการการเปลี่ยนแปลงก็จงสร้างเหตุวิกฤต
พระพุทธศาสนาเกิดมาจากความวิกฤต คือ ความทุกข์ ที่เจ้าชายสิทธัตถ์ประจักษ์แจ้งภายในใจ ส่งเป็นแรงผลักให้พระองค์สละบ้านเมืองครอบครัวออกแสวงหาหนทางพ้นทุกข์ และพระองค์ก็บรรลุพระประสงค์
พระพุทธศาสนานำเสนอคำสอนอยู่สองเรื่องใหญ่ๆ คือ เรื่อง “ทุกข์” อันเป็นวิกฤตของชีวิต กับเรื่อง “การดับทุกข์” ซึ่งหากใครสามารถดับได้ก็แสดงว่ารู้จักพลิกวิกฤตให้เป็นโอกาส นอกจากนี้พระพุทธองค์ยังขยายให้เป็นเหตุเป็นผลกันอีก โดยเรียกว่า อริยสัจ ได้แก่
๑. ทุกข์ เป็นผล มองย้อนกลับไปหาเหตุ คือ สมุทัย
๒. นิโรธ การดับทุกข์ เป็นผล ย้อนกลับไปหาเหตุ คือ อริยมรรคมีองค์แปด
อริยมรรคมีองค์ประกอบแปดประการนี้เป็นทางสายกลางสายเดียว เป็นเข็มทิศในการดำเนินชีวิตของชาวพุทธ หลักสำคัญย่อลงมาจากแปดประการ มีอยู่ ๓ หลัก คือ
๑. สัมมาทิฎฐิ มีความเห็นถูกต้อง เมื่อความเห็นนั้นถูกต้องแล้วก็ไปสู่ตัวที่
๒. สัมมากัมมันตะ มีการกระทำหน้าที่การงานทุกอย่างถูกต้อง และ
๓. สัมมาสติ มีสติกำกับอยู่ตลอดเวลาแห่งการกระทำหรือการดำเนินชีวิต
เชื่อได้ว่า ท่านผู้ศึกษากระทำตามหลัก ๓ ประการนี้ได้ ชีวิตจะปราศจากความทุกข์อย่างแน่นอน
โอกาสนั้นมีอยู่ตลอดเวลาแก่ผู้ที่มีปัญญา