วิทยาศาสตร์ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น
สถานการณ์ที่ 1
เด็กชายมโนชย์ดูข่าวพยากรณ์อากาศทางสถานีโทรทัศน์ช่องหนึ่ง ผู้ประกาศข่าวรายงานว่า พรุ่งนี้อุณหภูมิทางภาคเหนือจะลดลงต่ำสุดในรอบ 10 ปี ที่อุณหภูมิ 50 องศาฟาเรนไฮด์ แต่เท่าที่เด็กชายมโนชย์เคยได้ยินหน่วยการวัดอุณหภูมิคือองศาเซลเซียส
(1) นักเรียนคิดว่าจากสถานการณ์ดังกล่าวนี้เด็กชายมโนชย์จะสามารถตรวจสอบหน่วยวัดอุณหภูมิที่เป็นองศาเซลเซียสจากการรายงานข่าวดังกล่าวได้หรือไม่ อย่างไร
0 ได้ โดย.........................................................................................................................................
0 ไม่ได้ เพราะ..................................................................................................................................
แนวคำตอบ
1. ทำได้ เพราะรู้ค่าตัวแปรต่าง ๆ ครบ
2. ทำไม่ได้ เพราะไม่สามารถจำสูตรการเปลี่ยนอุณหภูมิได้
เกณฑ์การให้คะแนน
คำตอบ
|
การแปลความหมาย
|
ถ้านักเรียนตอบว่าไม่ได้และแสดงเหตุผลถูกต้อง สอดคล้องกับสถานการณ์
|
แปลว่านักเรียนรู้ความสามารถของตนเองและ มีความสามารถในการประเมิน
|
คำตอบที่ถูก คือ C/5 = F - 32/9 " C = 10
สถานการณ์ที่ 2
สภาพดินเสื่อมโทรมของประเทศไทยในปัจจุบันนี้ เนื่องจากการสูญเสียหน้าดินเพราะถูกน้ำฝนที่ตกลงมาชะล้างหน้าดิน ก่อให้เกิดผลเสียต่อทรัพยากรดินและน้ำในพื้นที่ทำการเกษตร จึงมีการปลูกหญ้าแฝก เพื่อการอนุรักษ์ดินและน้ำ “หญ้าแฝกมีประโยชน์มากในการช่วยยึดดินไม่ให้พังทลายช่วยรักษาหน้าดิน โดยเฉพาะในบริเวณพื้นที่ลาดชัน นอกจากนี้รากของหญ้าแฝกจะอุ้มน้ำไว้ซึ่งจะช่วยให้เกิดความชุ่มชื้นในดิน หญ้าแฝกจะช่วยกักเก็บน้ำ อินทรียวัตถุได้ในดิน กักเก็บไนโตรเจนและกำจัดสิ่งเป็นพิษหรือสารเคมีอื่น ๆ ไม่ให้ไหลลงไปในแม่น้ำลำคลอง โดยกักให้ไหลลงไปใต้ดินแทน นอกจากนี้ใบอ่อนของหญ้าแฝกยังใช้เป็นอาหารสัตว์ได้อีกด้วย”
(1) จากสถานการณ์ที่กำหนดให้นักเรียนสามารถยกตัวอย่างประโยชน์ของหญ้าแฝกที่ชุมชนของนักเรียนนำไปใช้ประโยชน์อย่างอื่นได้หรือไม่
0 ไม่ได้
0 ได้ โดยอธิบายว่า..........................................................................................................................
แนวคำตอบ
ไม่ได้
ได้ โดยอธิบายว่า นอกจากประโยชน์ที่กล่าวมาข้างต้นใบของหญ้าแฝกยังสามารถใช้มุงหลังคาบ้าน และใช้ทำประโยชน์อื่นๆ
เกณฑ์การให้คะแนน
คำตอบ
|
การแปลความหมาย
|
ตอบว่าไม่ได้
|
แปลว่านักเรียนมีความรู้ในความสามารถของตนเอง แต่ไม่มีความรู้ในเรื่องของความรู้รอบตัว
|
ตอบว่าได้ และอธิบายคำตอบได้สอดคล้องกับสถานการณ์
|
แปลว่านักเรียนมีความรู้ในความสามารถของตนเอง และมีความรู้ในเรื่องของความรู้รอบตัว
|
ตอบว่าได้ และอธิบายคำตอบไม่สอดคล้องกับสถานการณ์
|
แปลว่านักเรียนมีความรู้ในความสามารถของตนเอง และไม่มีความรู้ในเรื่องของความรู้รอบตัว
|
(2) จากสถานการณ์ที่กำหนดให้นักเรียนสามารถกำหนดแนวทางการแก้ไขได้หรือไม่ โดยวิธีใด
0 ได้ โดยวิธี..........................................................................................................................
แนวคำตอบ
ได้ โดยวิธีการไม่ตัดไม้ทำลายป่าเพื่อป้องกันหน้าดินถูกทำลาย และช่วยกันอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ
เกณฑ์การให้คะแนน
คำตอบ
|
การแปลความหมาย
|
หากนักเรียนตอบว่าได้ สอดคล้องกับสถานการณ์ เช่นไม่ตัดไม้ทำลายป่าเพื่อป้องกันหน้าดินถูกทำลาย และช่วยกันอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ
|
แปลว่านักเรียนมีความรู้ในความสามารถในการวางแผน การประเมิน
|
สถานการณ์ที่ 3
จากผลการทดลองวิทยาศาสตร์ เรื่องระบบหมุนเวียนเลือดของปลา เด็กชายแดงสังเกตเห็นการเคลื่อนที่ของเซลล์เม็ดเลือดในตัวปลาหางนกยูงจากกล้องจุลทรรศน์ โดยแต่ละจุดมีการไหลไปในทิศทางที่แตกต่างกัน
(1) หากเด็กชายแดงได้มาขอร้องให้นักเรียนได้ช่วยอธิบายปรากฏการณ์ดังกล่าว นักเรียนคิดว่าตนเองสามารถอธิบายได้หรือไม่
0 ไม่ได้
0 ได้ โดยอธิบายว่า..........................................................................................................................
แนวคำตอบ
ไม่ได้
ได้ โดยอธิบายว่า ระบบหมุนเวียนเลือดของปลาก็มีลักษณะคล้ายของคน โดยมีการไหลเวียนไปตามเส้นเลือดหลัก และเส้นเลือดฝอย และมีการหมุนเวียนเข้าระบบหัวใจอยู่ตลอดเวลา
เกณฑ์การให้คะแนน
คำตอบ
|
การแปลความหมาย
|
ตอบว่าไม่ได้
|
แปลว่านักเรียนมีความรู้ในความสามารถของตนเอง แต่ไม่มีความรู้ในเรื่องเนื้อหารสาระ
|
ตอบว่าได้ และอธิบายคำตอบได้สอดคล้องกับสถานการณ์
|
แปลว่านักเรียนมีความรู้ในความสามารถของตนเอง และมีความรู้ในเรื่องเนื้อหารสาระ
|
ตอบว่าได้ และอธิบายคำตอบไม่สอดคล้องกับสถานการณ์
|
แปลว่านักเรียนมีความรู้ในความสามารถของตนเอง และไม่มีความรู้ในเรื่องเนื้อหารสาระ
|
(2) นักเรียนจะทำอย่างไรจึงจะมั่นใจว่าการอธิบายของตนเองถูกต้อง
แนวคำตอบ
1. ทดลองซ้ำกับปลาชนิดอื่น
2. ยืนยันการทดลองกับทฤษฎีในหนังสือ
เกณฑ์การให้คะแนน
คำตอบ
|
การแปลความหมาย
|
หากนักเรียนตอบคำถามได้สอดคล้องกับสถานการณ์ เช่น ทดลองซ้ำกับปลาชนิดอื่น
ยืนยันการทดลองกับทฤษฎีในหนังสือ
|
แปลว่านักเรียนมีความตระหนัก
|
สถานการณ์ที่ 4
ถ้านักเรียนได้ทำการทดลองผสมพันธุ์ถั่วชนิดหนึ่งโดยมีลักษณะภายนอกแตกต่างกันคือ ผิวเรียบ และผิว ขลุขละ แล้วได้ผล ดังนี้
รุ่นที่ 1 ได้ต้นถั่วออกมาผิวขลุขละทั้งหมด
รุ่นที่ 2 (นำรุ่นที่ 1 ผสมพันธ์กันเอง) ได้ต้นถั่วออกมามีทั้งผิวเรียบ และผิวขลุขละ
(1) นักเรียนคิดว่านักเรียนสามารถอธิบายผลการทดลองของตนเองได้หรือไม่
ð ไม่ได้
ð ได้ โดยอธิบายว่า .....................................................................................................................
แนวคำตอบได้
ไม่ได้
ได้ โดยอธิบายว่า ในการทดลองผลที่ออกมาในรุ่นที่ 1(รุ่นลูก) ถั่วจะแสดงลักษณะเด่นทั้งหมด แสดงว่าผิวขลุขละเป็นลักษณะเด่น ส่วนรุ่นที่ 2 (รุ่นหลาน) ถั่วจะแสดงลักษณะเด่นกับลักษณะด้อย ในอัตราส่วน 3 : ตามกฏของ เมนเดล
เกณฑ์การให้คะแนน
คำตอบ
|
การแปลความหมาย
|
ตอบว่าไม่ได้
|
แปลว่านักเรียนมีความรู้ในความสามารถของตนเอง แต่ไม่มีความรู้ในเรื่องเนื้อหาสาระ
|
ตอบว่าได้ และอธิบายคำตอบได้สอดคล้องกับสถานการณ์
|
แปลว่านักเรียนมีความรู้ในความสามารถของตนเอง และมีความรู้ในเรื่องเนื้อหาสาระ
|
ตอบว่าได้ และอธิบายคำตอบไม่สอดคล้องกับสถานการณ์
|
แปลว่านักเรียนไม่มีความรู้ในความสามารถของตนเอง และมีความรู้ในเรื่องเนื้อหาสาระ
|
(2) นักเรียนจะทำอย่างไรถึงจะมั่นใจว่าผลการทดลองและข้อสรุปของตนเองนั้นถูกต้อง
แนวคำตอบ
1. ทดลองซ้ำ และหาทฤษฎีมารองรับข้อสรุป
2. ถามครู
เกณฑ์การให้คะแนน
คำตอบ
|
การแปลความหมาย
|
ตอบคำถามได้สอดคล้องกับสถานการณ์ เช่น ทดลองซ้ำ และหาทฤษฎีมารองรับข้อสรุป ถามครู
|
แปลว่านักเรียนมีความสามารถในการวางแผน การควบคุม ความตระหนัก
|
(3) หากมีคนอื่นมาแย้งว่าการทดลองและข้อสรุปของนักเรียนไม่ถูกต้อง นักเรียนจะทำอย่างไร
แนวคำตอบ
1. ทดลองให้ดู
2. หาทฤษฎีมาอ้างอิง
เกณฑ์การให้คะแนน
คำตอบ
|
การแปลความหมาย
|
ตอบคำถามได้สอดคล้องกับสถานการณ์ เช่น ทดลองให้ดู หาทฤษฎีมาอ้างอิง
|
แปลว่านักเรียนมีความตระหนัก
|
สถานการณ์ที่ 5
นักเรียนคนหนึ่งทำการทดสอบความเป็นกรด เป็นเบส ของสารสามชนิด ในบีกเกอร์ A B และ C โดยใช้กระดาษกระดาษยูนิเวอร์แซลอินดิเคเตอร์ ผลการทดลองที่ได้ออกมาดังภาพ
(1) จากผลการทดลองเขาสรุปว่า สาร A และ C เป็นกรด ส่วน สาร B เป็นเบส แล้วเขามาถามให้นักเรียนช่วยตรวจสอบว่าข้อสรุปของเขาถูกต้องหรือไม่ นักเรียนคิดว่าสามารถตรวจสอบข้อสรุปให้เขาได้หรือไม่
ð ไม่ได้ เพราะ..................................................................
ð ได้โดยใช้ความรู้ในเรื่อง .........................................................................
แนวคำตอบ
1. ไม่ได้
2. ได้ ใช้ความรู้เรื่อง ความเป็นกรดเป็นเบส (ค่า pH ของสาร)
เกณฑ์การให้คะแนน
คำตอบ
|
การแปลความหมาย
|
ตอบว่าไม่ได้
|
มีความรู้ในความสามารถ แต่ไม่มีความรู้ในเนื้อหา
|
ตอบว่าได้ แต่บอกเรื่องหรือความรู้ที่ใช้ไม่สอดคล้องกับสถานการณ์
|
ไม่มีความรู้ในความสามารถ และไม่มีความรู้ในเนื้อหา
|
ตอบว่าได้ และบอกเรื่องหรือความรู้ที่ใช้ได้สอดคล้องกับสถานการณ์
|
มีความรู้ในความสามารถ และในเนื้อหา
|
(2) นักเรียนคิดว่าข้อสรุปของนักเรียนนั้นถูกต้องหรือไม่ อย่างไร
ð ไม่ถูก คำตอบที่ถูกต้องคือ ..................................................................
ð ถูก
แนวคำตอบ
1. ถูก
เกณฑ์การให้คะแนน
คำตอบ
|
การแปลความหมาย
|
ตอบอธิบายได้สอดคล้องกับสถานการณ์
|
นักเรียนมีความสามารถในการวางแผน การควบคุม การประเมิน
|
(3) จากคำตอบในข้อ 2 นักเรียนมีวิธีการคิดอย่างไร (การวางแผน การควบคุม การประเมิน)
แนวคำตอบ
โดยพิจารณาจากสีมาตรฐาน
กลาง
เกณฑ์การให้คะแนน
คำตอบ
|
การแปลความหมาย
|
ตอบอธิบายได้สอดคล้องกับสถานการณ์
|
นักเรียนมีความสามารถในการวางแผน การควบคุม การประเมิน
|
(4) หากเพื่อนยังไม่เชื่อในคำตอบของนักเรียน นักเรียนจะทำอย่างไร
แนวคำตอบ
1.ชวนมาทดลองด้วยกัน
2. อธิบายซ้ำ
3. หาเอกสารมาอ้างอิง
4. ปล่อยไป
เกณฑ์การให้คะแนน
คำตอบ
|
การแปลความหมาย
|
ตอบอธิบายได้สอดคล้องกับสถานการณ์ เช่น ชวนมาทดลองด้วยกัน อธิบายซ้ำ หาเอกสารมาอ้างอิง
|
นักเรียนมีความตระหนัก
|
สถานการณ์ที่ 6
ครูมอบหมายให้นักเรียนแต่ละกลุ่มศึกษาวัฏจักรสิ่งมีชีวิตแล้วให้ออกมารายงานหน้าชั้น กลุ่มของมานิตย์ ได้วัฏจักรของกบ ดังภาพ
(1) จากการรายงาน กลุ่มของมานิตย์สรุปว่า วัฏจักรชีวิตของกบมี 6 ช่วง คือ A B C D E และ F ตามลำดับ นักเรียนคิดว่าข้อสรุปของกลุ่มมานิตย์นั้นถูกต้องหรือไม่ อย่างไร
ð ไม่ถูก คำตอบที่ถูกต้องคือ ..................................................................
ð ถูก
แนวคำตอบ
1. ถูก
2. ไม่ถูก วัฏจักรชีวิตกบ แบ่งออกเป็น 3 ช่วง คือ ไข่ ลูกอ๊อด ตัวเต็มวัย โดยเราจะนับช่วงที่เป็นลูกอ๊อดรวมเป็นแค่ 1 ช่วงเท่านั้น ดังภาพ
เกณฑ์การให้คะแนน
คำตอบ
|
การแปลความหมาย
|
ตอบอธิบายได้สอดคล้องกับสถานการณ์
|
นักเรียนมีความสามารถในการวางแผน การควบคุม การประเมิน
|
(2) จากคำตอบในข้อ 1 นักเรียนมีวิธีการคิดอย่างไร
แนวคำตอบ
โดยพิจารณาจากหนังสือเรียนที่เป็นมาตรฐาน
เกณฑ์การให้คะแนน
คำตอบ
|
การแปลความหมาย
|
ตอบอธิบายได้สอดคล้องกับสถานการณ์
|
นักเรียนมีความสามารถในการวางแผน การควบคุม การประเมิน
|
(3) หากเพื่อนยังไม่เชื่อในคำตอบของนักเรียน นักเรียนจะทำอย่างไร
แนวคำตอบ
1. อธิบายซ้ำ
2. หาเอกสารมาอ้างอิง
3. ปล่อยไป
เกณฑ์การให้คะแนน
คำตอบ
|
การแปลความหมาย
|
ตอบอธิบายได้สอดคล้องกับสถานการณ์ เช่น อธิบายซ้ำ หาเอกสารมาอ้างอิง
|
นักเรียนมีความตระหนัก
|
สวัสดีค่ะ