เวทีตลาดนัดความรู้กรมอนามัย ปี 2553 (8) GREEN and CLEAN

ไฮไลท์ ของงานค่ะ ... บรรยาย GREEN and CLEAN โดย ท่านอธิบดีกรมอนามัย ดร.นพ.สมยศ ดีรัศมี ค่ะ

ชั่วโมงนี้ เราได้ความรู้อะไรกันบ้าง นั่นก็คือ

เรื่องนี้ เป็นเรื่องที่พวกเราอยากทำ ก็คือ "ลดโลกร้อน" เพราะว่า เป็นปัญหาที่กำลังเป็นที่สนใจ และมีผลต่อตัวเราทุกคน ... จะเห็นว่ามีความเปลี่ยนแปลง แผ่นดินไหว น้ำท่วม พายุ และภัยต่างๆ มากมาย

ที่มะนิลา มีการประชุมเรื่องของโลก เรื่อง Sanitation ... ประเทศไทยเรามีส้วม 98.9% เมื่อ 7 ปีที่แล้ว ... เราเริ่มมีการริเริ่มในเรื่อง public toilet คือ ส้วมสาธารณะ ส้วมตามตลาด และมีการพัฒนาอยู่เรื่อย

ที่ก้าวหน้าเป็นพิเศษ คือ เรื่องส้วม หรือ sanitation หรือ hygiene ไป link กับ climate change หรือ Global warming คือ โลกร้อน ขณะนี้ เรากำลังเตรียมความพร้อม ซึ่งเป็นก้าวที่สำคัญมาก นั่นก็คือ

... ทำอย่างไรที่จะให้เครือข่ายอนามัย มีความเกี่ยวข้องกันทุกขั้นตอน
เรื่อง สุขอนามัย มีความสำคัญ ที่สัมพันธ์เกี่ยวกับการลดโลกร้อน
เรื่อง Greenhouse gas ตั้งแต่ โอโซน คาร์บอนไดออกไซด์ มีเทน ไนตรัส แต่สารที่ไม่ได้เกิดตามธรรมชาติ แต่เกิดจากผลิตภัณฑ์ต่างๆ ที่ผลิตขึ้น ซึ่งมี effect ที่ทำให้เกิดโลกร้อนมากกว่าคาร์บอนไดออกไซด์ถึง 21 เท่า เป็นสิ่งที่น่ากลัวมาก
ผลกระทบตามมา จากการที่มีการเปลี่ยนแปลงของบรรยากาศทั่วโลก ... ประเทศที่มีผลมากๆ คือ ประเทศที่มีโรงงานเยอะ มีภาคอุตสาหกรรมเยอะ
ผลกระทบคือ ความเจ็บป่วยมากขึ้น จากคลื่นของความร้อน ผลกระทบโดยอ้อม แผ่นดินไหว น้ำท่วม พายุรุนแรง ชนิดที่ไม่เคยเกิดมาก่อน
การเปลี่ยนแปลงของความร้อน ทำให้โรคต่างๆ เกิดขึ้นมากมาย จากสิ่งแวดล้อมที่เป็นตัวแพร่เชื้อ มีการเปลี่ยน วงจรชีวิตเปลี่ยนแปลง
เรื่องของทะเล ถ้าอุณหภูมิเพิ่มขึ้น 1-2 องศาในน้ำทะเล ตัวแพลงตอน หรืออาหารที่เป็นของสัตว์เล็กๆ ในทะเล มันจะตาย ซึ่งเป็นต้นกำหนดของสัตว์ทะเล ทำให้อาจจะเกิดการสูญเสียอาหารทะเลในอนาคตได้
เชื้อไวรัสก็จะมีการปรับเปลี่ยน ซึ่งเป็นการเปลี่ยนแปลงในทางที่ไม่ดีมากขึ้น
ภาวะที่เกิดต่ออนามัยสิ่งแวดล้อม ทั้งปัญหา เรื่องน้ำอุปโภค การขาดแคลน การปนเปื้อน การเปลี่ยนแปลงนี้ ก็จะทำให้เกิดภาวะที่เป็นอันตรายได้

นโยบายเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลง มีตั้งแต่การปรับตัวทั้งทางสังคม ครอบครัว เพื่อสู้กับการเปลี่ยนแปลงได้ การลดการสร้างภาวะเรือนกระจก ให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น

กรมอนามัยเราทำอะไร

กรมอนามัย จะเริ่มทำโครงการลดโลกร้อน เกี่ยวข้องกับเรื่องสุขาภิบาล เริ่มที่สถานบริการของกระทรวงสาธารณสุข โดยใช้ ศูนย์อนามัยทั้ง 12 ศูนย์ เป็นต้นแบบ

ศูนย์ฯ ทั้ง 12 แห่ง จะมีครบ ในเรื่องของสาธารณสุข สิ่งแวดล้อม Sanitation เป็นตัวอย่างในการมาศึกษาดูงาน สามารถเอาแนวทางที่มีการดำเนินการไปใช้ต่อๆ ไป

ขยะ หรือของเสียต่างๆ เราจะทำ และใช้ให้เป็นประโยชน์ และต่อไปที่จะต้องมีการผลิตขึ้น เช่น แก๊สมีเทน ทำให้เป็นพลังงานทดแทน เป็นแก๊สหุงต้มอาหาร ก็เริ่มที่จะทำแล้ว

วัตถุประสงค์ ก็คือ เพื่อ

เฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว นำสิ่งที่เป็นของเสียมาทำให้เกิดประโยชน์ ใช้หลักเศรษฐกิจพอเพียง
ให้สถานบริการสาธารณสุข เป็นตัวอย่างที่ช่วยลดโลกร้อน
ให้ความรู้ความเข้าใจ แก่บุคลากร
เพื่อสร้างความตระหนักให้เกิดการเรียนรู้

เป้าหมาย กลุ่มโรงพยบาล เริ่มที่ 84 แห่ง ในปี 2553 และปี 2554 เพิ่มเป็น โรงพยาบาลละ 2 อำเภอ เป็น "GREEN and CLEAN Hospital"

"Greeen" นั้นก็คือGabage - Rest room - Energy - Environment - Nutrition

เรื่อง Gabage หรือขยะ จะมีการทำให้ไม่มีขยะ และทำขยะให้เกิดประโยชน์
เรื่อง Rest room เชื่อมโยงกับการใช้น้ำยาเพื่อลดโรคร้อน เช่น EM
เรื่อง Energy ต้องคิดว่า การลดพลังงาน ทำได้อย่างไร และทำอะไรบ้าง
เรื่อง Environment ที่สำคัญคือ การปลูกต้นไม้
เรื่อง Nutrition ใช้อาหารที่ไม่ต้องพึ่งพาการขนส่ง หรืออุปกรณ์จัดเก็บ ซึ่งเป็นการเพิ่มการใช้พลังงานมากเดินไป

กลยุทธ์ที่ใช้ คือ "CLEAN" ได้แก่

Communication ให้ความรู้ ความเข้าใจ
Leadership เอาหน่วยงาน ได้แก่ ศูนย์อนามัย เป็นตัวอย่าง
Effective มีประสิทธิภาพ
Activity กิจกรรมที่แน่นอน และ
Network คือ การต่อเชื่อม

สิ่งทั้งหมดนี้ เป็นความร่วมมือกัน จากหน่วยงานสู่ท้องถิ่น ให้พร้อมที่จะร่วมมือ กับทุกๆ แห่ง ทั้งหน่วยงานสาธารณสุข รวมถึงพี่น้องประชาชนคนไทยทั้งหมด เพื่อขยายทำกิจกรรมต่างๆ ได้อย่างยั่งยืน