ช่วงนี้ เป็นช่วงของการทำแผนที่ยุทธศาสตร์ ในเรื่อง การพัฒนาชมรมผู้สูงอายุด้านการส่งเสริมสุขภาพช่องปาก โดย คุณเกวลิน คุณวรรณภาพร คุณบุญนาม คุณนงลักษณ์ คุณหมอลิ้ม และคณะละค่ะ

งานนี้แบ่งกลุ่มรายจังหวัด ร่วมด้วยช่วยคิดเนื้อหาตามประเด็น 3 ขั้นตอน 16 ใบงาน

บรรยากาศ relax สุดๆ ด้วยกิจกรรมคั่นระหว่างเวลา คลายความตึงเครียดค่ะ

3 ขั้นตอน 16 ใบงานนั้น มีอะไรบ้าง ... ก็คือ

ขั้นที่ 1 การวิเคราะห์และประเมินสถานการณ์

วัตถุประสงค์ - เพื่อแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ระดมความคิด ร่วมกัน ถึงสถานการณ์และบริบทของพื้นที่ ซึ่งจะนำไปสู่การกำหนดเป้าประสงค์ และแนวทางการพัฒนางานในพื้นที่รับผิดชอบ

ใบงานที่ 1  (ให้เวลา 10 นาที)

  • ประชาชนในชุมชนของท่าน  มีพฤติกรรมสุขภาพอย่างไรบ้าง ที่ส่งผลให้สุขภาพช่องปากและฟันดี 
  • ประชาชนในชุมชนของท่าน  มีพฤติกรรมสุขภาพอย่างไรบ้าง ที่ส่งผลให้สุขภาพช่องปากและฟันไม่ดี
  • ท่านต้องการให้ประชาชนมีการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมสุขภาพเป็นอย่างไร

ใบงานที่ 2  (ให้เวลา 10 นาที)

  • เพื่อน (หมายถึง กลุ่ม/องค์กร ไม่ได้หมายถึงตัวบุคคล) - ใครคือเพื่อน ในการทำงานพัฒนาชุมชน ในด้านการส่งเสริมสุขภาพช่องปาก กับท่านบ้าง
  • ท่านต้องการให้เพื่อนของท่าน มีบทบาทในด้านการส่งเสริมสุขภาพช่องปากอย่างไร

ใบงานที่ 3  (ให้เวลา 10 นาที)

เป้าหมายในระยะเวลา 3-5 ปีข้างหน้า ท่านต้องการให้ชุมชน/องค์กรของท่าน ดำเนินการให้เกิดอะไรบ้าง ในด้านการส่งเสริมสุขภาพช่องปาก (โดยชุมชน/องค์กร สามารถดำเนินการได้เอง ไม่ต้องขอความช่วยเหลือจากหน่วยงานภายนอก)

บันทึกเป็น ปัจจุบันทำอะไร และ ใน 3-5 ปี ทำอะไร

ใบงานที่ 4  (ให้เวลา 10 นาที)

ท่าน (หมายถึง หน่วยงาน) มีวิธีบริหารจัดการ ในเรื่องเหล่านี้อย่างไรบ้าง

  • การสื่อสารเพื่อให้ส่งผลต่อ ภาคีเครือข่าย ทำให้ผู้สูงอายุ เกิดสุขภาพช่องปากที่ดี อย่างยั่งยืน
  • การบริหารจัดการภายใน เพื่อให้ส่งผลต่อ ภาคีเครือข่าย ทำให้ผู้สูงอายุเกิดสุขภาพช่องปากที่ดี อย่างยั่งยืน
  • ระบบข้อมูลและการจัดการความรู้ เพื่อให้ส่งผลต่อ ภาคีเครือข่าย ทำให้ผู้สูงอายุ เกิดสุขภาพช่องปากที่ดี อย่างยั่งยืน
  • บันทึกเป็น ปัจจุบันทำอะไร และ ในอนาคต 3-5 ปี ทำอะไร

ใบงานที่ 5  (ให้เวลา 10 นาที)

ทีมงานในหน่วยงานของท่าน เป็นอย่างไร

  • ระบบข้อมูลสุขภาพช่องปากผู้สูงอายุ
  • สมรรถนะทักษะของบุคลากรในการทำงานส่งเสริมสุขภาพช่องปากผู้สูงอายุ
  • วัฒนธรรมองค์กรที่ทำงานส่งเสริมสุขภาพช่องปากผู้สูงอายุ
  • บันทึกเป็น ทีมงานปัจจุบัน และทีมงานในอนาคต

ใบงานที่ 6

ผลผลิตขั้นที่ 1 ให้นำบัตรคำ จาก 6 ใบงาน ในขั้นที่ 1 มาจัดกลุ่ม และเขียนเป็น แผนที่ความคิด ลงในกระดาษฟลิบชาร์ต ที่เตรียมให้ (ให้เวลา 20 นาที)

ขั้นที่ 2  กำหนดจุดหมายปลายทาง : ความคาดหวังที่จะเห็นการเปลี่ยนแปลงที่อยู่ในวิสัยที่จะจัดการได้ในระยะเวลาที่กำหนด

วัตถุประสงค์

  1. เพื่อให้ประชาชนและคนในองค์กรได้รับประโยชน์ ที่จะเดินทางไปไหน
  2. เพื่อให้ผู้บริหารให้ความเห็นชอบ และร่วมกันดำเนินการ โดยการนำจุดหมายปลายทางเสนอผู้บริหารเห็นชอบ และอนุมัติเสียก่อน และเป็นพันธสัญญาร่วมกัน

ใบงานที่ 7  (ให้เวลา 30 นาที)

  • ให้นำ แผนที่ความคิด มาพิจารณาหาจุดหมายปลายทาง ได้จาก ส่วนที่แสดงปัญหาและความคาดหวัง แบ่งเป็น 4 มิติ มิติละ 5 ข้อ แล้วเติมลงในช่องแต่ละมิติ ดังนี้
  • กำหนดจุดหมายปลายทางการส่งเสริมสุขภาพช่องปากของจังหวัด .......................... ภายในปี ............

ใบงานที่ 8 สร้างเป็นแผนที่ทางเดินยุทธศาสตร์ ให้เวลา 30 นาที

กิจกรรมผ้าป่าปัญญา ใช้กระบวนการสุนทรียสนทนา ผลัดกันเล่าให้เพื่อนฟังแล้วเขียนหัวข้อลงบัตรคำ (เวลา 30 นาที)

คำถามที่ 1 - ทบทวนการทำงานที่ผ่านมา อะไรที่ทำให้งานของคุณมีค่า มีความหมายที่ทำให้คุณรู้สึกภูมิใจ
คำถามที่ 2 - คุณมีความสามารถ มีพรสวรรค์ ในเรื่องใดเป็นพิเศษ
คำถามที่ 3 - ลองจินตนาการดูว่าใน 5 ปีข้างหน้า คุณปรารถนาจะให้เกิดอะไรเกิดขึ้นบ้างกับองค์กรและชุมชนของเรา
คำถามที่ 4 - คุณจะทำให้ความปรารถนาของคุณบรรลุผลสำเร็จได้อย่างไร

สร้าง โมเดล จาก กิจกรรมผ้าป่าปัญญา (ใช้เวลา 30 นาที)

ใบงานที่ 9  หาทรัพย์สินชุมชน (ให้เวลา 30 นาที)

  • ให้ท่านสำรวจหาสิ่งดีๆที่มีอยู่ในชุมชนของท่าน ที่จะนำมาช่วยพัฒนางานส่งเสริมสุขภาพช่องปาก  (คน / เงิน / ของ / ความรู้ ภูมิปัญญา)
  • ทรัพย์สินชุมชน ในกลุ่ม ....................................
    จังหวัด ................................

ใบงานที่ 10 การวิเคราะห์บริบท ในการวางแผนปฏิบัติการอย่างมีส่วนร่วม (10 นาที)

คำถาม เราจะสร้างการมีส่วนร่วมของประชาชน ในโครงการส่งเสริมสุขภาพช่องปากได้อย่างไร

  • จะทำอะไร ……………………………………………
  • ทำเมื่อไร……………………………………………
  • ทำที่ไหน………………………………………………
  • ใครร่วมทำบ้าง………………………………………
  • ใช้งบประมาณที่ไหน จำนวนเท่าไร……………………………

ขั้นตอนที่ 2 หัวใจแห่งชัยชนะ

ใบงานที่ 11 ให้เวลา 10 นาที

  • ให้ท่านจินตนาการว่า “เมื่อทำงานนี้สำเร็จแล้วประชาชนจะได้ประโยชน์อะไร และประชาชนจะกล่าวชื่นชมพวกเราว่าอย่างไร”
  • วาดภาพหัวใจแบ่งเป็น 2 ด้าน
    - ด้านซ้ายเขียนประโยชน์
    - ด้านขวาเขียนคำชื่นชม

ขั้นตอนที่ 3 สภาพความเป็นจริงในปัจจุบัน

ใบงานที่ 12 ให้เวลา 10 นาที

ในการที่จะทำโครงการส่งเสริมสุขภาพช่องปากให้สำเร็จ กลุ่มเรามีข้อดี และข้อจำกัดอะไรบ้าง กลุ่มปรึกษากันแล้วเขียนลงในตาราง

คำมั่นสัญญา - ใบงานที่ 13 ให้เวลา 10 นาที

ขอให้กลุ่มอ่านรายการ แสดงสภาพความเป็นจริงในปัจจุบันที่ทำไว้ พิจารณาสั้นๆ ของผลที่จะเกิดตามมาของสิ่งเหล่านั้น ต่อแผนที่กำลังจะร่าง

แล้วขอให้กลุ่ม ร่วมกันคิดสร้างความผูกพัน ที่จะแสดงถึงความมุ่งมั่นตั้งใจ ที่จะทำเพื่อให้แนวทางของกลุ่ม สามารถนำไปสู่การปฏิบัติจริงได้สำเร็จ

เขียนเป็นคำปฏิญาณ เพื่อประกาศเป็นสัญญาที่จะมุ่งสู่ความสำเร็จของโครงการ

การประชุมเชิงปฏิบัติการ เพื่อกำหนดภารกิจหลัก - ใบงานที่ 14

กลุ่มร่วมกันคิด เพื่อหาปฏิบัติการที่เป็นกุญแจสำคัญ ที่จะทำให้ การส่งเสริมสุขภาพช่องปากประสบผลสำเร็จ โดยเขียนใส่บัตรคำ แล้วนำมาจัดเป็นหมวดหมู่ และตั้งผู้รับผิดชอบเพื่อดำเนินการต่อไปจนแผนได้ถูกนำไปปฏิบัติ (20 นาที)

ปฏิทินกิจกรรมและงานที่มอบหมาย - ใบงานที่ 16

กลุ่มเราได้สร้างแผนปฏิบัติการแล้ว ให้แต่ละคนกำหนดว่า ตัวเองจะเหมาะสมในงานไหน ตามความสามารถ พรสวรรค์ และใช้ขุมพลังสินทรัพย์ชุมชนที่มีอยู่ (30 นาที)

การไตร่ตรอง - ใบงานที่ 15

ตอบคำถามต่อไปนี้ กลุ่มสนทนากันและตอบคำถามเหล่านี้

  • กลุ่มเรามีความเห็นอย่างไรเกี่ยวกับแผนปฏิบัติการส่งเสริมสุขภาพช่องปากที่พวกเราได้สร้างขึ้น (10 นาที)
  • กลุ่มเรารู้สึกอย่างไรเกี่ยวกับกิจกรรมที่ต้องทำเหล่านี้
  • ขั้นต่อไปของพวกเรา คืออะไร
  • พวกเราจะดำเนินขั้นตอนเหล่านั้นได้อย่างไร

แผนปฏิบัติการชุมชนชิ้นนี้ กำลังรอบทสรุป จากคุณหมอลิ้มต่อไปละค่ะ

รวมเรื่อง SRM "การส่งเสริมสุขภาพช่องปาก"