ผมตั้งใจมาหลายวันแล้วที่จะเขียนเรื่องประเภทของจิต เพราะผมแบ่งจิตออกไม่ค่อยจะเหมือนคนอื่น แต่ก่อนที่จะพูดเรื่องของจิต เราต้องทำความเข้าใจประเภทสิ่งต่างๆที่เกี่ยวกับจิตและมีอยู่ในตัวมนุษย์

อย่างที่เราเข้าใจมาแต่ต้นแล้วว่า ผู้ที่รู้จักรถยนต์ดีที่สุดคือคนผลิตรถ ไม่ใช่ช่างที่ชอบซ่อมและชอบลองผิดลองถูกจนเกิดความรู้ในเรื่องรถยนต์อย่างชาญฉลาด เช่นกันถ้าจะเข้าใจมนุษย์ก็ต้องไปดูก่อนว่ามนุษย์มาจากไหน เกิดจากอะไร ใครคือผู้สร้าง และผู้สร้างมีหนังสือหรือคู่มืออะไรบ้างที่พูดถึงมนุษย์และรายละเอียดเกี่ยวกับมนุษย์

แม้กลุ่มวิวัฒนาการจะบอกว่ามนุษย์นั้นมาจากลิง แต่ถึงกระนั้นก็ตามเราจะเห็นว่าความเชื่อของคนที่เชื่อตามนี้แบบเออออเท่านั้น ไม่ได้เป็นไปตามหลักการวิทยาศาสตร์มากนัก เพียงแต่ใช้หลักการการปรับตัวของสิ่งมีชีวิตให้เข้ากับสิ่งแวดล้อม ... แล้วต่อไปมนุษย์จะเปลี่ยนเป็นอะไร ??

ตามหลักฐานที่ได้บันทึกมาและมีการติดศึกษาตามบันทึกที่เป็นคัมภีร์ ก็แน่นอนมนุษย์คนแรกคือ อาดัม หลังจากนั้นก็แพร่ขยายเรื่อยมา บางกลุ่ม บางช่วงในคัมภีร์ได้บ่งบอกไว้ และมีหลักฐานให้ศึกษาและชวนให้ศรัทธาในเรื่องนี้เพื่อนำสู่ต่อการศรัทธาต่อพระเจ้า

เมื่อมนุษย์คนแรกเป็นอาดัม ดังนั้นมนุษย์ก็ต้องมาจากดิน และผู้สร้างมนุษย์คือพระผู้เป็นเจ้าอัลลอฮฺ เมื่อพระองค์สร้างมนุษย์ขึ้นมาแล้วพระองค์ได้มอบคัมภีร์ที่เป็นคู่มือสำหรับมนุษย์ดำเนินชีวิตอยู่บนโลกนี้ พร้อมๆกับส่งคนสอนวิธีการดำเนินชีวิตด้วยที่เราเรียกว่านบีหรือเราะซูล

อัลกุรอานได้แบ่งลักษณะที่เกี่ยวกับจิตของมนุษย์ดังนี้

  1. มนุษย์ อัลกุรอานจะแบ่งมนุษย์ออกมา 3 ชนิดคือ
    1.1 มุมิน(ผู้ศรัทธา) หมายถึง คนที่รู้ความจริง เชื่อในความจริงนั้น และปฏิบัติตามความจริงที่ได้รู้มา
    1.2 การฟีร(ผู้ปฏิเสธ) หมายถึง คนที่รู้ความจริง หรือพยายามที่จะไม่รับรู้ความจริง ปฏิเสธในความจริงนั้น แล้วได้ปฎิบัติในสิ่งที่ตรงข้ามกับความจริง
    1.3 มุนาฟิก(ผู้กลับกลอก) หมายถึงคนที่รู้ความจริง แสดงให้คนอื่นเห็นว่าเขาปฎิบัติตามความจริง แต่ใจเขาไม่ยอมรับในความจริงนั้น
  2. ใจ(กอลบุน قلب) แบ่งออกมาเป็น 3 ชนิดเช่นกัน
    1.1 ใจมุมิน หมายถึง ใจที่ต่อต้านสิ่งเคลือบแคลง อารมณ์ใคร่ ความอยากต่างๆ
    1.2 ใจกาฟิร หมายถึง ใจที่เปิดโอกาสให้ความไม่ดีทั้งหลายเข้าครอบงำได้
    1.3 ใจป่วย(قلب مريض) หมายถึง เป็นใจของคนมุนาฟิก กลับกลอกไปมาระหว่างสิ่งที่มุสลิมทำกับสิ่งที่กาฟิรทำ
  3. พฤติกรรม แบ่งออกเป็นคู่ๆ 3 คู่
    3.1 พฤติกรรมภายนอกกับพฤติกรรมภายใน
    3.2 พฤติกรรมธรรมชาติกับพฤติกรรมแสวงหา
    3.3 พฤติกรรมปกติ(พึงประสงค์)กับพฤติกรรมเบียงเบน(ไม่พึงประสงค์)
  4. จิต (نفس) แบ่งออกตามที่นักวิชาการได้สรุป ดังนี้

    (ขอเขียนในบันทึกต่อไป)