ขี้เลื่อยที่ใช้ควรเป็นขี้เลื่อยกลางเก่ากลางใหม่จะดีที่สุด

       

     การเพาะเห็ดเป็นกิจกรรมภาคการเกษตรอีกกิจกรรมหนึ่งที่สามารถสร้างงานให้กับผู้เข้ามาดำเนินการได้อย่างมีความสุข ถึงแม้ว่าจะไม่รุ่งเรื่องได้เงินจำนวนมากเหมือนดังเคยได้รับจากบริษัทที่เคยมา แต่การได้ร่วมงานกับครอบครัว เป็นสิ่งที่มีคุณค่ายากแก่การหาคำมาบรรยายได้เข้าใจ ลองอ่านบทความนี้ที่ได้จากการศึกษาการผลิตก้อนเชื้อเห็ดและการเพาะเห็ดของ นางสาว ทิวาพร  ทองอินทร์ ผู้หันชีวิตพนักงานบริษัทสู่เกษตรกร

        คุณทิวาพร  ทองอินทร์  บ้านเลขที่ 73/3 หมู่ 3 ต. หางน้ำสาคร อ. มโนรมย์ จ. ชัยนาท   กล่าวว่า เคยทำงานอยู่บริษัทแต่ด้วยความแปรปรวนของสภาวะเศรษฐกิจขาดความมั่นคง จึงสนใจในด้านการเกษตร โดยเฉพาะการเพาะเห็ดจึงเรียนรู้การทำก้อนเชื้อเห็ดในแหล่งเรียนรู้ และเอกสารต่างๆ จนแน่ใจว่าสามารถทำได้จึงลาออกจากงานบริษัท เริ่มสร้างโรงเรือนเพาะเห็ดจำนวน 4 โรงเรือน โรงเรือนขนาด 5 X 9 เมตร  บรรจุก้อนเชื้อเห็ดได้ถึง 5,000 ก้อน ค่าใช้จ่ายเฉพาะโรงเรือนๆ ละ ประมาณ 25,000 บาท พร้อมจัดซื้ออุปกรณ์ต่างๆ  ด้วยเงินที่สะสมมาหลายแสนบาท เมื่อ 12

 

สิงหาคม 2551 ซึ่งเป็นวันแม่แห่งชาติ ด้วยเห็ดว่าจะได้กลับมาสร้างงานร่วมกับครอบครัว ในเริ่มแรกได้ซื้อเชื้อเห็ดนำมาทำก้อนเชื้อเห็ดสำหรับเพาะเองและบางส่วนจำหน่ายให้กับเพื่อนเกษตรกร  จากการดำเนินงานที่ผ่านมาพบว่าก้อนเชื้อเห็ดที่ผลิตทั้งที่เพาะเอง และจำหน่ายไปให้ผลผลิตได้ดีเกือบทุกก้อน  การทำก้อนเชื้อเห็ดนั้นถึงแม้ว่าไม่ยากนักแต่สิ่งที่ต้องคำนึงถึงมากที่สุดคือความสะอาด

           การทำก้อนเชื้อเห็ด  วัสดุที่ใช้ประกอบด้วย  ขี้เลื่อยไม้ยางพารา จำนวน 100  กก.  รำระเอียด จำนวน 8  กก. ปูนยิปซั่ม จำนวน 1 กก. ภูไมล์ ซัลเฟต 2 กก. โดโรไมค์ จำนวน 2 กก. กระถินป่นจำนวน  1 กก. ดีเกลือ  และ ส่าเหล้า  ถุงพลาสติกบรรจุก้อนเชื้อเห็ดขนาด 18x28 ซม.  คอขวดขัดก้อนเห็ด กระดาษหนังสือพิมพ์ แอลกอฮอล์ (ใช้ล้างมือ) สำลี จำนวน 1 ถุง   เชื้อเห็ดที่ต้องการทำเก้อนชื้อเห็ด จำนวน 1 ขวด  และถังอบไอน้ำ

          ขั้นตอนสำหรับทำก้อนเชื้อหลังเตรียมวัสดุ ขี้เลื่อยที่ใช้ควรเป็นขี้เลื่อยกลางเก่ากลางใหม่จะดีที่สุด หากเป็นขี้เลื่อยใหม่ควรกองทิ้งไว้ ประมาณ 1 สัปดาห์เพื่อให้อ่อนนุ่ม  นำส่วนผสมจำพวกขี้เลื่อย รำละเอียด ปูนยิบซั่ม ภูไมค์ ดีเกลือ กระถินป่น และส่าเหล้า ทั้งหมดที่เตรียมไว้ไปคลุกเคล้าให้เข้ากัน วิธีตรวจความชื้นว่าเหมาะสมหรือไม่  โดยใช้มือบีบแล้วแบมือออกดูว่าก้อนขี้เลื่อยยังเป็นก้อนอยู่ หากระหว่างบีบมีน้ำไหลออกมาแสดงว่าแฉะเกินไปหรือถ้าแบมือแล้วก้อนขี้เลื่อยแตกออก แสดงว่าแห้งเกินไป บรรจุใส่ถุงพลาสติกที่ใช้เพาะเห็ด ซึ่งควรบรรจุให้หมดภายในวันเดียว ถุงก้อนเชื้อ ควรมีน้ำหนักขนาด 8 ขีด – 1 กก. เมื่ออัดก้อนเชื้อแน่นดีแล้วใส่คอขวดพลาสติกอุดด้วยสำลีและปิดด้วยกระดาษ   แล้วรัดยางวงให้แน่นก่อน นำก้อนเชื้อที่ได้ไปนึ่งฆ่าเชื้อทันทีใช้เวลาประมาณ  3-4 ชั่วโมง นับจากน้ำเดือดแล้วทิ้งไว้ให้เย็น  จึงนำหัวเชื้อเห็ดที่เราต้องการจะเพาะเขี่ยลงในก้อนเชื้อที่เย็นดีแล้ว รีบปิดปากถุงด้วยสำลี หรือกระดาษทันที วัสดุที่ใช้เขี่ยเชื้อควรทำความสะอาดด้วยแอลกอฮอร์ก่อนทุกครั้ง เมื่อเขี่ยเชื้อเห็ดเรียบร้อยแล้วจึงนำก้อนเชื้อไปบ่มไว้ในโรงบ่อก้อนเชื้อที่มีอุณหภูมิ ประมาณ 29-32 องศาเซลเซียส  เพื่อให้เส้นใยเจริญในก้อนเชื้อและต้องหมั่นตรวจดูโรงเรือนเพื่อป้องกันศัตรูเห็ดเช่น  มด มอด แมลงสาบ ปลวกหรือไรต่างๆ อาจฉีดพ่นด้วยสารสกัดจากสมุนไพร เช่น ตระไคร้หอม รอบๆ โรงบ่มเพื่อป้องกันไว้ก่อนหากพบให้รีบนำก้อนเชื้อออกไปกำจัดทันที เมื่อเส้นใยเริ่มรวมตัวกัน ถอดสำลีแล้วนำก้อนเชื้อไปวางในโรงเรือนเพื่อให้เกิดดอก  ควบคุมการถ่ายเทอากาศตามที่เห็ดต้องการ  รักษาอุณหภูมิความชื้นสัมพัทธ์ภายในโรงเรือน  ไม่ควรให้น้ำขังอยู่ภายในก้อนเชื้อ และไม่ควรให้น้ำถูกดอกเห็ดโดยตรง ถ้าจำเป็นควรให้เป็นละออง  นอกจากนี้ต้องรักษาความสะอาดบริเวณที่ปฏิบัติงานและโรงเรือนเพาะเห็ด  เพื่อหลีกเลี่ยงการสะสมของเชื้อโรคและแมลง “การเพาะเห็ดเหมือนกับการทำงานทั่วไป ซึ่งต้องประสบปัญหา ถ้าประสบปัญหาแล้วอย่าตระหนก ขอให้ใช้ความพยายามแก้ปัญหาให้สำเร็จ”

 

         นายปราโมทย์  รัตนสัมฤทธิ์ หัวหน้าฝ่ายยุทธศาสตร์และสารสนเทศ  สำนักงานเกษตรจังหวัดชัยนาท  กล่าวเสริมว่า  ถ้าตัดสินใจในการเพาะเห็ดขอแนะนำว่า ถ้าคนไม่มีประสบการณ์เพาะเห็ดเลย ควรเริ่มต้นจากการซื้อก้อนเชื้อสำเร็จที่หยอดเชื้อแล้วไปลองเลี้ยงดูก่อน “เริ่มแต่น้อยไปสู่ใหญ่”   จนมีความชำนาญมั่นใจว่าสามารถผลิตก้อนเชื้อเองได้  เกษตรกรผู้ผลิตควรมองถึงคุณภาพเห็ดด้วย เพราะในช่วงที่อากาศเหมือนๆ กัน เห็ดตัวเดียวกันออกดอกเยอะๆ พร้อมๆ กัน ราคาก็จะถูกลงเหมือนสินค้าอื่น ในขณะที่เราเพาะเห็ดนางฟ้าอยู่เราก็อาจจะเพาะเห็ดหอม เห็ดเป๋าฮื้อ เห็ดโคนญี่ปุ่นด้วย หรือเห็ดอย่างอื่นอีกหลายชนิดที่เราเพาะได้ บางช่วงเห็ดนางฟ้ามีราคาต่ำแต่เห็ดตัวอื่นยังราคาสูงอยู่ ในการเก็บดอก เราจะเก็บดอกที่ตูม และไม่รดน้ำก่อนเก็บ 2 ชั่วโมง  จะได้เห็ดที่มีคุณภาพและได้ราคาสูง  อย่างเห็ดในตลาดจะได้ไม่เกิน 2-3 วัน ถ้าเราเก็บดอกตูมเราจะยืดเวลาไปได้อีก โดยแช่ไว้ในห้องเย็นจะชะลอการขายได้ และกล่าวเสริมอีกว่าเห็ดเป็นอาหารที่ปราศจากไขมัน มีปริมาณน้ำตาล และเกลือต่ำมาก แถมยังเป็นแหล่งโปรตีนคุณภาพสูงเมื่อเทียบกับโปรตีนที่ได้จากเนื้อสัตว์  มีธาตุเหล็ก แคลเซียม ฟอสฟอรัส วิตามินซี วิตามินบีรวม ซีลีเนียม โปแตสเซียม  และทองแดง จึงเป็นอาหารที่มีคุณค่าสูงที่ควรเลือกรับประทานเป็นประจำ

         ติดต่อสอบถามข้อมูล “บ้านสวนเห็ดทิวาพร” ได้ที่เบอร์โทร 081-4888352 หรือ 056-431171 คุณทิวาพร ฝากถึงผู้อ่านว่ายินดีต้อนรับค่ะ