วิจัยการศึกษา

          บ่ายวันที่ ๒๓ พ.ย. ๕๒ ผมนั่งฟังการนำเสนอของทีมฝรั่งเศส เกี่ยวกับการวิจัยการศึกษาอย่างตื่นตาตื่นใจ    ผมประทับใจมากที่เขาวิจารณ์ตนเองให้เราฟัง    ว่าการวิจัยการศึกษาของฝรั่งเศสล้าหลัง    เป็นการวิจัยเชิงวิชาการ   ไม่เป็นการวิจัยที่นำไปสู่การปรับปรุงการเรียนการสอน และไม่นำไปสู่การปรับปรุงระบบการศึกษา

          ทำให้ผมนึกย้อนกลับมาคิดถึงประเทศไทย ว่าช่างเหมือนที่เขาวิเคราะห์ให้เราฟังเสียจริงๆ  

          ผมถาม Mr. Romuald Normand, Institut National de Recherche Pedagogique (French Institute of Pedagogy Research) ว่าประเทศไหนเก่งที่สุดด้านการวิจัยการศึกษา เพื่อนำมาใช้พัฒนาระบบการศึกษาของตน   ท่านบอกว่า ประเทศอังกฤษ    และในการบรรยายท่านให้ชื่อหน่วยงานของอังกฤษชื่อ EPPI Centre   ผมกลับมาบ้านมาเข้า อินเทอร์เน้ต ค้นด้วยชื่อดังกล่าว พบ เว็บไซต์  http://eppi.ioe.ac.uk/cms/    ตาลุกเพราะได้เห็นว่า นี่คือเว็บไซต์ ของ  Social Science Research Unit ในสังกัด the Institute of Education   ที่ตาลุกก็เพราะเขาเอา Social Science Research มารับใช้การศึกษา    มารับใช้การพัฒนาระบบการศึกษา

          ย้ำเรื่องการนำเอาการวิจัยด้านสังคมศาสตร์ มารับใช้การพัฒนาระบบการศึกษา    นโยบายต่างๆ ด้านการศึกษาของไทยต้องอยู่บนฐาน evidence-based มากกว่าที่เป็นอยู่    นั่นคือต้องการการวิจัยที่ส่วนใหญ่เป็นการวิจัยด้านสังคมศาสตร์มาเป็น evidence สนับสนุน 

          ทำให้ผมนึกถึงการตั้งโจทย์วิจัยของ วช.   ในส่วนของคณะกรรมการสาขาการศึกษา   ว่าน่าจะได้ตั้งโจทย์วิจัยการศึกษา ที่เน้นการทำความเข้าใจระบบการศึกษา   เน้นการหา evidence สำหรับใช้ตัดสินใจทางเลือกเชิงระบบ   รวมทั้งหา evidence เพื่อตรวจสอบผลของนโยบาย/โปรแกรม ที่ออกไปแล้ว

          กล่าวคือ เราควรยกเครื่องวิธีคิด วิธีตั้งโจทย์ และวิธีจัดการ งานวิจัยด้านการศึกษาของประเทศใหม่หมด   หันไปเน้นการจัดกระบวนการตั้งโจทย์ภาพใหญ่   ให้ได้ชุดโครงการวิจัยการศึกษา เพื่อนำไปใช้ปรับนโยบาย ปรับระบบการศึกษา    และที่สำคัญยิ่ง ต้องดึงเอานักวิจัยด้านสังคมศาสตร์มนุษยศาสตร์เข้ามาทำงานวิจัย   ต้องอย่าจำกัดอยู่เฉพาะคนที่เรียนมาทางด้านครุศาสตร์ศึกษาศาสตร์เท่านั้น

          การยกเครื่องระบบวิจัยการศึกษา ให้สนองภาพใหญ่ของการพัฒนาระบบการศึกษา   เกิดโจทย์วิจัยใหญ่ ที่แตกย่อยเป็นโครงการเล็กๆ   จะช่วยลดความสูญเปล่าของการวิจัยทางการศึกษาของ นศ. ป. เอก และ ป. โท ทางการศึกษาลง    รวมทั้งช่วยยกระดับความยอมรับนับถือต่อวงการและผลงานวิจัยการศึกษาด้วย

          คุณ Normand แนะนำเอกสาร  Towards more knowledge-based policy and practice in education and training ของ EU  น่าสนใจมากครับ อ่านได้ที่    http://ec.europa.eu/education/policies/2010/doc/sec1098_en.pdf  

          ปิดท้ายด้วยการแนะนำอีกเว็บไซต์หนึ่ง คือ TLRP (Teaching and Learning Research Programme) ของอังกฤษ ดูได้ที่ http://www.tlrp.org/     ได้รับคำแนะนำจาก Mr. Romuald Normand เหมือนกัน

          ในวันเดียวกันนั้นเอง ผมได้รับฟังเรื่องราวที่ทำให้สะท้อนใจ    ว่าสังคมของเรายังห่างไกลจากการตัดสินใจโดยใช้ evidence   ผู้ใหญ่ท่านหนึ่งเล่าว่า รองนายกท่านหนึ่งตัดสินใจโครงการไทยเข้มแข็งโดยตนเองชี้ว่าจะเอาโครงการใดบ้างไว้    ไม่ได้รับฟังเหตุผลจากแต่ละโครงการเลย   ตกลงการสร้างความเข้มแข็งของการวิจัยหา evidence มาตายเอาที่วัฒนธรรมการตัดสินใจ ที่ไม่สนใจอิงหลักฐาน   ตั้งหน้าอิงกูอย่างเดียว   

          แต่เราก็ต้องไม่ท้อถอย ต้องหาทางกระตุ้นเตือนสังคมให้เห็นคุณค่าของการทำนโยบายโดยใช้หลักฐานจากความรู้   และเห็นพิษภัยของการตัดสินใจแบบอิงกู 

 

วิจารณ์ พานิช
๒๔ พ.ย. ๕๒

 

 Mr. Romuald Normand