คุณภาพอากาศกับการเจ็บป่วย

คุณภาพอากาศภายในอาคาร กับ การเจ็บป่วย

       Indoor Air Quality (IAQ) หรือ คุณภาพอากาศภายในอาคาร เป็นการศึกษา ประเมิน และควบคุมอากาศภายในอาคาร เกี่ยวกับคุณภาพของอุณหภูมิ  ความชื้น กลิ่น ความสะอาด ฝุ่นละออง
       สาเหตุของปัญหา IAQ

  1. 50% เกิดจากการระบายอากาศภายในอาคารไม่เพียงพอ
  2. 30% เกิดจากมีสารปนเปื้อนอยู่ในอาคาร เช่น ฟอร์มัลดีไฮด์ ไอระเหยของสารทำละลาย จุลชีพ
  3. 10%เกิดจากมลพิษจากภายนอกอาคาร เช่น ฝุ่นควัน จากการจราจร/ก่อสร้าง ละอองเกสร
  4. 10%ไม่พบสาเหตุ

       ผลกระทบของ IAQ

  1. ผลกระทบต่อสุขภาพ มีทั้งเฉียบพลันและเรื้อรัง
  2. ความรู้สึกอึดอัดไม่สบาย
  3. หยุดงานบ่อย
  4. ผลกระทบต่อการทำงาน
  5. ความพึงพอใจของผู้อยู่ในอาคาร ขวัญกำลังใจผู้ปฏิบัติงาน

       ผลกระทบต่อสุขภาพจาก IAQ

       Sick Building Syndrome (SBS) หรือ การเจ็บป่วยจากอาคาร เป็นภาวะผิดปกติด้านสุขภาพที่เกิดขึ้นในอาคาร ที่มีความสัมพันธ์กับช่วงเวลาที่อยู่ในอาคาร แต่ไม่สามารถระบุสาเหตุที่แน่นอนได้ ปัญหาอาจเกิดขึ้นเฉพาะส่วนใดส่วนหนึ่งของอาคารหรือทุกส่วนของอาคาร อาการป่วยจะเป็นอาการที่ไม่มีลักษณะเฉพาะโรค และมักหายไปเมื่อออกจากอาคาร กลุ่มอาการที่เกิดขึ้น ได้แก่ อาการทางตา จมูก ลำคอ ทางเดินหายใจ ระบบประสาท ผิวหนัง

      สาเหตุ

  1. อากาศถ่ายเทไม่เพียงพอ  ทำให้อากาศจากภายนอกถ่ายเทเข้าไป
  2. สารเคมีที่ฟุ้งกระจายภายในอาคาร
  3. สารเคมีจากภายนอกอาคาร
  4. สารชีวภาพต่างๆ เช่น แบคทีเรีย รา ไวรัส

       กลุ่มอาการต่างๆ ของ SBS

  1. อาการทางตา ได้แก่ ระคายเคืองตา น้ำตาไหล คันตา ตาแห้ง แสบตา
  2. อาการทางจมูก ได้แก่ ระคายเคืองจมูก คัดจมูก น้ำมูกไหล คันจมูก มีอาการคล้ายภูมิแพ้
  3. อาการทางลำคอ ได้แก่ คอแห้ง แสบคอ ระคายคอ เจ็บคอ กลืนลำบาก เสียงแหบ
  4. อาการระบบทางเดินหายใจส่วนล่าง อาการคล้ายโรคหอบหืด เช่น แน่นหน้าอก หายใจลำบาก อึดอัดทรวงอก หายใจขัด
  5. อาการทางระบบประสาท ได้แก่ ปวดศีรษะ มึนศีรษะ ง่วงนอน หงุดหงิด คลื่นไส้ ขาดสมาธิในการทำงาน
  6. อาการทางผิวหนัง ได้แก่ ผิวแห้ง ระคายเคืองใบหน้า มีผื่นบริเวณใบหน้า ผื่นนูนแดง ผื่นคัน ผิวหนังอักเสบ

       Building Related illness (BRI) หรือ การเจ็บป่วยเนื่องจากอาคาร เป็นการเจ็บป่วยที่เกิดจากการทำงานในอาคาร โดยสามารถระบุสาเหตุการเจ็บป่วยได้ชัดเจน ว่าเป็นผลจากมลพิษที่ปนเปื้อนในอาคาร เช่น โรคภูมิแพ้ที่เกิดจากฝุ่น ปอดอักเสบลีจีแนร์ที่เกิดจากเชื้อ Legionella Pneumopilla   การเจ็บป่วยลักษณะนี้อาการจะไม่หายถึงแม้จะออกจากอาคารไปแล้ว และใช้เวลานานกว่าอาการจะหายไป

       ข้อแตกต่างระหว่าง SBS กับ BRI

ปัจจัย

SBS

BRI

อาการ

ไม่ชัดเจน ระบุไม่ได้

อาการติดเชื้อ ภูมิแพ้

ระยะเวลาเกิดอาการ

เฉียบพลัน

เรื้อรัง

อาการทางคลินิก

มีอาการหลากหลาย แตกต่างกัน

อาการคล้ายกัน

สาเหตุของอาการ

ไม่ทราบชัดเจน เกิดจากหลายปัจจัย

เกิดจากปัจจัยเดียว  ตามสารเคมี/เชื้อโรคที่ปนเปื้อน

อัตราการเกิด

พบบ่อยได้ทั่วๆไป

พบค่อนข้างน้อย

การตรวจร่างกาย

ตรวจไม่พบความผิดปกติ

อาการตามโรคที่เกิดขึ้น

การตรวจทางห้องปฏิบัติการ

ไม่ได้ ไม่พบ

ตรวจพบได้

การหายจากอาการ

หายเมื่ออกจากอาคาร

ออกนอกอาคารไม่หาย ต้องใช้เวลานาน

       การแก้ไขการเจ็บป่วยจากอาคาร

  1. ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของผู้อยู่อาศัยในอาคาร
  2. กำจัดแหล่งสารปนเปื้อนที่มีอยู่
  3. เพิ่มระบบการถ่ายเทอากาศ
  4. ให้ความรู้ผู้อยู่อาศัยในอาคาร และผู้รับชอบผิดชอบในการบำรุงรักษา