จงช่วยกันรักชาติด้วยปัญญาและรักประเทศเพื่อนบ้านด้วยสำนึกว่าเราเป็นพี่น้องกัน
      อ่านข่าวการเมืองแล้ว หรือ ข่าวหลาย ๆ ข่าวไม่สบายใจ จึงเตือนทุกท่านว่า อย่าเป็นเครื่องมือ นักการเมืองหรือสื่อไทย ที่หวังแต่ความวุ่นวายแตกแยก ประวัติศาสตร์เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ที่เราร่ำเรียนมา ต้นกำเนิดมาจากนักประวัติศาสตร์ชาวฝรั่งเศสและอังกฤษ ได้แก่จี ดี ฮอลล์ หรือ ยอร์ช เซด์เดย์ ก็ดี ล้วนมีต้นกำเนิดมาจากการเรียนรู้ของฝรั่งในยุโรปที่ยึดมั่นชาติพันธ์และเผ่าพันธ์เหนือประเพณีวัฒนธรรมศาสนา เราจะเห็นได้จากยุโรปมีประเทศเล็ก ๆ จำนวนมาก เนื่องจากการไม่ยอมรับการตกอยู่ใต้อำนาจเผ่าพันธ์อื่น อันนำไปสู่สงครามกลางเมืองเพื่อเป็นอิสระภาพอยู่เสมอ ไม่ว่าจะเป็น บอสเนียหรือเชสเนียในรัสเซียการเข้ามาในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ของฝรั่งได้นำวิธีคิดและการเขียน แบบฝรั่งเข้ามามองเอเชีย แยกชนเผ่าต่าง ๆ ออกเป็นส่วน ๆและมักเขียนประวัติศาสตร์ในแง่ประวัติศาสตร์สงคราม และประวัติศาสตร์ราชวงศ์อันเป็นแนวทางของยุโรป
          ภาพประวัติศาสตร์ที่เราอ่าน จึงมีแต่ประวัติศาสตร์สงครามไทยรบพม่า ลาวยึดไทย ไทยรบเขมร เขมรรบเวียด ไทยรบมาเลย์ มาเลย์รบไทย ลึก ๆ คล้ายเจตนาฝังความแตกแยกเอาไว้ ให้ประเทศเหล่านี้ จมอยู่กับความเกลียดชัง และแก้แค้น เหมือนกับสงครามครูเสดที่รบกันไม่สิ้นสุดนักประวัติศาสตร์ของชาวเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เองเช่น หม่อง ทิน อ่องแห่งพม่าหรือกรมพระยาดำรงราชานุภาพ
พระยาอนุมานราชธน ได้นำแนวคิดนี้มาขยายให้เป็นชาตินิยมว่าชาติตนเหนือชาติอื่น นักประวัติศาสตร์เขมร ที่เรียนมาจากฝรั่งเศสก็ไม่ต่างกัน ตำราเรียน ภาพยนตร์ สื่อ ล้วนเล่นตามเกมที่ฝรั่งถนัด ในปัจจุบันยิ่งร้ายมากเมื่อนักการเมืองใช้ประวัติศาตร์เพื่อสร้างความแตกแยกและชัยชนะชนะทางการเมืองซึ่งนายกรัฐมนตรี ฮุน เซน แห่งกัมพุชาใช้ได้ผลและได้รับชัยชนะทุกครั้ง หรือการใช้เขาพระวิหาร เพื่อกระพือลัทธิชาตินิยมหวังชัยชนะทางการเมือง เพราะมีแนวคิดแบบนี้เอง ทำให้หลายคนงงงันกับประวัติศาสตร์ ว่า ทำไมมีภาพกองทัพไทยอยู่นครธม เป็นทหารกองหน้ากองทัพพระเจ้าพระสุริยวรมันที่ 2 แห่งอาณาจักรขอม บางคนรับไม่ได้ถึงขนาดว่ากล่าวว่าไม่ใช่กองทัพคนไทย( ภาพแกะสลัก เน เสียมกุก ) ทำไมพระมหาธรรมราชาจึงเข้าร่วมกับพม่า ทรยศชาติหรือเปล่า บางคนเชื่อว่าบรรพบุรุษไทยมีแค่สุโขทัยเท่านั้น ยอมรับไม่ได้ว่ามีลาวเป็นบรรพบุรุษ ทั้งที่เมื่อสืบต้นตอเค้าเงื่อนแล้ว ต้นกำเนิดเผ่าไทย อยู่ที่สองฝั่งลำน้ำโขง ทั้งด้านภาษาและวัฒนธรรมของอยุธยาต้อนต้น มีภาษาคล้ายลาวมาก   ส่วนบุคคลที่เชื่อมั่นในประวัติศาสตร์ชาตินิยม จึงงงงันเหมือนไก่ตาแตกและถึงทางตันเมื่อตีความประวัติศาสตร์ เพราะเชื่อว่าชาติไทยเติบโตแบบโดดเดี๋ยวและต้องมีเชื้อสายไทยบริสุทธิ์เท่านั้น ดั้นด้นสืบหาว่าไทยแท้อยู่ที่ไหน
                    ข้อเท็จจริงคือ ประวัติศาสตร์เอเชียตะวันออกเฉียงใต้เป็นประวัติศาสตร์วัฒนธรรม ประวัติศาสตร์แห่งศาสนาพุทธลัทธิเถรวาท ศาสนาพุทธมหายาน และ ศาสนาพราหมณ์ แม้มีนิกายต่างกันก็มีการพัฒนาร่วมกันภายใต้การปกครอง และองค์กรศาสนาที่สัมพันธ์กัน มีภาษาเผ่าพันธ์แตกต่างกันแต่มีมีสำนึกอุดมการณ์การดำรงชีวิตคล้ายคลึงกัน   ในยุคต้นอยู่ภายใต้วัฒนธรรมพราหมณ์ ภายใต้อาณาจักรทวารวดี ที่ใช่อักษรมอญเป็นสื่อกลาง และนับถือศาสนาพุทธนิกายมหายาน ต่อมาอยู่ภายใต้อำนาจอาณาจักรขอม ที่ใช้ภาษาขอมเป็นภาษากลาง และสุดท้าย อยู่ภายใต้อิทธิพลอยุธยาและพม่าอันมีพุทธศาสนานิกายเถรวาทเป็นศูนย์กลาง โดยยึดมั่นในลัทธิจักรพรรดิราช คือ กษัตริย์เผ่าใดมีอำนาจอุปถัมภ์ประชาราษฏร์และอุปถัมภ์ ศาสนาได้ ก็จะมีอำนาจเหนืออาณาจักรอื่น ๆ สงครามระหว่างหงสาวดีและอยุธยาเป็นสงครามเพื่อแย่งชิงอำนาจความชอบธรรมในลัทธิจักรพรรดิราช ตามคติพุทธศาสนาดังนั้นประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ในอดีต จึงมีความสัมพันธ์ แต่งงานกัน และด้วยการเป็นดองกันและใช่ศาสนาเป็นตัวเชื่อม ใช้ภาษาของศาสนา คือ ขอม สันสกฤต บาลี เป็นอักษรกลางของภูมิภาค ฉะนั้นอย่าแปลกใจ ที่เขมรมีรำเหมือนไทย หรือลาวเหมือนไทย มอญเหมือนไทย ทุกประเทศมีวันสงกรานต์เหมือนกันเชื่อนรกสวรรค์เหมือนกัน เชื่อหมอดูเหมือนกัน ถ้าเรานำเอาดีเอ็นเอมาตรวจ จะหาความต่างของคนไทย ลาว เขมร มอญได้น้อยมาก เพราะผสมกันไปผสมกันมา แต่อดีต พึ่งมาแยกจากกันในสมัย ร.5 นี้เอง เพราะฝรั่งบีบบังคับให้มีประเทศ ตามแบบการปกครองฝรั่ง
                 สุดท้ายนี้จึงขอย้ำเตือนคนไทยว่าอย่าดูถูกเพื่อนบ้านหรืออย่าเอาเพื่อนบ้านมาเป็นเหยื่อการเมืองเพื่อทำลายคนไทยด้วยกัน จงช่วยกันรักชาติด้วยปัญญาและรักประเทศเพื่อนบ้านด้วยสำนึกว่าเราเป็นพี่น้องกันพม่า เขมร ลาว ไทย อย่าเป็นเหยื่อ ทุนนิยมหรือฝรั่งอั้งม้อเลย