หนังสือ Higher Education in the Developing World บอกว่า มี ๕ ประเด็นท้าทายด้านอุดมศึกษา ที่ประเทศกำลังพัฒนาจะต้องเอาใจใส่ ได้แก่
1. สร้างสมดุลใหม่ ด้านความสัมพันธ์ระหว่างรัฐบาล – มหาวิทยาลัย
2. ความเป็นอิสระ (autonomy) ซึ่งผมมองว่าต้องมาคู่กับความรับผิดชอบต่อสังคม
3. จัดการการขยายตัว (expansion) โดยเอาใจใส่ความเป็นธรรม (equity), เพิ่มคุณภาพ และควบคุมค่าใช้จ่าย
4. ความรับผิดชอบต่อสังคม (accountability)
5. ส่งเสริมให้อาจารย์แสดงบทบาทใหม่ๆ ต่อสังคม
แต่ผมมองว่า สำหรับประเทศไทยเรามีประเด็นท้าทายมากกว่านั้น ที่ควรเอาใจใส่เพิ่มได้แก่
• การสร้างบัณฑิตแห่งศตวรรษที่ ๒๑
• ระบบอุดมศึกษาที่มีความเป็นเลิศที่แตกต่างหลากหลาย
• การจัดการความคุ้มค่าของระบบอุดมศึกษา ให้การลงทุนต่ออุดมศึกษาของสังคมไทย ก่อผลประโยชน์คุ้มค่า
วิจารณ์ พานิช
๑๔ มี.ค. ๕๓