30 พฤศจิกายน 52 วิทยากรท้องถิ่นตามโครงการ SP2 ได้เข้ามาสอนประวัติศาสตร์ท้องถิ่นวันแรก ( ครูวินัย ครูเกษียณ) เป็นลักษณะการสอนที่เหมือนการมาเล่าความหลังให้เด็กฟัง ดูๆแล้วเด็กๆก้สนอกสนใจดี ( ไม่เล่นไม่คุยอย่างที่เป็น) วันนี้ครูวิทยากรเล่วถึงอดีตเมื่อประมาณ 36 ปีที่ผ่านมายุคก่อนการขุดพลอยสมัยที่อ.บ่อไร่ยังเป้นแค่ตำบลหนึ่งของอ.เขาสมิง ในยุคนั้นองบ่อไร่ดุเหมือนจะเป็นชุมชนขนาดเล็กที่พึ่งพาทุกอย่างจากธรรมชาติ การคมนาคมเดินทางไม่สะดวกเอาเสียเลย จนต่อมามีการพบพลอยโดยบังเอิญ(วิทยากรเล่าว่าพบเนื่องจากมีคนๆหนึ่งไปปัสสาวะแล้วพบโดยบังเอิญ) จากนั้นการทำธุรกิตพลอยก็ถือกำเนิดขึ้นจากการทำพลอยโดยมือ นั้นคือมีอุปกรณืเพียงสามอย่าง คือ
1. ตะแกลงร่อนพลอย
2. ชะแลง
3. โพลง (ภาษาถิ่นหมายถึงกระป๋อง)
แล้วก็พัฒนามาเป็นการทำพลอยโดยเครื่องจักร และในที่สุดพลอยก็สร้างความรุ่งเรืองเฟื่องฟู่ให้กับอ.บ่อไร่ดึงดูดผู้คนจากทั่วทุกสารทิศให้เข้ามาขุดพลอยกันอย่างคึกคักจนมีประชากรมากถึงแสนคน มาถึงตรงนี้ก็หมดชั่วโมงชะแล้ว ผมเองเป็นครูใหม่ที่มาจากต่างพื้นที่พอได้ฟังแล้วก็น่าสนใจอยากศึกษาต่อแต่คงต้องรอชั่วโมงต่อไปแล้ว
