วิจัยท้องถิ่นเป็นกระบวนการทางปัญญา โดยสร้างการมีส่วนร่วมของชุมชนเน้นการสร้างกระบวนการคิดและวิเคราะห์ อาศัยการเรียนรู้จากเรื่องใกล้ๆตัวสภาพปํญหาภูมิปัญญาเป็นสำคัญ เมื่อรู้ปัญหาก็จะสามารถตัดสินใจแก้ปัญหาต่างๆด้วยตัวเอง