ทัศนศิลป์ ทัศนธาตุ และสิ่งแวดล้อม ศิลปะความเพื่อสุนทรียะทางอารมณ์และประโยชน์ใช้สอย

 

ทัศนศิลป์ เป็นผลงานศิลป์ที่มนุษย์สร้างขึ้น เพื่อมุ่งแสดงความงดงาม และความพึงพอใจให้ประจักษ์แก่คนทั่วไป มากกว่ามุ่งสนองตอบทางด้านประโยชน์ใช้สอยทางร่างกาย และการรับรู้ผลงานทัศนศิลป์ผ่านประสาทสัมผัสทางสายตา ซึ่งอาจจะเรียกว่า ศิลปะที่มองเห็นก็ได้

                                ทัศนศิลป์ประกอบด้วยศิลปะ 4 ประเภท คือ

  1. จิตรกรรม
  2. ประติมากรรม
  3. สถาปัตยกรรม
  4. ภาพพิมพ์

จิตรกรรมผลงานอ.จักรพันธ์ โปษยกฤต

ขลุ่ยทิพย์ เขียน ยิ้มศิริ

ยามเช้า, ๒๕๒๔
ศ.ประหยัด พงษ์ดำ
ภาพพิมพ์แกะไม้, ๖๐ x ๔๐ ซม.
สมบัติของมหาวิทยาลัยศิลปากร
รางวัลเกียรตินิยมอันดับ 1 เหรียญทอง ประเภทภาพพิมพ์
การแสดงศิลปกรรมแห่งชาติ ครั้งที่ ๒๗ พ.ศ. ๒๕๒๔
The Morning, 1981
Wood cut, H. 60 x 40 cm.

ทัศนศิลป์ แปลความหมายตรงตัวได้ความว่า ศิลปะที่รับรู้ได้ด้วยการมองเห็นด้วยสายตา จึงก่อให้เกิดอารมณ์ ความรู้สึกสะเทือนใจ ลักษณะของผลงานทัศนศิลป์ เป็นเรื่องของการสนองตอบสัมผัสทางสายตา อันได้แก่ มีรูปร่าง รูปทรง มีสีสัน กินพื้นที่ในอากาศ สามารถจับต้องได้

 

คุณค่าของทัศนศิลป์

                ในการชื่นชมผลงานทัศนศิลป์ อันได้แก่ จิตรกรรม ประติมากรรม และสถาปัตยกรรม มักพิจารณาจากคติ ความเชื่อ ความนิยม และประโยชน์ใช้สอยหรือที่เรียกว่า คุณค่าทางศิลปะ ซึ่งแบ่งออกเป็น 2 ประการ คือ

  1. คุณค่าทางเรื่องราว
  2. คุณค่าทางรูปทรง

                คุณค่าทางเรื่องราว

                หมายถึง คติความเชื่อ และความหมายที่แฝงอยู่ในผลงานศิลปะเป็นการบอกเล่าเนื้อหาและสาระสำคัญที่ผู้สร้างศิลปะต้องการถ่ายทอดและบอกกล่าว รวมถึง ประวัติศาสตร์ ความเป็นมาในแง่ต่างๆของศิลปกรรมนั้นๆ

                คุณค่าทางเรื่องราวทางทัศนศิลป์ที่ทำกันพอประมวลได้ดังนี้

  • เรื่องราวเกี่ยวกับความเชื่อถือ ศรัทธา
  • เรื่องราวเกี่ยวกับศาสนา
  • เรื่องราวเกี่ยวกับประวัติศาสตร์
  • เรื่องราวเกี่ยวกับการเมือง การปกครอง
  • เรื่องราวเกี่ยวกับวรรณคดี

คุณค่าทางรูปทรง

หมายถึง เกณฑ์ความงดงามที่มีอยู่ในศิลปะ ซึ่งสามารถรับรู้และยอมรับกันโดยทั่วไป เป็นการประสานกันขององค์ประกอบทางความงามที่สามารถรับรู้ได้ด้วยตาที่ผู้สร้างผลงานศิลปะจินตนาการและออกแบบขึ้นด้วยความชำนาญ

ส่วนประกอบที่ทำให้เกิดความงามของทัศนศิลป์มี 6 ประการ คือ

  1. เส้น
  2. รูปร่าง รูปทรง
  3. จังหวะและช่องไฟ
  4. น้ำหนัก
  5. สี
  6. พื้นผิว
  7. เส้น หมายถึง การต่อกันของจุดที่นำไปใช้ในการแสดงขอบเขต และส่วนละเอียดของสิ่งต่างๆ ในภาพประกอบด้วย เส้นตั้ง เส้นนอน เส้นเฉียง เส้นโค้ง เส้นหยัก เส้นขด เส้นแต่ละชนิดจะให้ความรู้สึกในการรับรู้ต่างๆกัน
  8. รูปร่าง หมายถึง การต่อกันของเส้นตั้งแต่ 2 ชนิดขึ้นไป และสิ่งที่แสดงขอบเขตรอบนอกของวัตถุสิ่งของต่างๆ มีลักษณะเป็น 2 มิติ แสดงความกว้างและความยาว รูปร่างมักอยู่รวมกับรูปทรงและเรียกควบคู่กัน รูปทรง สิ่งที่มีลักษณะ 3 มิติ แสดงความกว้าง ความยาว ความหนา ในทางศิลปะมีความหมายรวมไปถึงความหนาอันเกิดจากแสง-เงา และน้ำหนักสีบนผิวหน้าของจิตรกรรมด้วย
  9. จังหวะและช่องไฟ หมายถึง ความเหมาะสม กลมกลืนในการจัดวางรูปและพื้น
  10. น้ำหนัก หมายถึง ความเข้มของสีที่ทำให้เกิดความรู้สึกใกล้และไกล มิได้หมายถึง ความต้านทานแรงดึงดูดของโลก โดยปกติน้ำหนักของสีจะเทียบเป็นขาว-ดำ น้ำหนักน้อยสุดจะเป็นสีขาว แล้วเพิ่มขึ้นที่ละน้อยจนเป็นดำซึ่งหนักที่สุด
  11. สี หมายถึง ความเข้มที่ปรากฏแก่ตา ในทางวัตถุสีมีลักษณะเป็นสสารชนิดหนึ่งที่สามารถระบาย ย้อม ฉาบ เปลี่ยนสีผิวหน้าวัตถุให้เป็นอย่างใหม่ได้
  12. พื้นผิว หมายถึง พื้นนอกของวัตถุสิ่งของที่แสดงความขรุขระทางการมองเห็น

                ส่วนประกอบทั้ง 6 นี้ จะมีอยู่ในผลงานทัศนศิลป์ทั้งประเภทจิตรกรรม ประติมากรรมและสถาปัตยกรรม ในการชื่นชมความงามของทัศนศิลป์ทางด้านรูปแบบ จึงจำเป็นต้องมองจากส่วนประกอบทั้ง 6 ประการ ในทำนองกลับกันเมื่อต้องการสร้างผลงานทัศนศิลป์อย่างใดอย่างหนึ่ง จำเป็นต้องนำส่วนประกอบทั้ง 6 นี้มาออกแบบเข้าด้วยกัน

ขอบคุณข้อมูลจากบูรพาจารย์ผู้ประสิทธิ์ประสาทวิชางานศิลปะทุกท่านมา ณ ที่นี้ค่ะ..ขออานิสงค์ตกแด่คุณครูทุกท่านนะคะ...

 

สีน้ำผลงานเทอดศักดิ์ ไชยกาล

ประมวลภาพกิจกรรมการเรียนการสอนทัศนศิลป์และสิ่งแวดล้อมของนักเรียนโรงเรียนเทศบาล ๔ (เชาวนปรีชาอุทิศ) เพ้นท์เสื้อรณรงค์ลดภาวะโลกร้อนค่ะ..

ขั้นตอนการเตรียมงานค่ะ..

ร่างภาพค่ะ

เริ่มบรรเลงตามใจชอบแล้วค่ะ..

เมื่อได้วาดดังใจสิ่งใดๆก็เงียบงั้นคงไว้ซึ่งสมาธิ

หลากลีลาสุดแต่ใจจะไขว่คว้าเลย..

ภูมิใจครับภูมิใจค่ะ..โลกสวยด้วยมือเราค่ะ..

สีที่ใช้เป็นสีอะคริลิคกับสีอเนกประสงค์ค่ะ

งานก็ได้หลากหลายสไตล์ตามความชอบค่ะ

แนววัยรุ่นวุ่นรัก

แนวการออกแบบดีไซด์

แนวอนุรักษ์ไทย

แนวรักธรรมชาติ...ป่าเขาน้ำตก

แนวรักท้องทะเล...

ผู้เรียนสามารถใช้สีที่เขาเรียกว่าทัศนธาตุสร้างสรรค์ผลงงานตามความคิดสร้างสรรค์ของตนเองได้เต็มศักยภาพของผู้เรียนเองโดยอิสระ..

ความรู้เกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมติดตามอ่านได้ที่...

http://gotoknow.org/blog/envisci/304856

อาจารย์ศศิฌามนตร์

มหาลัยวิทยาลัยกรุงเทพธนบุรีค่ะ