ผู้เชีี่่ยวชาญแนะ 40% ของมะเร็งทั่วโลกป้องกันได้ด้วยการป้องกันการติดเชื้อ และปรับเปลี่ยนแบบแผนในการใช้ีชีวิต หรือไลฟ์สไตล์ (lifestyle) [ Reuters ]
..........
คณะผู้เชี่ยว ชาญจากสหภาพต้านมะเร็งนานาชาติ (UICC) กล่าวว่า การติดเชื้อสำคัญที่เป็นสาเหตุของมะเร็งใหญ่ๆ 9 อย่าง (เช่น ไวรัสหูด HPV ที่ทำให้เกิดมะเร็งปากมดลูก ฯลฯ) ป้องกันได้ด้วยไลฟ์สไตล์ (เช่น การไม่สำส่อนทางเพศ ฯลฯ) และวัคซีน
ตัวอย่างเช่น มะเร็งปากมดลูกมีสาเหตุสำคัญจากไวรัสหูด HPV ซึ่งป้องกันได้ด้วยการไม่สำส่อนทางเพศ หรือฉีดวัคซีน ซึ่งข่าวร้ายตอนนี้ คือ 80% ของมะเร็งนี้พบในประเทศทีกำลังพัฒนา ซึ่ีงมีเงินไม่มากพอที่จะฉีดวัคซีนป้องกัน
...
ตัวอย่างเช่น มะเร็งตับมีสาเหตุสำคัญจากไวรัสตับอักเสบหลายชนิด ป้องกันได้บางส่วน (ไวรัสตับอักเสบ B) ด้วยการฉีดวัคซีนตั้งแต่แรกเกิด (ประเทศไทยฉีดแล้ว),
ไวรัสตับอักเสบหลายชนิด (เช่น B, C, D ฯลฯ) ป้องกันได้ด้วยการไม่สำส่อนทางเพศ และไม่ฉีดยาเสพติด
...
องค์การอนามัยโลก (WHO) กล่าวว่า มะเร็งเป็นสาเหตุการตายอันดับต้นๆ และช่วงนี้ยังอยู่ในขาขึน คือ พบเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ
อัตราการเพิ่ มจากช่วงปี 2007-2030 หรือ พ.ศ. 2550-2573 (23 ปี) มีแนวโน้มเพิ่มขึ้น 45% จาก 7.9 ล้านคน/ปี เป็น 11.5 ล้านคน/ปี สาเหตุสำคัญ คือ การเพิ่มของประชากรสูงอายุเพิ่มขึ้น
...
การป้องกัน การติดเชื้อที่เป็นสาเหตุของมะเร็งที่สำคัญ เช่น ไวรัสตับอักเสบ C, HIV (ไวรัสเอดส์ ซึ่งมีชื่อรหัสโรคคล้ายเครื่องบินทิ้งระเบิด B52 แต่น่ากลัวกว่า คือ 'B24'), เอพสไตน์บาร์ (Epstein Barr) ฯลฯ
ผู้เชี่ยวชาญกล่าวว่า ถ้ามีการให้วัคซีน และปรับเปลี่ยนไลฟ์สไตล์ โดยเฉพาะไม่สูบบุหรี่ กินอยู่อย่างมีอนามัย, ไม่ดื่ม (แอลกอฮอล์) หนัก, และหลีกเลี่ยง-ป้องกันแดดจ้า จะช่วยป้องกันมะเร็งได้มากถึง 40%
...
สถาบันเมโยคลินิก US แนะนำวิธีป้องกันมะเร็ง 8 ประการได้แก่ [ mayoclinic ]
(1). ไม่สูบบุหรี่ > ลดเสี่ยงมะเร็งปอด กระเพาะปัสสาวะ ปากมดลูก หลอดอาหาร ไต ริมฝีปาก ช่องปาก ตับอ่อน ลำคอ กล่องเสียง
การไม่เคี้ยวยาสูบ (เช่น ชาวพม่าที่ใช้ยาสูบปนในหมาก ฯลฯ) > ลดเสี่ยงมะเร็งช่องปาก ลำคอ หลอดอาหาร ตับอ่อน, การไม่สูบยานัตถุ์ > ลดเสี่ยงมะเร็งช่องปาก หลอดอาหาร
...
(2). กินอาหารสุขภาพจากพืช (ธัญพืชไม่ขัดสี-ถั่ว-ผัก-ผลไม้ทั้งผล) ให้หลากหลาย (หลายสี-หลายชนิดในเวลาใกล้เคียงกัน)
การกินอาหารที่มีผัก-ผลไม้ทั้งผล (ไม่ใ่ช่น้ำผลไม้กรองกาก) มากพอช่วยลดเสี่ยงมะเร็งหลอดอาหาร กระเพาะอาหาร ลำไส้ใหญ่ ปอด
...
การไม่กินอาหารไขมันสูง โดยเฉพาะไขมันจากสัตว์ ลดเสี่ยงการไ้ด้รับสารก่อมะเร็ง และลดเสี่ยงผ่านโอกาสน้ำหนักเกิน-อ้วนลดลง
...
(3). การไม่ดื่ม (แอลกอฮอล์) หนัก > ลดเสี่ยงมะเร็งช่องปาก ลำคอ เต้านม ตับ ไต
ความเสี่ยงมะเร็งเพิ่มที่ขนาด 2 ดริ๊ง (drink = เทีียบเท่าเบียร์แบบจืดจางกระป๋องเล็ก) ต่อวันในผู้ชายตัวโต (ฝรั่งหนัก 70 กก.) อายุไม่เกิน 65 ปี,
และเพิ่มที่ขนาด 1 ดริ๊งค์/วันในผู้หญิงอายุต่ำกว่า 65 ปี และทุกคน (ทั้งผู้ชาย-ผู้หญิง) อายุเกิน 65 ปี, คนไทยมีขนาดตัวเล็กกว่าฝรั่ง ต้องลดขนาดลงตามส่วน (ไม่ดื่มเลยดีกว่าแยะเลย)
...
(4). ระวังน้ำหนักเกิน-อ้วน > ลดเสี่ยงมะเร็งเต้านม หลอดอาหาร-กระเพาะอาหาร-ลำไส้ใหญ่ ไต มดลูก
การออกแรง-ออกกำลังเป็นประจำลดเสี่ยงน้ำหนักเกิน-อ้วนด้วย และลดเสี่ยงมะเร็งลำไส้ใหญ่ เต้านม-มดลูก ต่อมลูกหมาก
...
(5). หลีกเลี่ยง-ป้องกันแสงแดดจ้า > ลดเสี่ยงมะเร็งผิวหนัง โดยเฉพาะ 10.00-16.00 น.
ถ้าต้องออกแดด, ควรสวมเสื้อผ้าปกปิดหัว-หน้า-ใบหู-แขนขา โดยเฉพาะหมวกที่มีปีก-เสื้อแขนยาว-กางเกงขายาว, ผ้าที่กันแดดได้ดี คือ ผ้าที่ถักทอแบบถี่-เนื้อแน่น
...
ควรใช้ยากันแดดที่มีค่าป้องกันแสงแดด (sun protection factor / SPF) = 15 ขึ้นไป และอย่าไปใช้บริการเตียงอาบแดด
...
(6). ฉีด วัคซีน > ตับอักเสบ B (นิยมฉีดในเด็กแรกเกิด และคนที่ทำงานสัมผัสเลือด-สารคัดหลั่ง เช่น คนในโรงพยาบาล), ไวรัสหูด HPV ป้องกันมะเร็งปากมดลูกในเด็กผู้หญิงอายุ 11-12 ปี
...
(7). ลด-ละ-เลิกพฤติกรรมเสี่ยง เช่น การไม่สำส่อนทางเพศ > ลดเสี่ยงไวรัส HPV ซึ่งเพิ่มเสี่ยงมะเร็งปากมดลูก
การไม่สำส่อนทางเพศและไม่ฉีดยาเสพติด > ลดเสี่ยง HIV ซึ่งเพิ่มเสี่ยงเอดส์ และมะเร็งปากมดลูก ทวารหนัก ตับ ระบบเซลล์น้ำเหลือง (lymphoma), มะเร็งหลอดเลือดคาโพสิ (Kaposi's sarcoma);
...
นอกจากนั้นยังลดเสี่ยงไวรัสตับอักเสบ B, C, D > ลดเสี่ยงมะเร็งตับ
พฤติกรรมเสี่ยงจำนวนมากมีความสัมพันธ์กับการ ดื่มหนัก หรือยาเสพติด, การไม่ดื่มหนัก (หรือไม่ดื่มเสียเลย) ช่วยป้องกันมะเร็งได้ในระยะยาว
...
(8). ตรวจคัดกรอง
มะเร็งที่การตรวจคัดกรองได้ผลดีมากเป็นมะเร็งในผู้หญิงได้แก่ มะเร็งปากมดลูก ใช้การตรวจเซลล์, มะเร็งเต้านม ใช้การคลำด้วยตนเองทุกเดือน และตรวจเพิ่ม เช่น เอกซเรย์เต้านม-คลื่นเสีียงความถี่สูง ถ้าคลำได้ก้่อน หรือมีความเสี่ยงสูง
...
ถึงตรงนี้... ขอให้พวกเรามีสุขภาพดีไปนานๆ ครับ
...
ภาษาอังกฤษสบายๆ สไตล์เรา
ต้นฉบับเรื่องนี้คือ 'Experts say 40 percent of cancers could be prevented' = "ผู้เชี่ยวชาญแนะ 40% ของมะเร็งป้องกันได้"
คลิกลิ้งค์ > คลิกลำโพง-ธงชาติ > ฟัง-ออกเสียงตามเจ้าของภาษา 3 รอบ เพื่อให้จำศัพท์ได้ถูกต้องและเร็ว
...
ย้ำเสียงหนัก (accent) ที่พยางค์แต้มสี กรณีมีตำแหน่งย้ำเสียง 2 ตำแหน่ง, ตำแหน่งที่ย้ำเสียงหนักกว่า คือ พยางค์ที่ใช้ตัวอักษรตัวหนา
@ [ expert ] > [ เอ๊ก - s - เปิท - t ] > http://www.thefreedictionary.com/expert > noun = ผู้เชี่ยวชาญ; adjective = ซึ่งมีความเชี่ยวชาญ
...
# They are experts in cancer. = พวกเขา (พวกเธอ) เป็นผู้เชี่ยวชาญด้านมะเร็ง.
ขอให้สังเกตว่า ถ้าใช้ในรูปคำนาม (noun) จะใช้รูป 'expert in'; แต่ถ้าเป็นคำคุณศัพท์ (adjective) จะใช้รูป 'to be expert at'
...
# They are expert at map-reading. = พวกเขา (พวกเธอ) มีความเชี่ยวชาญด้านการอ่านแผนที่ (map = แผนที่; read a map = อ่านแผนที่).
# They read map expertly. = พวกเขา (พวกเธอ) อ่านแผนที่อย่างชำนาญ.
...
# They have expertness in Chinese. = พวกเขา (พวกเธอ) มีความชำนาญด้านภาษาจีน.
@ [ expertise ] > [ expertise ] > [ เอ๊ก - s - เปอ - ทีส - s ] > http://www.thefreedictionary.com/expertise > noun = ความชำนาญ ความเชี่ยวชาญ ความเป็นผู้มากประสบการณ์ (= experienced; experience = ประสบการณ์)
...
ขอให้สังเกตว่า คำ 'expertise' ฟังดูหรูกว่า 'expertness' และนิยมใช้มากกว่าด้วย แถมยังย้ำเสียง (accent) ที่พยางค์หลัง
คำนามในภาษาอังกฤษนิยมย้ำเสียงที่พยางค์แรก คำที่ย้ำเสียงพยางค์หลังมักจะมาจากภาษาฝรั่งเศสหรือภาษาอื่น, คำ 'expert' & 'expertise' มาจากภาษาฝรั่งเศส (รับจากละตินอีกต่อหนึ่ง) [ thefreedictionary ]
...
กล่าวกันว่า คนเรามักจะเป็นอะไร "แบบคนที่เราไม่ชอบ" หรือเข้าสำนวน "เกลียดตัวกินไข่" ไม่มากก็น้อย, ชาวอังกฤษก็เช่นกัน เดิมไม่ค่อยชอบฝรั่งเศส รบราฆ่าฟันกันนาน ไม่มีฝ่ายใดแพ้ชนะกันเด็ดขาด (ส่วนใหญ่อังกฤษชนะในการรบ)
สูตรทางศิลปะ วัฒนธรรม และภาษามีกฏอยู่ข้อหนึ่ง คือ "ประเทศที่ชนะมักรับวัฒนธรรมจากประเทศที่แพ้", คนอังกฤษก็เช่นเดียวกัน แม้จะรบชนะเป็นส่วนใหญ่ แต่ก็นิยมรับภาษาฝรั่งเศสไปใช้ และถือว่า คำที่มาจากภาษาฝรั่งเศส หรือออกเสียงแบบฝรั่งเศสดูหรู เลอค่ามากกว่าออกเสียงแบบอังกฤษแท้
...
ตัวอย่างเช่น 'expertise' ที่ย้ำพยางค์หลัง และมีความเป็นภาษาฝรั่งเศสมากกว่า จะฟังดูหรูกว่า 'expertness' ที่ย้ำพยางค์หน้า และมีความเป็นภาษาอังกฤษมากกว่า
# Our professor has expertise in blogging. = Our professor has expertness in blogging. = ศาสตราจารย์ของเรามีความเชี่ยวชาญในการเขียนบล็อก.
...
ขอให้ลองอ่านประโยคทั้งสองนี้ดู แล้วจะรู้ว่า "หรู เลอค่า" ไม่เท่ากัน
ภาษาไทยเองก็รับคำจากภาษาขแมร์ (กัมพูชา) มาใช้เช่นกัน แถมยังนิยมเป็นคำราชาศัพท์ หรือคำที่ฟังดูหรู เลอค่าด้วย, แบบนี้ก็คล้ายคนอังกฤษที่รับคำจากภาษาฝรั่งเศสมาใช้เช่นกัน
...
ติดตามบล็อกของเราได้ทางทวิตเตอร์ > [ Twitter ]
ที่มา
- Thank Mayo Clinic > Cancer Prevention.
-
นพ.วัลลภ พรเรืองวงศ์ รพ.ห้างฉัตร ลำปาง สงวนลิขสิทธิ์. ยินดีให้นำไปเผยแพร่โดยอ้างอิงที่มาได้. > 3 กุมภาพันธ์ 2553.
-
ข้อมูลทั้งหมดเป็นไปเพื่อการส่งเสริมสุขภาพ ไม่ใช่วินิจฉัยหรือรักษาโรค ท่านที่มีโรคประจำตัวหรือความเสี่ยงต่อโรคสูงจำเป็นต้องปรึกษาหมอที่ดูแล ท่านก่อนนำข้อมูลไปใช้.