ลิลิตพระลอ

พระลอชมสวน

 

 

               ลิลิตพระลอ เป็นวรรณคดีที่มีชื่อเสียงเป็นอย่างมาก ฉากของเรื่องนี้เป็นเมืองในแถบล้านนาของไทย เช่น เมืองกาหลง เมืองสอง เป็นต้น เนื้อเรื่องของพระลอมีผู้จดจำกันได้มาก อาจนับได้ว่าเป็นต้นเค้าของวรรณคดีชิงรักหักสวาทซึ่งเป็นที่นิยมกันอย่างมาก ในภายหลัง พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระนราธิปประพันธ์พงศ์ ทรงนำเนื้อความในลิลิตพระลอ ซึ่งแต่งขึ้นด้วยโคลงประเภทต่างๆ มาปรับใหม่เพื่อให้สามารถขับร้องด้วยเพลงไทยได้อย่างไพเราะ จึงเกิดบทละครเรื่องพระลอขึ้นใหม่ แต่งด้วยคำกลอนสุภาพเป็นพื้น ใส่เพลงที่ขับร้องเป็นเพลงไทยสำเนียงลาว ซึ่งเป็นทั้งเพลงไทยสำเนียงลาวที่มีมาแต่เดิมและเพลงไทยสำเนียงลาวที่แต่ง ขึ้นใหม่โดย หม่อมหลวงต่วนศรี วรวรรณ หม่อมท่านหนึ่งของเสด็จในกรมพระองค์นั้น

 ละคร รำเรื่องพระลอแพร่หลายตั้งแต่นั้นมา เนื่องจากเนื้อเรื่องถูกใจคนไทย เพลงไพเราะมาก ท่ารำก็งดงาม เมื่อแสดงทั้งเรื่องตั้งแต่ต้นจนจบใช้เวลานานมาก ในสมัยหลังจึงนิยมตัดตอนมาแสดงตามระยะเวลาที่อำนวย ตอนหนึ่งที่นิยมแสดง คือตอนพระลอชมสวน เป็นตอนที่พระลอปลอมตัวเป็นพราหมณ์พร้อมด้วยนายแก้วนายขวัญพระพี่เลี้ยงลอบ เข้าไปในอุทยานของพระเพื่อนพระแพง พระลอทอดพระเนตรเห็นความงดงามของอุทยานก็เลยทรงพระดำเนินชม ส่วนนายแก้วนายขวัญได้พบกับนางรื่นนางโรย พระพี่เลี้ยงของพระเพื่อนพระแพง