1 ใน 3 ของ คนบนโลกใบนี้กว่า 2 พันล้านคนจากทั้งหมด 6,795 ล้านคน ติดเชื้อวัณโรค (Mycobacterium tuberculosis) ซึ่งเป็นแบคทีเรียที่ทำให้เกิดวัณโรค (tuberculosis / TB) ไปแล้ว [ Census ]

วัณโรคเป็นสาเหตุการตายอันดับ 7 ของโลก ทำให้คนตายนับล้านคนต่อปี ปี 2552 มีคนตายจากโรคนี้ 1.8 ล้านคน เพิ่มจากปี 2551 ประมาณ 1.7% (1.77 ล้านคน)  [ Telegraph ]

...

[ WHO ]

แผนที่โลก แสดงความชุกของ TB ต่อประชากรแสนคน เรียงตามแถบสีจากบนลงล่าง > ประเทศที่มีความชุกสูงสุด คือ อาฟริกาตอนกลางลงไป (sub-Sahara) > [ WHO ]

...

วัณโรคได้ว่า เป็น 1 ใน 3 ของ "โรคคนจน" หรือมีความสัมพันธ์กับความยากจนได้แก่ TB, เอดส์, และมาลาเรีย

ขอนำสรุปเรื่องเบื้องหลัง TB ที่สำนักข่าวเทเลกราฟ ของอังกฤษ (Telegraph; tele- = ไกล ตรงกับคำ "โทร-"; -graph = แผ่น กระดาษ; รวม = โทรเลข; สมัยก่อนผู้เฒ่าผู้แก่เรียกว่า "ตะแล็บแก๊บ") ได้แก่

...

(1). โรคนี้ติดต่อกันทางอากาศ ผ่านการไอ จาม พูดคุย ถ่มน้ำลาย (เมื่อน้ำลายแห้ง และลมพัด จะเกิดฝุ่นละอองฝอย)

โลกเราจะมีผู้ิติดเชื้อรายใหม่ประมาณ 1 คน/วินาที

(2). คนบนโลกติดเชื้อนี้แล้ว 1/3 > เกือบทั้งหมดเป็นการติดเชื้อแบบแฝง-ซ่อนเร้น-ไม่ทำให้เกิดอาการ (latent) 

คนที่ได้รับเชื้อ 1/10 จะป่วย และเป็นวัณโรคเต็มตัวในช่วงใดช่วงหนึ่งของชีวิต เมื่อภูมิต้านทานโรคต่ำลง เช่น ติดเชื้อเอดส์ (HIV), ขาดอาหาร, สูงอายุ ฯลฯ

(3). ปี 2008 = พ.ศ. 2552 มีคนตายจากโรคนี้ 1.8 ล้านคน/ปี; 4,930 คน/วัน; ในจำนวนนี้ครึ่งล้านคนเป็นคนไข้เอดส์ 

คนไข้วัณโรคเกือบทั้งหมดเป็นคนอายุน้อย ส่วนใหญ่อยู่ในประเทศที่กำลังพัฒนา และเกินครึ่งหนึ่งอยู่ในเอเชีย

(4). WHO (องค์การอนามัยโลก / ฮู) ประมาณการณ์ว่า มีคนไข้รายใหม่ 9.24 ล้านคนในปี 2006, 9.27 ล้านคนในปี 2007, และ 9.4 ล้านคนในปี 2008 (บวก 543 จะได้ปี พ.ศ.), นั่นคือ TB ยังอยู่ในขาขึ้น

ประเทศที่มี TB ชุกชุมที่สุด 15 ประเทศแรกอยู่อาฟริกา 13 ประเทศ, ครึ่งหนึ่งของคนไข้รายใหม่อยู่ใน 6 ประเทศได้แก่ บังคลาเทศ จีน อินเิดีย อินโดนีเซีย ปากีสถาน และฟิลิปปินส์

(5). TB เป็นสาเหตุการตายอันดับ 7 ของประเทศยากจน

(6). คนไข้ TB จะสูญเสียวันทำงานเฉลี่ย 3-4 เดือน ทำให้รายได้ต่อปีลดลงได้มากจนถึง 30%

ธนาคารโลกประมาณการณ์ว่า TB ทำให้ผลิตภัณฑ์มวลรวมประชาชาติ (GDP) หรือผลรวมการผลิตและบริการ (เช่น ท่องเที่ยว ธนาคาร ฯลฯ) ของประเทศที่มีคนไข้ TB มากที่สุดลดลง 4-7%

(7). วัณโรค ดื้อยา (drug-resistant TB) เกิดจากการรักษาไม่ต่อเนื่อง หรือรักษาไม่ครบกำหนด ส่วนใหญ่เกิดจากคนไข้หยุดกินยา หลังจากรู้สึกว่า อาการดีขึ้นแล้ว

ยาที่มีประสิทธิภาพในการฆ่าเชื้อ TB มากที่สุดได้แก่ ไอโซไนอาซิด (isoniazid) และไรแฟมพิซิน (rifampicin) > เชื้อดื้อยาชนิด MDR-TB หรือดื้อยาหลายตัวจะดื้อต่อยา 2 ชนิดนี้

เชื้อดื้อยา MDR-TB พบได้ทั่วโลก ทว่า... ประเทศมหาอำนาจด้าน MDR-TB (มีคนไข้ืดื้อยาสูง) ได้แก่ อินเดีย จีน และประเทศอดีตสหภาพโซเวียต

(8). วัณโรคดื้อยาเกือบทุกตัว (extensively drug-resistant TB / XDR-TB) พบได้น้อยมาก ทว่า... ถ้าเป็นแล้วมีโอกาสเสียชีวิต 35-50%

...

วิธีป้องกัน TB ที่สำคัญได้แก่ [ webMD ]; [ mayoclinic ]

(1). กิน อาหารสุขภาพ > เน้นผัก ผลไม้ทั้งผล (ไม่ใช่น้ำผลไม้กรองกากทิ้ง) รวมกันให้ได้วันละ 5 สี 5 ฝ่ามือ (1 ส่วนบริโภค = หงายฝ่ามือ นำผักผลไม้ที่ปอกเปลือก หรือปรุงแล้ววางลงไป)

สีที่ว่านี้ คือ สีรุ้ง หรือ "ม่วง-คราม-น้ำเงิน-เขียว-เหลือง-แสด-แดง"... ประเทศเขตร้อนมักจะขาดผักผลไม้ในแถบสีม่วง-คราบ-น้ำเงิน จึงควรกินหอมแดงเสริมตามโอกาส

(2). นอนให้พอ > คนส่วนใหญ่ต้องการนอน 7 ชั่วโมง/คืน และไม่ควรนอนดึกเกิน

(3). ออก แรง-ออกกำลังเป็นประจำ > เน้นเดินเร็วบ้างช้าบ้าง ขึ้นลงบันไดตามโอกาส รวมเวลากันให้ได้ 30 นาที/วัน และออกกำลังรูปแบบอื่นๆ เสริมเข้าไป

(4). ระวัง เอดส์ > ไม่สำส่อนทางเพศ, ไม่ดื่มหนัก (ดื่มหนักมักจะขาดสติ สำส่อน เพิ่มเสี่ยงเอดส์), ไม่สูบบุหรี่ (บุหรี่มักจะนำไปสู่การติดยาเสพติดชนิดอื่นๆ ตามมาอีกหลายอย่าง)

คนที่เป็นเอดส์มีโอกาสเป็น TB ได้มากจนถึง 40%

(5). หลีกเลี่ยงห้องแอร์ที่แออัด > โดยเฉพาะไนท์คลับ ผับ บาร์ ดิสโกเทค

(6). การฉีดวัคซีนวัณโรคมีส่วนช่วยลดเสี่ยง TB ในเด็ก (ขอให้ฉีดวัคซีนตามที่หมอใกล้บ้านแนะนำเป็นดีที่สุด)

(7). ถ้าเป็น TB ต้องรักษาให้ต่อเนื่องจนหายดี > ควรพักการเรียน ทำงาน และไม่นอนร่วมห้องกับคนอื่น 2 สัปดาห์

(8). ฝึกนิสัยปิดปาก-จมูกเวลาไอเสมอ > ใช้กระดาษทิชชูปิด แล้วใส่ในถุงพลาสติก ปิดปากถุงให้มิดชิดก่อนนำไปทิ้ง

ถ้าหากระดาษทิชชูไม่ทัน... ให้ใช้แขนปิด ไม่ใช่มือ เพื่อป้องกันการติดเชื้อหวัด ไข้หวัด หรือไข้หวัดใหญ่ซ้ำ เสร็จแล้วล้างมือด้วยสบู่ หรือถูมือด้วยเจลแอลกอฮอล์ทันที

(9). ระมัด ระวัง TB มากขึ้นเป็นพิเศษ ถ้าภูมิต้านทานโรคลดลง เช่น ติดเชื้อ HIV (เอดส์), ได้รับยากดภูมิคุ้มกันโรค (เช่น เป็นโรคภูมิคุ้มกันทำลายตนเอง ฯลฯ), อายุมาก (เกิน 60 ปี), ขาดอาหาร, ผอมมากจนน้ำหนักต่ำกว่าเกณฑ์ ฯลฯ

(10). หลีัก เลี่ยงการอยู่ใกล้คนที่ไอ หรือจาม (2 เมตรในที่โล่ง; ไกลกว่านั้นในที่อากาศถ่ายเทไม่ดี; และให้ถือว่า ห้องแอร์ที่มีคนไอหรือจามไม่ปลอดภัยในระยะไกล), ล้างมือหรือใช้เจลแอลกอฮอล์ถูมือหลังคนอื่นไอ เพื่อลดโอกาสนำมือที่ปนเปื้อนเชื้อมาใกล้จมูก-ปาก-ตา

...

ถึงตรงนี้... ขอให้พวกเรามีสุขภาพดีไปนานๆ ครับ

...

ภาษาอังกฤษสบายๆ สไตล์เรา                                

ต้นฉบับเรื่องนี้คือ ' One third of wold's population has tuberculosis bacterium' = "ประชากรโลก 1 ใน 3 มีเชื้อ TB"

ประโยคหนึ่งน่าสนใจมากไ้ด้แก่ 'When infectious people cough, sneeze, talk or spit, they expel the bacteria.'

...

แปลว่า "เมื่อคนที่แพร่เชื้อได้ (infect = ทำให้ติดเชื้อ; infected = ได้รับเชื้อแล้ว; infectious = ติดเชื้อแล้ว หรือแพร่เชื้อได้) ไอ, จาม, พูด, หรือถ่มน้ำลาย, พวกเขา (พวกเธอ) จะแพร่เชื้อ (expel = ขับไล่ นำออก, ในที่นี้ คือ ขับเชื้อแบคทีเรียออกมา) 

คลิกลิ้งค์ > คลิกลำโพง-ธงชาติ > ฟัง-ออกเสียงตามเจ้าของภาษา 3 รอบ เพื่อให้จำศัพท์ได้ถูกต้องและเร็ว

...

ย้ำเสียงหนัก (accent) ที่พยางค์แต้มสี กรณีมีตำแหน่งย้ำเสียง 2 ตำแหน่ง, ตำแหน่งที่ย้ำเสียงหนักกว่า คือ พยางค์ที่ใช้ตัวอักษรตัวหนา

@ [ cough ] > [ ค่อฟ - f ] > http://www.thefreedictionary.com/cough > noun, verb = ไอ; คำนี้น่าจะมาจากเสียงธรรมชาติ คนไทยเราได้ยินเสียงไอดัง "แคก - แคก" คล้ายๆ กัน

@ [ sneeze ] > [ s - นีซ - z; คำที่ออกเสียงข้างท้ายเป็น 'z' ออกเสียงต่ำหรือทุ้มมากกว่า 's' ] > http://www.thefreedictionary.com/sneeze > noun, verb = จาม การจาม

...

@ [ talk ] > [ ทอค - k ] > http://www.thefreedictionary.com/talk > noun, verb = พูดคุย การพูดคุย

@ [ spit ] > [ s - ปิ้ท - t ] > http://www.thefreedictionary.com/spit > verb = ถ่มน้ำลาย; noun = น้ำลาย เหล็กเสียบเนื้อย่าง 

...

 ติดตามบล็อกของเราได้ทางทวิตเตอร์ > [ Twitter ]

ที่มา                                                         

  • Thank Telegraph > One third of wold's population has tuberculosis bacterium. 6  January 2010. / Source > WHO, US Centers for Disease Prevention and Control, The Lancet series on Health System Reform in China, 2009.
  • นพ.วัลลภ พรเรืองวงศ์ รพ.ห้างฉัตร ลำปาง สงวนลิขสิทธิ์. ยินดีให้นำไปเผยแพร่โดยอ้างอิงที่มาได้. > 7 มกราคม 2553.
  • ข้อมูล ทั้งหมดเป็นไปเพื่อการส่งเสริมสุขภาพ ไม่ใช่วินิจฉัยหรือรักษาโรค ท่านที่มีโรคประจำตัวหรือความเสี่ยงต่อโรคสูงจำเป็นต้องปรึกษาหมอที่ดูแล ท่านก่อนนำข้อมูลไปใช้.