ก่าวจะรู้เดียงสาอายุก็ปาเข้าไปโขแล้ว(นี่ขนาดไม่ได้ปานะคะแค่โยนๆ) สมัยเป็นเด็กเคยหัวเราะ(เยาะ)ญาติๆที่มาจากกรุงเทพฯเพราะดูเค้าจะดี๋ด๋า  ตื่นเต้น เมื่อเห็นฝูงควายในทุ่งนา  และเห็นท่าทางขี่ควายแบบพิสดารของทะโทนทั้งหลาย  (ยืนขาเดียว กางแขน)กระโดดขึ้นหลังควาย  สารพัดท่า  คลุกคลี(คลอเคลีย)  ชนิดไม่กลัวถูกขวิด 

  แต่ภาพนั้นมันเลือนหาย(จนลืม)ไปในความรู้สึกเราตั้งแต่ไอ้ควายเหล็กเข้ามามีบทบาทเราเคยบอกพ่อให้ขายควาย พ่อก็มีเหตุผลที่ไม่ อยากจะขาย(จริงของพ่อ)

           

                       มาสำนึกก็ต่อเมื่อโรงเรียนได้รับโครงการ  

         "พัฒนาแหล่งเรียนรู้และสื่อทางประวัติศาสตร์ในชุมชน"

เอาล่ะสิ  ตาตั้งแล้วคราวนี่  มันน่าใจหายจริงๆ   แอก  คราด  ไถ อุปกรณ์เครื่องไม้เครื่องมือในการทำนา  หาแทบจะไม่มี  ซ้ำร้ายภาพเด็กต้อนวัวต้อนควายช่วยพ่อแม่ไม่มีให้เห็น  ควายไปไหนเราลืมไปเลย  เด็กสมัยใหม่ดูภาพควายในหนังสือ ดูจากเน็ต  ดูแอก  คราด  ไถ  ในพิพิธพัณฑ์(จริงๆก็ไม่อยากเห็นควายไถนาหรอกสงสาร)  แต่ก็ยังอยากเห็นควายหลงเหลืออยู่ในสังคมชนบทบ้าง

        

                           (ควายคงดีใจที่ไม่ได้ไถนา)

                     อันซอกงอกนี่แม่นแอก  อันแฮกนีแม่นไถ

              ผู้พาไปแม่นเจ้าเด้อนางเด้อท้าวเด้อ

              มื้อนี่แมนมื้อสรร  วันนี่แม่นวันดี

              วันค่ำคูณหนุนส่ง  หญ้าป่งอ่อนยามนา

                     พ่อสิพาฝึกไถใส่คราด

              ให้เจ้าย่างตามฮ่อง  ท่องทางฮอย

              เฮ็ดนากินข้าว เลี้ยงเจ้าเอาบุญ  แทนคุณผู้เพิ่นเลี้ยง

              คันเจ้าบ่เป็นไฮ่ นายฮ้อยสิถามหา

                      คันเจ้าบ่เป็นนา นายฮ้อยสิถามซื้อ

             เจ้าอย่าเซ่ออย่าซึง  ซึงกลางดงฟ้าสิผ่า

             ซึงกลางป่า  เสือสิกินเจ้าเด้อ

             ให้ค่อยอด ค่อยเฮ็ด นาเลี้ยงเจ้า

                         ไปดีบ่เจ็บข้าง ย่างดีบ่เจ็บคีง

             หนักอย่าเซา  เบาอย่าแล่น

            ถึกตอไม้แก่น ให้ถอยหลัง

           เห็นแขกเจ้าอย่าหน  เห็นคนเจ้าอย่าย่าน

           ขั่นเจ้านอน  เขาสิวาเจ้าเฒ่า

           ขั่นเจ้าเส่า เขาสิวาเจ้าโซ  เด้อท้าวเด้อ  เด้อนางเด้อ

                        (คำสอนควาย  ตอนเอาแอกใส่คอควาย)

      

      ขอบคุณภาพจากอินเตอร์เน็ต 

      ขอบคุณพี่น้องชาวสกลนคร  (คำสอนควาย)