เมื่อวานผมได้พูดคุยกับชาวต่างชาติท่านหนึ่งที่สนใจมาเรียนภาษาไทยกับผม แล้วบังเอิญผมก็ลองตั้งคำถามว่า ความรักในชีวิตของคุณคืออะไร แล้วนักเรียนผู้สูงอายุที่มีประสบการณ์ชีวิตมากมายก็ตอบว่า ความหมายมีมากมายขึ้นอยู่กับว่าตัวเราจะอ้างเหตุผล (Rationalization) ในแง่บุคคลและสิ่งแวดล้อมที่เกี่ยวข้องอย่างไร ฟังแล้วทำให้ผมต้องนั่งคิดว่าคำตอบนี้มันลึกซึ่งเสียนี้กระไร

เราสองคนได้คุยกันจนผมได้คำตอบที่มีความหมายและอยากจะแลกเปลี่ยนเรียนรู้ (ลปรร) กันดังต่อไปนี้ครับ

ความรักมีความหมายแตกต่างกันในแต่ละบุคคล เพราะคนเรามีพื้นฐานความรู้สึกแตกต่างกัน เมื่อคนสองคนมีโอกาสได้พบเจอกัน สัญชาตญาณลึกๆ อันได้แก่ ความต้องการรักใคร่ ความต้องการเพื่อนคู่คิด ความต้องการผูกพันกับคนหนึ่งคนที่มีลักษณะนิสัยตรงกัน จนถึงความรู้สึกนึกคิดที่มีเป้าหมาย เช่น รู้จักคนหนึ่งคนเพื่อมาร่วมเป็นคู่ชีวิตกันจนกระทั้งบั้นปลายของชีวิตที่มีคุณค่าและความหมาย ความรักมีหลายระดับ เริ่มจากสารเคมีในร่างกายของคนสองคน (Affection chemistry) เพื่อรักษาความรู้สึกทางเพศให้มีความสุข พัฒนาเป็นการรู้จักดูแลการดำเนินชีวิตของทั้งสองคนด้วยความผูกพัน (Couple attachment) จนกระทั่งเพิ่มพูนหรือเป็นส่วนเติมเต็มให้กับความสามารถในการหาเหตุผลเพื่อการกระทำกิจกรรมชีวิตของตนเอง (Self actualization)

อ่านดูแล้วก็คงคิดว่าคำตอบนี้ซับซ้อนเกินกว่าที่คนทั่วๆไปจะเข้าใจได้ แต่จริงๆแล้วลองให้ท่านผู้อ่านนั่งนิ่งๆหลับตานึกถึงกิจกรรมหรือการกระทำในเหตุการณ์หนึ่งที่คุณมีความรู้สึกดีๆ มีความสุขมากๆ ไม่อยากจะเลิกรักที่จะทำกิจกรรมนั้นไปอีกเลยตลอดชีวิต จากนั้นลองตอบตนเองด้วยคำถามที่ว่า ทำไมถึงรักที่จะกระทำกิจกรรมดังกล่าว เป็นเพราะความรู้สึกรักที่จะทำกิจกรรมจากความชอบส่วนตัวนั้นเอง หรือรักที่จะทำกิจกรรมนั้นกับคนที่คุณรัก หรือรักที่จะทำกิจกรรมนั้นเพื่อบรรลุเป้าหมายของชีวิตตนเอง และหรือชีวิตของผู้อื่น

กิจกรรมที่คุณสามารถสำรวจความรักและพึงพอใจในขณะกระทำกิจกรรมหนึ่งๆ ได้แก่ กิจกรรมการใช้เวลาว่างทางสังคม (Leisure participation and satisfaction in social activities) ซึ่งมีที่มาจากงานวิจัยของผมเอง ตัวอย่างเช่น การเยี่ยมครอบครัวของคุณ การพบปะเพื่อนฝูง การไปทานอาหารนอกบ้าน การค้นอ่านหนังสือในห้องสมุด การจิบชากาแฟเพลินๆ การไปปาร์ตี้ การจัดสิ่งบันเทิงภายในบ้าน การเข้ากลุ่มชมรมที่คุณชอบ การเป็นอาสาสมัครในชุมชน การเข้าชั้นเรียนพัฒนาทักษะทางสังคม การเยี่ยมเพื่อนที่เจ็บป่วย การพูดคุยกับครอบครัว การเล่นเกมส์ และการพูดคุยโทรศัพท์

ลองเลือกกิจกรรมมาหนึ่งกิจกรรม แล้วค่อยๆพิจารณาว่าคุณรักและพึงพอใจที่จะทำกิจกรรมดังกล่าวเพราะอะไรและอย่างไร เทคนิคนี้เป็นการสำรวจความรักในจิตรู้สำนึกของคุณเอง ผมคงจะไม่ต้องสรุปว่าคุณอยากมีความสุขกับการทำกิจกรรมชีวิตหรือไม่ เมื่อใดที่คุณรักที่จะทำกิจกรรมใดๆก็ตาม เมื่อนั้นคุณจะเข้าใจว่า ความรัก ภายในตัวคุณเองนั้นสามารถถ่ายทอด กิจกรรมความรัก ร่วมกันผู้คนรอบข้างที่คุณรักได้ในหลายรูปแบบทีเดียว คล้ายๆกับชื่อหนังเรื่องหนึ่งคือ Love is actually being around you และผมก็เสริมไปอีกว่า Loving a meaningful activity is actually being inside your mind.