บริเวณวังเพชรบูรณ์ในสมัยก่อน คือบริเวณเซ็นทรัลเวิร์ลเดี๋ยวนี้   ผมไปนอนที่โรงแรมเซนทารา แกรนด์  ๓ คืน คือ ๒๗ – ๒๙ ม.ค. ๕๓ ในโอกาส PMA Conference 2010  

          ทุกเช้าของวันที่ ๒๘ – ๓๐ ผมออกไปวิ่งออกกำลังกายและศึกษาสถานที่และชีวิตผู้คนในบริเวณโดยรอบ    เจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัยของโรงแรมผู้มีอัธยาศัยแนะนำให้ไปวิ่งที่สวนลุมฯ    ผมขอบคุณและบอกว่าเคยไปวิ่งแล้ว    อยากวิ่งดูชีวิตผู้คนแถวนี้ยามเช้ามืดมากกว่า

          ผมมีหลักคิดว่า สถานที่ใหญ่โตทันสมัยราคาแพง ไม่ว่าที่ใดในโลกจะค้ำยันหรือหนุนอยู่โดยกลุ่มคนที่มีฐานะยากจนจำนวนหนึ่ง    ที่มีวิถีชีวิตง่ายๆ แออัด และไม่ถูกสุขภาพ    ซึ่งผมก็ไปพบชุมชนหลังวัดปทุมวนาราม    ที่ตรงปากซอยจะมีคนมาตั้งแผงลอยขายอาหาร    ซอยแคบและเฉอะแฉะ รวมทั้งคนพลุกพล่าน ผมจึงไม่ได้เข้าไป    ยังเสียดายจนบัดนี้ว่าผมน่าจะเข้าไปดู 

          วัดปทุมวนารามอยู่ระหว่างปรับปรุงอาคารหลายหลัง    สถานที่จึงไม่สวยงาม ยิ่งมีรถเข้าไปจอดเต็ม ยิ่งทำให้ดูพลุกพล่าน    ยิ่งทางวัดเปิดทางเดินให้คนเดินจากทางด้านหลัง ที่อยู่ทางทิศตะวันตก ยิ่งทำให้พลุกพล่านมาก    ไม่รู้สึกเป็นสัปปายะสถานเลย

          นอกจากนั้นยังเสียงดัง    ผมรู้สึกว่ามีมลภาวะทางเสียงในวัดมากเกินกว่าที่จะเป็นสถานที่เงียบสงบเพื่อฝึกความสงบของจิตใจ    เมื่อวิ่งออกไประหว่างวัดกับเซ็นทรัลเวิร์ลจึงพบว่า    เซ็นทรัลเวิร์ล เอาส่วนหนวกหูของเครื่องปรับอากาศมาไว้คร่อมถนนทางเข้าติดกับวัด   ผมคิดว่าฝ่ายสถาปนิกด้านสิ่งแวดล้อมของ กทม. น่าจะมีความละเอียดอ่อนและรอบคอบพอ ที่จะไม่อนุญาตให้โลกแห่งธุรกิจเบียดเบียนโลกทางจิตใจทางอ้อมโดยไม่รู้ตัวเช่นนี้    เท่ากับปิดกั้นโอกาสที่ผู้คนจะได้อาศัยวัดเป็นที่สงบจิตใจ    เพราะวัดก็ไม่สงบเสียแล้ว 

          ผมวิ่งไปดูคลองแสนแสบตรงสะพานเฉลิมโลก ประตูน้า    เห็นน้ำดำและมีกลิ่นแล้วรู้สึกว่าเป็นโอกาสและความท้าทายยิ่งที่ กทม. และหน่วยงานด้านสิ่งแวดล้อม จะทำโครงการใหญ่ ทำให้คลองต่างๆ ทุกคลองในกรุงเทพ เปลี่ยนจากคลองน้ำเน่า กลายเป็นคลองน้ำสะอาด    ผมเชื่อว่าเทคโนโลยีปัจจุบันทำได้    โดยทำร่วมกับการเคลื่อนไหวทางสังคม 

          ผมเสียดายที่ไม่ได้หาทางเข้าไปชมท่าประตูน้ำ

          ถนนพระราม ๑ กลายเป็นสถานที่ร่มครึ้ม   เพราะมีรางรถไฟฟ้า บีทีเอส คร่อมถนน    และ ๒ ข้างถนนก็มีตึกสูงใหญ่ขนาบอยู่    ยังดีที่เขาออกแบบภูมิสถาปัตย์ให้มีต้นไม้ช่วยลดความแข็งของบรรยากาศ  

          ผมได้วิ่งซึมซับชีวิตคนยากคนจนสมใจ    พร้อมทั้งทำใจแผ่เมตตาและแผ่ความรู้สึกขอบคุณที่ชีวิตต่ำต้อยยากลำบากของเขาช่วยเอื้อเฟื้อให้ผมและครอบครัวมีชีวิตได้อย่างสุข สบาย   ผมตั้งปณิธานว่า ผมจะใช้ความสามารถเล็กน้อยของตน ยกระดับความเป็นอยู่ของคนเหล่านี้ในทางอ้อม    ผมอยากให้สังคมของเรามีช่องว่างระหว่างคนรวยกับคนจนน้อยลง   

          ไปอยู่และนอนกับบรรยากาศศูนย์การค้า ๓ วัน ๓ คืนเต็ม   กลับมาบ้านปากเกร็ดได้บรรยากาศธรรมชาติ   บอกตัวเองว่าเรามีบุญล้นเหลือที่ได้อยู่บ้านที่มีธรรมชาติร่มรื่นสุขสบายอย่างนี้  

 

วิจารณ์ พานิช
๓๑ ม.ค. ๕๓

 

 

คลองแสนแสบรอผู้มีวิสัยทัศน์เปลี่ยนเป็นคลองน้ำใส

 

คนเหล่านี้ขยันทำมาหากินแต่เช้า แต่ทำไมเขาจึงยากจน

 

ภูมิสถาปัตย์ช่วยลดความแข็งของบรรยากาศป่าคอนกรีตด้วยต้นไม้

 

ถนนพระราม ๑ อันร่มรื่น

 

ภายในวัดปทุมวนารามฯ

 

ทางเข้าวัด ไม่ให้บรรยากาศแห่งความสงบ

 

อาคาร ๒ ชั้นตรงหน้าคือส่วนที่ศูนย์การค้าเอาเสียงดังมาประเคนวัด