สุดสัปดาห์นี้...หลายคนแวะเวียนไป "ตลาดน้ำ"
แหล่งท่องเที่ยวยอดฮิตแห่งยุคสมัย...ที่โหยหาอดีต
แต่ตลาดน้ำหลายแห่งเปลี่ยนแปลงไปมากแล้ว
มีเพียงไม่กี่ตลาดที่ยังหลงเหลือ...กลิ่นไอของตลาดแบบเดิม
วัฒนธรรมการแลกเปลี่ยนที่อบอุ่น
วันนี้...ขอคุยเรื่องตลาดน้ำบางแห่งที่น่าสนใจ
 

 

  

"ตลาดน้ำท่าคา" อยู่แม่กลอง ไม่ไกลจากตลาดอัมพวานัก
เป็นตลาดเช้า...ติดตลาดตั้งแต่ 6 โมงถึงราวเที่ยงวัน
สมัยก่อน จะติดตลาดเฉพาะขึ้นและแรม 2 ค่ำ กับ 7 ค่ำ
แต่สมัยนี้..กาลเวลาผ่านไป...เพื่อการท่องเที่ยวเช่นกัน ตลาดท่าคาจึงติดทุกวันหยุด
ให้สอดคล้องกับความต้องการของผู้มาเยือนต่างถิ่น
 

 

 

บรรยากาศตลาดน้ำยามเช้า...เป็นไปอย่างสดชื่น
พ่อค้า แม่ค้า ส่วนใหญ่จะเป็นย่า ยาย อายุกว่า 60 ปีไปแล้ว
ค่อยๆ ทะยอยพายเรือมายังริมฝั่งคลอง
(ซึ่งปัจจุบัน อบต.ทำเป็นซีเมนต์ และมีบันไดลงไปริมคลอง...เพื่อความสะดวก)
 

 

 

ผลหมาก รากไม้ พืชผัก นานาชนิด ถูกขนใส่มาในเรือ
เท่าที่หาเก็บได้จากรอบๆ บ้าน และในสวน
เรือบางลำ เราเห็นเพียงกระจาดมะนาว 1 กระจาด หน่อไม้ไม่กี่หน่อ
ผักตำลึง ผักบุ้งไม่กี่กำ ก็พายออกมาพบปะกันได้ในตลาดท่าคาแห่งนี้
ได้คุยกับยายที่พายเรือออกมาขายของรายหนึ่งบอกว่า...
"ไม่ได้จะขายอะไรมากมาย แต่อยากมาเจอะเจอเพื่อนฝูงวัยเดียวกัน"
คนเฒ่าคนแก่ที่พอมีแรง...พอถึงวันติดตลาด ก็จะนั่งตั้งตารอ จะได้พายเรือออกมา
 

 

 

ผลไม้ทุกฤดูกาล เช่น กล้วย มะละกอ มะนาว มะพร้าว มะม่วง ฯ
ขายกันถูกๆ "ถูกใจ" ลดให้ และแถมไม่อั้น
คุยกันถูกคอ..."เหมาไปเลยหลาน ยายคิดไม่แพง"
แล้วก็ไม่แพงจริงๆ เราได้เหมาผลไม้กลับบ้านกันหลายลำเรือเชียว
ย่า ยาย แต่ละลำเรือ คุยสนุก ช่างเล่าเรื่อง และมีอารมณ์ดี
ไม่เร่งร้อนที่จะขายข้าว ขายของให้เสร็จๆ
 

 

 

เ้จ้านี้...เรือขายไข่ไก่ และไข่เป็ด ได้รับความสนใจจากชาวบ้านกันเองเยอะเชียว
พอเรือบางลำขายของกันหมดแล้ว..ก้อซื้อข้าวของกลับบ้าน
นี่ล่ะ...การแลกเปลี่ยนในวิถีชีวิตเดิมของชาวบ้าน...เอาของมาขาย แล้วก็ซื้อของกลับ
 

 

 

ลำนี้ขาย “ปลา” ทั้งปลาทู ปลาแห้ง ปลาย่าง เนื้อปลาขูด
เรือลำไหนขายหมดก็ทะยอยออก...ให้ที่ทางสำหรับเรือลำใหม่เข้าเทียบท่า
เรือแต่ละลำ มีเสน่ห์ต่างกัน...ด้วยสินค้าในเรือที่ดูธรรมดาๆ หากเป็นธรรมชาติของท้องถิ่น 

 

 

 

ร้านค้าเคลื่อนที่ ส่วนใหญ่เป็นเรือพายด้วยสองกำลังมือบ้าง สี่กำลังมือบ้าง
แม่ค้ายังคงสวมงอบใบเดิม แต่งตัวเหมือนกับออกท้องนา ออกสวน เช่นเดิม
ไม่ถูกจัดแต่งให้เป็นระบบ ระเบียบ...หากกลมกลืนยิ่งนักกับลำน้ำ
มีเรือบ้างที่เป็นเรือเครื่อง แต่ไม่นิยมมากนักสำหรับตลาดแห่งนี้
 

 

 

บางลำเรือมีขนมพื้นบ้านแสนอร่อย ทั้ง ข้าวต้มมัด ขนมใส่ใส้ อย่างละนิดละหน่อย
ขนมประเภท ทองหยิบ ทองหยอด ขนมชั้น วุ้นหลากสี 
อาหารการกินแบบง่ายๆ จำพวกข้าวแกง ก๋วยเตี๋ยว ก๋วยจั๊บ หรือ ขนมครกร้อนๆ จ้า
 

 

 

 

มีเรือขายข้าวแกงเจ้าดังเข้าเทียบท่า...ลูกค้าขาประจำเข้าเทียบเรือ
สั่งข้าวแกง ขนมจีน นั่งกินริมคลองเรียงกันเป็นแถว เป็นแนว

 

 

  

 

บางลำเรือ...มีของเต็มลำ ออกมาสายหน่อย เพื่อขายนักท่องเที่ยว
แต่บางลำเรือ...ของหมดแล้ว ก้อพายเรือกลับบ้าน
 

 

ในเรือหลายๆ ลำ เราจะเห็น “คนสองวัย” ร่วมเดินทาง
ร่วมประสบการณ์ “ยาย สอน หลาน” เพื่อสืบสานอาชีพ วิถีชีวิต และวัฒนธรรม
ยายเล่าว่า...ปลุกหลานออกมาด้วย จะได้เห็นว่าสมัยย่ายาย ซื้อขายกันอย่างไร
บ้างก็อยากให้หลานๆ ได้สัมผัสวิถีชีวิต การทำมาหากิน
หวังลึกๆ ว่า จะมีตลาดแบบนี้ในรุ่นลูกหลานต่อไป
 

 

เรือบางลำ...ของยังเหลือเยอะ พอให้ขายได้ทั้งวัน
ก็จะบ่ายหน้าไปยังตลาดน้ำในละแวกเดียวกัน
ทั้ง “ตลาดน้ำอัมพวา” ซึ่งติดตลาดบ่าย
และเลยไป “ตลาดน้ำดำเนินสะดวก” ขายกันทั้งวัน
 

 

 

บนบก...ก็มีที่ทางสำหรับการค้าขาย มีทั้งที่เป็นร้านค้า
และที่ทางสำหรับวางขายแบกะดิน...ไม่เสียค่าเช่า
ทั้งผัก ผลไม้ อาหารการกิน และกาแฟแบบดั้งเดิม

 

 

 

 

แต่...ปัจจุบัน
"ตลาดน้ำ" หลายๆ แห่งกลายเป็นเพียงแหล่งท่องเที่ยว
จุดรวมของผู้คนในวันหยุดสุดสัปดาห์
วัฒนธรรมของตลาดน้ำก็เปลี่ยนแปลงไปมาก
พื้นที่ของตลาดเป็นไปเพื่อจัดสรรเพื่อทำ "กำไรสูงสุด"
"สินค้า" กลายเป็นผลผลิตที่ไม่ต่างกันนักในแต่ละแห่ง
หลายๆ อย่างมาจาก "โรงงานอุตสาหกรรม"
 ......................
  
บาง “ตลาดน้ำ...” ถูกจัดสรรให้กับนายทุนเพียงไม่กี่ราย
เหมาสัมปทานพื้นที่ทั้งบนบก ในน้ำ มีการจัดการเป็นระบบธุรกิจ
ขายคูปอง เก็บเงินเหมือนกับซื้อของในห้างฯ
(หมดเสน่ห์ไปเลย)
พ่อค้า แม่ค้าเป็นเพียงอาชีพ “รับจ้างพายเรือขายของ”
หรือหากเป็นเ้จ้าอิสระ...ก็ต้องเสียค่าเช่าที่
........................
 
บาง “ตลาดน้ำ...” บ้านเรือนริมน้ำถูกขายเปลี่ยนมือ
“คนนอก” เข้ามาเป็นนักลงทุนทำโฮมสเตย์
จัดทำที่พักและร้านค้าสำหรับนักท่องเที่ยว
ที่แสวงหาความสะดวกสบาย และพักผ่อนหย่อนใจ
มากกว่าที่จะสนใจ “วัฒนธรรม” เดิมของชุมชนริมน้ำ
แถม...บางแห่ง
เรายังได้เห็น 7/11 เข้าไปตั้งอยู่ด้วย
เฮ้อ!!..เหนื่อย
 
 
......
pis.ratana บันทึก