วันที่ ๑๕ ม.ค. ๕๓ ผมไปเข้าร่วมฟังการบรรยายในหลักสูตรธรรมาภิบาลอุดมศึกษา ของ สคช. เพื่อเรียนกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการทำหน้าที่กรรมการสภามหาวิทยาลัย

          ทำให้ผมได้เรียนรู้หลักเกี่ยวกับการกระทำที่ไม่ชอบด้วยกฏหมาย ว่ามีดังนี้

   กระทำโดยไม่มีอำนาจ
   นอกเหนืออำนาจหน้าที่
   ไม่ถูกต้องตามกฎหมาย
   ไม่ถูกต้องตามรูปแบบขั้นตอน หรือวิธีการอันเป็นสาระสำคัญที่กำหนดไว้สำหรับการกระทำนั้น
   ไม่สุจริต 
   มีลักษณะเป็นการเลือกปฏิบัติที่ไม่เป็นธรรม
   มีลักษณะเป็นการสร้างขั้นตอนโดยไม่จำเป็นหรือสร้างภาระให้เกิดกับประชาชนเกินสมควร
   เป็นการใช้ดุลพินิจโดยมิชอบ 

          ความรับผิดต่อการกระทำที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย มี ๔ ประเภท

๑.   ทางแพ่ง (ละเมิด)  : ให้ชดใช้ค่าสินไหมทดแทน (เงิน)
๒.   ทางอาญา  : จำคุก ปรับ
๓.   ทางปกครอง  : เพิกถอนกฎ คำสั่ง   ให้ทำภายในเวลา
๔.   ทางวินัย  : ปลดออก ไล่ออก ฯลฯ

          ผมสรุปกับตัวเองว่า คาถาหรือยันตร์ป้องกันตัวในเรื่องนี้ คือ ความซื่อสัตย์สุจริต  เจตนาเพื่อส่วนรวม  ไม่กลั่นแกล้งใคร  และความรอบคอบระมัดระวัง  

          ระหว่างรับประทานอาหารเที่ยง เราคุยกันว่า อาวุธป้องกันตัวของฝ่ายบริหารและฝ่ายกำกับดูแลในเรื่องนี้ คือ communication ให้เกิดความเข้าใจร่วมกัน   และมีการรับฟังซึ่งกันและกัน   ย้ำว่าการฟังสำคัญกว่าการพูด   โดยผู้บริหารและผู้กำกับดูแลต้องสั่งสมทุนสังคม ทุนความน่าเชื่อถือ (trust) ตลอดชีวิตของตน   

 

วิจารณ์ พานิช
๑๕ ม.ค. ๕๓