ประวัติการแสดงระบำเทพบันเทิง
ระบำเทพบันเทิง เป็นระบำที่ประดิษฐ์ขึ้นใหม่ เมื่อปี พ.ศ. ๒๔๙๙ เพื่อแทรกในละครในเรื่องอิเหนา ตอน ลมหอบ เป็นระบำเทพบุตร และนางฟ้า ฟ้อนรำบำเรอองค์ปะตาระกาหลา
ประดิษฐ์ท่ารำโดย หม่อมศุภลักษณ์
ภัทรนาวิก ( หม่อมต่วน) และอาจารย์ลมุล ยมะคุปต์ ประพันธ์คำร้องประกอบเพลงแขกเชิญเจ้าและยะวาเร็วโดย ศาสตราจารย์มนตรี ตราโมท
เพลงระบำเทพบันเทิง
เหล่าข้าพระบาทขอวโรกาสเทวฤทธิ์อดิศร
ขอฟ้อนกรายรำร่ายถวายกร บำเรอปิ่นอมรปะตาระกาหลา
ผู้ทรงพระคุณ ยิ่งบุญบารมีเพื่อเทวบดี
สุขสมรมยาเถลิงเทพพระสิมา พิมานสำราญฤทัย
สุรศักดิ์ประสิทธิ์ สุรฤทธิ์กำจาย
ทรงสราญพระกาย ทรงสบายพระทัย
ถวายอินทรีย์ต่างมาลีบูชา
ถวายดวงตาต่างปทีปจำรัสไข
ถ้อยคำอำไพต่างธูปหอมจุณจันทน์
ถวายดวงจิตอัญชลิตวรคุณ
ที่ทรงการุณย์ผองข้ามาแต่บรรพ์
ถวายชีวันรองบาทจนบรรลัย
สุรศักดิ์ประสิทธิ์ สุรฤทธิ์กำจาย
ทรงสราญพระกาย ทรงสบายพระทัย
ร่วมกันร้องทำนองลำนำมาฟ้อนมารำให้รื่นเริงใจ (ซ้ำ)
ให้พร้อมให้เพรียงเรียงประดับ
เปลี่ยนสับท่วงทีหนีไล่
เวียนไปได้จังหวะกัน
อัปสรฟ้อนส่ายกรีดกรายออกมา
ฝ่ายฝูงเทวาทำท่ากางกั้น (ซ้ำ)
เข้าทอดสนิทไม่บิดไม่ผัน (ซ้ำ)
ผูกพัน ผูกพันสุขเกษม ปลื้มเปรมปลื้มเปรมปรีดา
การแต่งกาย
การแต่งกายของผู้แสดง เป็นชุดยืนเครื่องพระ-นาง ตัวพระใส่แขนสั้น รแต่งกาย...................................................................................แขนยาวนิยมใส่เล่นโขน
ในปัจจุบันมีการดัดแปลงอาจจะประยุกต์เป็นนักแสดงหญิงล้วนสามารถแต่งเป็นชุดนางในได้ และถ้ามีผู้แสดงคนเดียวก็สามารถแต่งเป็นชุดนางในได้
