e-Learning และการจัดกระบวนการเรียนรู้อย่างผสมผสาน 
เพื่อบูรณาการประสบการณ์อันเข้มข้นหลากหลายทุกช่องทางสัมผัส
และส่งเสริมให้ผู้เรียนสามารถเข้าถึงมิติการเรียนรู้อย่างเป็นองค์รวม  

 

 

Learningartforeat3 Learningartforeat14 

ภาพซ้าย เรือนเพาะชำและลานเตรียมกลุ่มผู้เรียนใต้ร่มไม้ ด้านข้างมีห้องค้นคว้า e-Learning ให้นักเรียนเข้าไปศึกษาค้นคว้าเนื้อหาเกี่ยวกับฐานการเรียนรู้ต่างๆได้ทันที ภาพขวา เป็นการนำเอาทรัพยากรเรียนรู้ซึ่งสะท้อนภูมิปัญญาชุมชน รวมทั้งเป็นวิทยาการและเทคโนโลยีการผลิตในวิถีชีวิตของชุมชน มาจัดแสดงเป็นพิพิธภัณฑ์เพื่อการศึกษาเรียนรู้

       กรณีศึกษาศูนย์การเรียนรู้และห้องเรียนธรรมชาติ เกษตร-ศิลป์        [๑]
ของโรงเรียนปิยชาติพัฒนา ในพระราชูปถัมภ์สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯสยามบรมราชกุมารี เขาชะโงก จังหวัดนครนายก

ศูนย์การเรียนรู้และห้องเรียนธรรมชาติ เกษตร-ศิลป์ ของโรงเรียนปิยชาติพัฒนา นอกจากจัดกระบวนการเรียนรู้ผสมผสานโดยมุ่งให้ผู้เรียนสามารถเกิดการเรียนรู้ระดับปฏิบัติ และได้ประสบการณ์ตรงในการจัดการเพื่อนำไปใช้ในการดำเนินชีวิต การบรรลุสู่จุดหมายอย่างเป็นองค์รวม ทั้งมีความรอบด้าน รอบรู้ในแนวกว้างเหมือนกับพื้นฐานจากหลักสูตรทั่วไป และมีความลึกซึ้งเหมือนกับหลักสูตรเชิงลึกเฉพาะด้านดังกล่าว ได้มีการวิเคราะห์วัตถุประสงค์ออกเป็นหน่วยประสบการณ์ย่อย ๑๔ หน่วย ครอบคลุมเนื้อหาและวัตถุประสงค์ที่จำเป็น ทั้งจุดหมายเชิงลึกและวัตถุประสงค์เฉพาะหลายมิติที่ทำให้เกิดความรอบด้าน รวมทั้งมีความเชื่อมโยงครบถ้วนในสาระการเรียนรู้ที่ต้องการ ทั้งจากศิลปะ ไปสู่เกษตรกรรม คณิตศาสตร์ เรขาคณิต ภูมิศาสตร์ สังคม สิ่งแวดล้อม ประสบการณ์วิชาชีพ สุขภาพพลานามัย เทคโนโลยีสารสนเทศและการจัดการความรู้ผสมผสาน ภูมิปัญญาท้องถิ่น ตลอดจนการจัดการอย่างเป็นระบบ เป็นต้น

จากนั้น ก็นำมาเป็นกรอบในการออกแบบกระบวนการเรียนรู้โดยจัดเนื้อหาและทรัพยากร ตลอดจนการออกแบบกิจกรรมต่างๆของผู้เรียน แล้วก็จัดวางเป็นฐานการเรียนรู้ (Learning Module) ๑๔ ฐานการเรียนรู้ กระจายไปตามอาณาบริเวณ ๓-๔ ไร่ แวดล้อมด้วยต้นไม้ สวนเกษตร แปลงเกษตร ที่สอดคล้องกับการจัดเป็นสาระการเรียนรู้ตามวัตถุประสงค์ต่างๆ รวมทั้งจัดการให้มีความเป็นสิ่งแวดล้อมในธรรมชาติของชุมชนเกษตรกรรมในชนบทไทย แต่ละฐานการเรียนรู้มีคู่มือแนะนำการเรียนรู้อย่างเป็นระบบด้วยตนเองของกลุ่มผู้เรียน 

ในฐานการเรียนรู้ต่างๆ กิจกรรมผู้เรียน ทรัพยากรการเรียน สิ่งสนับสนุนการเรียนรู้ที่ยืดหยุ่นต่อเงื่อนไขและความพร้อมอันหลากหลายของผู้เรียนได้มีการจัดเตรียมไว้อย่างหลากหลายและเหมาะสม บางสิ่งเป็นการมุ่งให้ผู้เรียนเกิดประสบการณ์ตรง ได้ความชัดแจ้ง และเกิดการประทับความเป็นรูปธรรมของประสบการณ์เรียนรู้ เช่น การจัดฐานการเรียนรู้ให้มีของจริงได้สังเกตและทำกิจกรรม ด้วยตัวนักเรียนเอง

เรือนเพาะชำและลานเตรียมกลุ่มผู้เรียนใต้ร่มไม้ ด้านข้างมีห้องค้นคว้า e-Learning ให้นักเรียนเข้าไปศึกษาค้นคว้าเนื้อหาเกี่ยวกับฐานการเรียนรู้ต่างๆได้ทันที โดยเฉพาะอย่างยิ่ง มีความรู้และการจัดการความรู้เพื่อศึกษาค้นคว้าเกี่ยวกับพืชสมุนไพรและการใช้ประโยชน์ทางสุขภาพ อยู่ท่ามกลางสวนสมุนไพร ทำให้ผู้เรียนได้แหล่งประสบการณ์และเกิดการจัดการความรู้อย่างผสมผสาน[๒][๓][๔] สนองตอบต่อการเรียนรู้อย่างบูรณาการ ทั้งทางด้านทฤษฎี ของจริง และการปฏิบัติได้หลายมิติ

บางสิ่งมุ่งให้ประสบการณ์ที่รอบด้านและเสริมศักยภาพในการเข้าถึงวิทยาการและความรู้ทั้งของท้องถิ่นและของโลกด้วยการผสมผสานคอมพิวเตอร์และอินเทอร์เน็ต ซึ่งเป็น e-Learning เข้าสู่ห้องเรียนธรรมชาติ ทำเป็นห้องปฏิบัติการอยู่ท่ามกลางแมกไม้สวนสมุนไพรให้นักเรียนสามารถทำการศึกษาค้นคว้าร่วมกับการศึกษาจากของจริงในห้องเรียนธรรมชาติ

กระบวนการเรียนรู้และพัฒนาการที่เกิดแก่ผู้เรียนจึงได้ความเป็นองค์รวม ทั้งทักษะและกิจกรรมทางกาย การพัฒนาจิตใจ สติปัญญา สมอง ความเป็นกลุ่มก้อน ความเป็นชุมชน ความสำนึกต่อธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ตลอดจนการเกิดทักษะทางด้านเทคโนโลยีที่มีการประยุกต์ใช้อย่างพอเพียงและได้การเรียนรู้ถึงความสมเหตุสมผลในการส่งเสริมศักยภาพการเรียนรู้และแก้ปัญหาของมนุษย์.

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

อ้างอิงในบทความและแหล่งอ่านเพิ่มเติมในเรื่องเดียวกันของผู้เขียน :

[๑] เกษตร-ศิลปะ โรงเรียนปิยชาติพัฒนา : การศึกษาแนวปฏิรูปเพื่อสร้างพลเมืองอย่างเป็นองค์รวม โดย วิรัตน์ คำศรีจันทร์ ใน ประชาสังคมศึกษา-ประชากรศึกษา เว็บบล๊อก GotoKnow สถาบันจัดการความรู้เพื่อสังคม http://gotoknow.org/blog/civil-learning/337768] 
[๒] Process of Learning Design โดย วิรัตน์ คำศรีจันทร์ ใน สื่อและเทคโนโลยีการศึกษา เว็บบล๊อก GotoKnow สถาบันจัดการความรู้เพื่อสังคม http://gotoknow.org/blog/edtech-research/325874]
[๓] การผสมผสานและการบูรณาการการเรียนรู้ : แนวคิดและมิติชุมชน โดย วิรัตน์ คำศรีจันทร์ ใน สื่อและเทคโนโลยีการศึกษา เว็บบล๊อก GotoKnow สถาบันจัดการความรู้เพื่อสังคม http://gotoknow.org/blog/edtech-research/326350]
[๔]การผสมผสานและการบูรณาการการเรียนรู้ : ตัวอย่างในภาคปฏิบัติ โดย วิรัตน์ คำศรีจันทร์ ใน สื่อและเทคโนโลยีการศึกษา เว็บบล๊อก GotoKnow สถาบันจัดการความรู้เพื่อสังคม http://gotoknow.org/blog/edtech-research/326575