จะทำอย่างไรนะที่จะทำให้น้องๆกล้าที่จะถามคำถาม กล้าที่จะแลกเปลี่ยนโดยที่ไม่ต้องกลัวว่าถูกผิด ไม่ต้องกลัวว่าจะได้คะแนนเท่าไหร่ และฝึกการรับฟังผู้อื่น ยอมรับในความคิดเห็นผู้อื่น

สัมมนา Palliative care การดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้ายกับนักศึกษาแพทย์ปีที่ 4 มหาวิทยาลัยขอนแก่น

        กลุ่มงานเวชกรรมสังคม  โรงพยาบาลขอนแก่น  ได้รับมอบหมายให้สอนนักศึกษาแพทย์ปีที่ 4 ในโครงการแพทย์ชนบท  โดยในปีที่ผ่านมา  นักศึกษาจะมาอยู่ที่กลุ่มงานครั้งละ 1-2 สัปดาห์  แต่ในปีนี้  นักศึกษาแพทย์ได้มาอยู่ที่กลุ่มงานเวชกรรมสังคมตลอด 4 สัปดาห์ 

        สำหรับผม  การที่ต้องมาสอนนักศึกษาแพทย์เป็นสิ่งที่ไม่เคยคิดอยากจะทำมาก่อน  แต่จากประสบการณ์การทำงานโดยเฉพาะทำงานกับชุมชน  ทำให้หลีกเลี่ยงการสอนได้ยากยิ่ง  แต่ก็ไม่รู้จะทำอย่างไร 

        ผมได้รับมอบหมายเรื่องการเรียนการสอนอยู่ 2 หัวข้อ คือ สัมมนา Palliative care และการแพทย์ทางเลือก ในช่วงกลุ่มแรกๆ การสอนจะเป็นลักษณะ lecture   แต่รู้สึกว่าไม่ค่อยสนุกเท่าไหร่นัก

        หัวข้อสัมมนา palliative care ที่ผ่านมาก็จะใช้การสอนโดยให้นักศึกษานำเสนอการดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้ายในโรงพยาบาลชุมชน  บางครั้งก็เปิด VCD การดูแลผู้ป่วย  แต่น้องก็ยังไม่ค่อยแลกเปลี่ยนกันมากนัก  และบางครั้งเวลาตอบคำถามก็จะเป็นลักษณะการตอบเพื่อเอาคะแนนและให้ถูกใจอาจารย์  ไม่ได้ตอบในสิ่งที่คิดและรู้สึกออกมาจริงๆ  และที่สำคัญ  น้องๆนักศึกษาก็ไม่ค่อยกล้าคิด  กล้าถามออกมา

        แล้วผมทำอย่างไร?

        ด้วยผลที่ผ่านมา  ทำให้ผมคิดอยู่เสมอว่า  จะทำอย่างไรนะที่จะทำให้น้องๆกล้าที่จะถามคำถาม  กล้าที่จะแลกเปลี่ยนโดยที่ไม่ต้องกลัวว่าถูกผิด ไม่ต้องกลัวว่าจะได้คะแนนเท่าไหร่  และฝึกการรับฟังผู้อื่น  ยอมรับในความคิดเห็นผู้อื่น

        ผมนึกถึงกระบวนการในสุนทรียสนทนาในหลายๆเวทีที่เคยเข้าร่วม  โดยทำดังนี้

  • check in  ให้แนะนำตัว  พูดถึงความคาดหวัง  นักศึกษามี 6 คน  แต่ความคาดหวังก็มีตั้งแต่แค่ทำข้อสอบได้  จนถึงนำไปประยุกต์ใช้กับคนไข้จริงๆ
  • ถ้าพูดถึงผู้ป่วยระยะสุดท้าย  น้องๆนึกถึงคำว่าอะไรบ้าง  อยากให้เขียนคำที่ผุดขึ้นมาในความคิดครั้งแรก  แล้วให้ลองเขียนออกมา
  • แจกกระดาษเปล่าเล็กๆคนละ 2 แผ่น  ให้เขียนคำถามที่เกี่ยวข้องกับการดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้าย  ชีวิตหรือความตาย  2 คำถาม  ซึ่งอาจจะเกี่ยวข้องโดยตรงหรือไม่ก็ได้
  • เอากระดาษคำถามใส่โถ  แล้วให้คนแรกเริ่มจับคำถาม  แล้วให้ตอบคำถามนั้น  โดยจะตอบอย่างไรก็ได้  ไม่มีถูกผิด  หรือถ้าไม่สบายใจ  จะไม่ตอบก็ได้  เมื่อตอบเสร็จ  ก็ให้เพื่อนวนตอบคำถามนั้นๆจนครบรอบ
  • คำถามถัดไปก็ให้น้องคนถัดไป  แล้วก็เริ่มตอบคำถามจนครบวงอีกครั้ง

     ผลเป็นอย่างไร?