มนุษย์ ความหมาย และค่ายกักกัน

หนังสือเล่มนี้แปลจาก Man’s search for meaning

เขียนโดย วิกเตอร์ อี แฟรงเกิล

แปลโดย อรทัย เทพวิจิตร

สำนักพิมพ์ โอ้ พระเจ้า

ราคาปก 220 บาท

 

กล่าวโดยสรุปแล้ว

ผู้เขียนหนังสือเล่มนี้

พยายามจะบอกผู้อ่านว่า

หากเราพยายามแสวงหา “ความหมายแห่งการดำรงอยู่” ของชีวิตเราให้เจอ

ชีวิตที่เหลืออยู่ จะเป็นชีวิตที่มีพลัง

ไม่ว่าชีวิตนั้นกำลังเผชิญความทุกข์ยาก ลำบากเพียงใด

ก็จะสามารถผ่านพ้นมันไปได้

 

ภาคแรกของหนังสือเล่มนี้

บอกเล่าชะตากรรมของผู้เขียน

ในฐานะเชลยคนหนึ่ง

ในค่ายกักกันชาวยิวของนาซีเยอรมัน

ในระหว่างสงครามโลกครั้งที่สอง

 

ผู้เขียนพยายามอธิบายถึง

สภาวะจิตใจของเชลย

ที่ต้องอยู่ท่ามกลางสภาพแวดล้อมที่โหดร้าย

ป่าเถื่อน ทารุณ จนยากที่คนที่ไม่ได้อยู่ในเหตุการณ์

จะเข้าใจได้ว่า

นี่หรือคือสิ่งที่มนุษย์กระทำกับมนุษย์ด้วยกัน

 

ผู้เขียนพยายามสื่อเรื่องราวที่เขาอยากจะบอก

ผ่านประสบการณ์อันเลวร้ายของตัวเขาเองในค่ายกักกันชาวยิว

เท่าที่พอสรุปได้ ก็น่าจะเป็นสองสิ่ง

ที่ทำให้เขามีชีวิตรอดมาได้

 

อย่างแรกก็คือ ความรักอย่างสุดซึ้งที่ตัวเขามีต่อภรรยา

ที่แม้ในช่วงเวลาที่เขาประสบความทุกข์ทรมานทางกายอย่างแสนสาหัส

แต่การคิดคำนึงไปถึงภรรยาสุดที่รัก

ก็ทำให้เขาสามารถ พบความสุข

และเยียวยาความทุกข์ในขณะนั้นไปได้

 

อย่างที่สอง ซึ่งถือเป็นหัวใจของหนังสือเล่มนี้ ก็คือ

“ความหมายแห่งการดำรงอยู่”

เท่าที่อ่านดูก็รู้สึกว่า

ผู้เขียนนั้น มีความรู้สึกอย่างแรงกล้า

ว่า ชีวิตของเขานั้นมีความหมาย

หรือมีเป้าหมายที่จะต้องเผยแพร่ แนวคิดเกี่ยวกับ

ศาสตร์แห่งการบำบัดเชิงความหมาย  “Logotherapy”

และจะต้องนำศาสตร์นี้ไปช่วยบำบัด เยียวยา

ผู้คนจำนวนมาก ที่รอความช่วยเหลือ

 

ที่นี้ก็มาถึงคำถามสำคัญสองคำถาม

1. Logotherapy คืออะไร

2. ใครคือผู้ที่ต้องรับการบำบัด

 

สำหรับคำถามที่หนึ่งนั้น

ตามความเข้าใจอันน้อยนิดในขณะนี้

พอจะบอกได้แค่ว่า

มันคือวิธีการ กระบวนการที่จะทำให้คนๆ หนึ่ง

ได้เกิดความตระหนักถึง “ความหมายแห่งการดำรงอยู่” ของคนๆ นั้น

สนใจก็ลองไปศึกษารายละเอียดจากหนังสือนะครับ

 

แต่สำหรับคำถามที่สองนั้นน่าสนใจกว่า

หากท่านเป็นคนหนึ่งที่รู้สึกถึงความว่างเปล่า

ไร้แก่นสาร อ้างว้าง

ไร้ทิศทาง ขาดพลังในการใช้ชีวิต

ไม่รู้ว่าชีวิตนี้จะดำรงอยู่ไปเพื่ออะไร

 

หรือหากท่านเป็นคนหนึ่ง ซึ่งกำลังเผชิญกับความทุกข์ยาก

ไม่ว่าจะเป็นความทุกข์ทางกาย หรือทางใจอย่างแสนสาหัส

Logotherapy อาจช่วยท่านได้

 

หนังสือเล่มนี้

อาจทำให้ท่านได้ทบทวน

ได้ฉุกคิด

และอาจทำให้ท่านมีพลังที่จะ “ดำรงอยู่”

ในท่ามกลางความทุกข์นั้นได้อย่างสง่างาม

เพียงแค่ท่านเริ่มตระหนักว่า

ชีวิตท่านนั้นดำรงอยู่ไปเพื่ออะไรกัน

 

อ่านหนังสือเล่มนี้แล้ว ทำให้ผมเกิดข้อสรุปกับตัวเองว่า...

เป็นความจริงแท้แน่นอนที่ว่า

มนุษย์นั้นเสมือนหนึ่งถูกลิขิตให้เผชิญกับโชคชะตา

หรือสถานการณ์ต่างๆ ไม่ว่าดี ร้าย สุข ทุกข์

อย่างไม่มีทางเลือก

แต่เรายังเหลือทางเลือกอันเป็นอิสรภาพที่แท้จริง

นั่นคือ เราจะมีทัศนคติต่อโชคชะตา หรือเหตุการณ์นั้นๆ อย่างไร

เราไม่สามารถ “เลี่ยง” ทุกขเวทนาที่เกิดขึ้นได้

แต่เราสามารถ “เลือก” ได้ว่า

จะอยู่กับมันอย่างไรให้มีคุณค่า และเปี่ยมความหมาย

 

อ่านจบแล้วก็ขอสารภาพตามตรงว่า

ยังรู้สึกไม่สะใจนัก

อยากจะเจอ Logotherapist ตัวเป็นๆ ซักครั้งหนึ่ง

ใครทราบว่ามีที่ไหนช่วยบอกทีนะคร๊าบ....