ชวนมาพ้นทุกข์ ด้วยการปันสุขให้ผู้อื่น

ได้อ่านบันทึกของคุณครู Did เรื่อง พ้นทุกข์ เมื่อปันสุขให้ผู้อื่น ทำให้หวลระลึกถึงประสบการณ์สดใหม่ ที่ดุบดุบ อยู่ในใจยังไม่สร่าง เช้าวันก่อนเรามีโปรแกรม เข้าเยี่ยมเพื่อเรียนรู้กับโรงพยาบาล นาโพธิ์ ในโครงการ SHA พี่ๆ รพ.นาโพธิ์มารับทีม สรพ. มีอ.แม่ต้อย อ.นพ.สุรชัยและพอลล่า เดินทางประมาณ 150 กิโลเมตร เพื่อไปเยี่ยมเยียนกัลยาณมิตรที่ได้พัฒนาคุณภาพ ผ่านบันไดขั้นที่ 2 และเป็น 1 ใน 10 รพ.ของโครงการ SHA ระหว่างทางพี่ๆ เล่าให้ฟังถึงการเปลี่ยนแปลงที่น่าตื่นเต้น หลายเรื่องทีเดียวค่ะ ไม่ว่าจะเป็นการทบทวนการดูแลคนไข้ เบาหวาน คนไข้กล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด ซึ่งทีมได้พบว่าได้พัฒนามาระดับหนึ่ง จนเกิดเรื่องเล่าการบริการด้วยหัวใจที่ภาคภูมิใจที่สามารถช่วยเหลือคนไข้ได้ แม้กระทั่ง ผู้ช่วยพยาบาลคนหนึ่งสามารถ ประเมินการเต้นของหัวใจคนไข้ขณะเปลี่ยนเสื้อผ้า ทำให้คนไข้รายนี้ได้รับการช่วยเหลือได้ทันเวลา ทางทีมรพ นาโพธิ์ คงจะมาเล่ารายละเอียดด้วยตนเองใน Gotoknow ในไม่ช้านี้ค่ะ

เมื่อไปถึงรพ.ได้รับฟังการนำเสนอของท่าน ผอ.ใจทิพย์ ยิ่งทำให้เราตื่นเต้นมากขึ้น เพราะ ท่านบอกว่า เข้าโครงการ SHA ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงที่สำคัญ ที่เน้นไปถึงความยั่งยืนของการพัฒนา โดยการนำเครื่องมือ outcome mapping มาใช้ทั้งการดูแลผู้ป่วยและกับการทำงานในชุมชน เกิดการเปลี่ยนแปลงวิธีคิดของการทำงานกับชุมชนอย่างมีส่วนร่วม ในเรื่องการควบคุมโรคไข้เลือดออก บทเรียนการทำงานร่วมกับชุมชนที่รพ.ได้รับก็คือต้องเข้าถึงเขาและให้เขาเห็นปัญหาร่วม เลือกหมู่บ้านที่อยากทำก่อน แล้วค่อยๆ ขยายไปสู่หมู่บ้านต่อไป ท่านผอ.เชิญมาหลายหมู่บ้าน แต่ที่สมัครใจทำเรื่องการควบคุมลูกน้ำมีอยู่ 2 หมู่บ้าน และเริ่มทำกิจกรรมแล้ว 1 หมู่บ้าน เป็นหมู่บ้านตัวอย่างให้เราได้ลงไปเยี่ยมในวันนี้

ท่าน ผอ.รพ.นาโพธิ์ พญ.ใจทิพย์ ค่ะ

หมู่บ้านบ้านหนองหว้าน้อย มีประชากร 146 คน ส่วนใหญ่ป่วยเป็นโรคความดันโลหิตสูง เบาหวานและไข้เลือดออกเป็นอันดับสาม ท่านผู้ใหญ่รายงาน แหม..ข้อมูลแน่นเปรี๊ยะ อิอิ เราได้ทำประชาคมแล้วเราจะร่วมกันป้องกันการเกิดโรคไข้เลือดออก เพราะมีระบาด 5 ราย ท่านผู้ใหญ่นำเสนอข้อมูลค่ะ

ผู้ใหญ่บ้านหญิงคนเก่งค่ะ

ชาวบ้านได้สร้างภาพฝันร่วมกัน(รพ.มาพาชุมชนสร้างฝัน) อยากเห็นหมู่บ้านปลอดจากโรคไข้เลือดออก ชุมชนมีความเข้มแข็งอย่างยั่งยืน ได้สร้างข้อตกลงร่วมกัน ในการดูแลสิ่งแวดล้อม ทำ big cleaning day เดือนละ 2 ครั้ง ถ้าบ้านไหนไม่ทำจะปรับบ้านละ 50 บาท นำเงินมาเป็นกองทุนในหมู่บ้าน มีอสม.รับผิดชอบคนละ 5 หลังคาเรือนในการตรวจสอบลูกน้ำยุงลายในตุ่ม ไห หากพบจะต้องเสียค่าปรับ หลังละ 5 บาท วันนี้ท่านนายอำเภอ ท่าน นายก อบต.มารอต้อนรับและพาชมหมู่บ้านด้วยตนเอง ต้องขอขอบพระคุณเป็นอย่างสูงค่ะ

ท่าน นายอำเภอ นายกและชาวบ้านหนองหว้าน้อยค่ะ

ท่าน นายอำเภอคิดอะไรอยู่คะ อิอิ

ฝีมือชาวบ้าน

ชาวบ้านที่บ้านหนองหว้าน้อยมีอาชีพทอผ้าไหม เลี้ยงตัวหนอนไหม จึงจำเป็นต้องปลูกใบหม่อน เพื่อให้หนอนไหมกินเป็นอาหาร ดูตัวหนอนสิคะ ดิ้นดุ๊กดิ๊ก น่ารักไหมคะ

เดิมการกำจัดยุงลาย ใช้วิธีการพ่นควัน ทำให้ใบหม่อน เมื่อได้รับสารเคมีแล้วนำไปเลี้ยงตัวไหม ทำให้ตัวไหมตาย ชาวบ้านจึงไม่ยินดีให้พ่นหมอกควัน ทำให้ปัญหายุงลายไม่ลดลง จึงช่วยกันคิดวิธีกำจัดลูกน้ำยุงลาย ใส่ทรายอะเบตและเลี้ยงปลากัด ตลอดจนทำความสะอาดสิ่งแวดล้อมเป็นประจำ คว่ำขันน้ำ กะโหลก กะลา เราจะเห็น ในหมู่บ้าน สะอาดเรียบร้อยดี แต่ก้ยังมีปัญหาเรื่องการระบายน้ำ ซึ่งเป็นโอกาสพัฒนาต่อไป

แม่ต้อยเลือกผืนนี้ค่ะ

ขอบคุณค่ะ

ผ้าไหมทอที่นี่เขาทอมือ มีลายตีนแดงเป็นเอกลักษณ์ แต่ละผืน มีหลากหลายสีสรร แม่ต้อยและพอลล่าได้มาเป็นที่ระลึกด้วยค่ะ มีนางแบบที่ใส่ผ้าไหมสวยๆ คือท่านผู้ใหญ่บ้านหญิง เมื่อเราชมหมู่บ้านเสร็จแล้ว

... ขอนำไปอีกบ้านหนึ่งค่ะ เป็นที่มาที่ไปของชื่อบันทึกนี้ค่ะ

ชวนมาพ้นทุกข์ จากการปันสุขให้ผู้อื่น ค่ะ

คงเป็นวัฒนธรรมหรือวิธีการดิ้นรนเพื่อการอยู่รอดของชีวิตของคนไทย ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ที่คิดว่าการทำงานในกทม. จะสามารถหารายได้มาจุนเจือครอบครัวได้ดีกว่าการทำอาชีพเกษตรกรรม ที่ทำกันมาแต่โบราณ จึงทำให้ครอบครัวของน้องเบิร์ด.. ต้องอยู่กับยาย พ่อและแม่ทำงานก่อสร้างที่กรุงเทพ น้องเบิร์ดอายุ 2 ขวบกว่าๆ อยู่ในวัยกำลังซน กำลังเดินได้ใหม่ๆ เล่นซ่อนหากับพี่ๆ น้องเบิร์ด ได้พลัดตกลงไปในตุ่มน้ำ ขนาดใหญ่ที่มีน้ำเกือบเต็มตุ่ม

ชาวบ้านแถวนั้นฝังโอ่งน้ำไว้ในดิน ปากตุ่มเหนือพื้นดินขึ้นมาเล็กน้อย ทำให้น้องเบิร์ดไม่สามารถปีนขึ้นมาเองได้ ยายเป็นคนหูตึงมาก น้องร้องเท่าไหร่ยายก็ไม่ได้ยิน เพื่อนบ้านผ่านมาเห็นน้องเบิร์ดตกน้ำ ร้องเรียกยาย ยายยังไม่ได้ยิน เพื่อนบ้านนำน้องเบิร์ดส่งรพ.นาโพธิ์ ได้ช่วยฟื้นคืนชีพ และส่งต่อไปยังรพ.จังหวัด แต่สมองของน้องเบิร์ดขาดออกซิเจนนานมาก ทำให้น้องเบิร์ดนอนเป็นเจ้าชายนิทรา หายใจไม่ได้ต้องเจาะคอใส่ท่อเพื่อช่วยหายใจ แขนขาไม่สามารถขยับได้ ทำให้ยายรู้สึกผิดและโทษตัวเองว่าเป็นต้นเหตุให้น้องเบิร์ดต้องเป็นแบบนี้ เมื่อพ่อแม่ของน้องเบิร์ด ทราบข่าวก็เลิกทำงานรับจ้างก่อสร้างในกรุงเทพกลับมาดูแลน้องเบิร์ดที่บ้าน ทำให้ที่บ้านขาดรายได้ เพราะไม่มีใครมีอาชีพที่สามารถประคับประคองชีวิต ทั้งสี่ให้อยู่รอดได้ นอกจากอาชีพทำนาเพียงเพื่อกินไปวันๆ เท่านั้น ค่าใช้จ่ายส่วนหนึ่งเพื่อนบ้านได้เอื้ออาทร ตกลงร่วมกันว่าจะแบ่งปันให้บ้านละ 10 บาทต่อเดือน

สภาพบ้านที่อยู่ของน้องเบิร์ด คุณยาย ค่ะ

ค่าใช้จ่ายของน้องเบิร์ด จะหมดไปกับเรื่องผ้าอ้อม นมที่ให้ทางสายยางทางจมูก และค่าใช้จ่ายสำหรับเดินทางไปพบแพทย์ ตามนัด สำหรับเครื่องดูดเสมหะ และสายยางได้รับการอนุเคราะห์จากรพ. บุรีรัมย์ นอกจากนี้ อสม.ของหมู่บ้านได้มาช่วยกันทำกายภาพบำบัดให้น้องเบิร์ด ทำให้น้องเบิร์ดไม่มีข้อติด ยายก็ดูแลน้องเบิร์ดอย่างดีด้วยหัวใจ ไม่มีแผลกดทับ สะอาดสะอ้าน ท่อหายใจสะอาด ไม่มีเสมหะเลย เวลามีคนมาเยี่ยมน้องเบิร์ดจะกลอกตามอง แต่ไม่สามารถรับรู้และสื่อสารได้

แม่ของน้องเบิร์ดกลับไปทำงานก่อสร้างที่กรุงเทพ เมื่อสองวันก่อน เพราะเห็นว่าน้องมีอาการคงที่ และเกรงว่าจะไม่มีรายได้จุนเจือครอบครัว ส่วนพ่อน้องเบิร์ดอยู่เป็นเพื่อนยาย เพราะยายซึมเศร้า และโทษตนเองว่าเป็นต้นเหตุให้น้องเบิร์ดป่วย แรกๆ คุณยายซึมเศร้ามากๆ ไม่คุยกับใคร หลังจากที่น้องเบิร์ดมีอาการดีขึ้นและมีอสม. มาพูดคุยให้กำลังใจอย่างต่อเนื่อง ทำให้คุณยายและคุณพ่อ มีกำลังใจขึ้นมากค่ะ

คุณยายและคุณพ่อของน้องเบิร์ดค่ะ

จะเห็นว่าคนหนึ่งป่วย ทำให้ครอบครัวและคนในบ้าน เกือบทั้งหมดก็ป่วยไปด้วย อาจจะไม่แสดงออกทางกายแต่ในหัวใจของพวกเขา ย่อมได้รับความกระทบกระเทือนแน่นอนค่ะ ...ทุกคนในบ้านมีความหวังว่าน้องเบิร์ดจะมีโอกาส เติบโตเป็นเด็กปกติได้อีกครั้งหนึ่ง หรืออย่างน้อย....มีชีวิตอยู่ยาวที่สุด เพื่อเยียวยาหัวใจ ยาย พ่อ และแม่....

หัวใจของพ่อ แม่ คงไม่อยากให้เกิดเหตุการณ์แบบนี้กับลูก... อนาคตของลูกที่งดงาม คืออความหวังของแม่ ลูกจะสวย หล่อ รวย หรือไม่ แต่ทั้งนี้ทั้งนั้น อนาคต เราไม่สามารถคาดการณ์ได้ อะไรจะเกิดมันก็ต้องเกิด...ทำให้พอลล่าย้อนนึกถึงโฆษณาชิ้นหนึ่งที่กำลังโด่งดังขณะนี้ Que Sera Sera

“อะไรจะเกิด ก็ต้องเกิด อนาคตคือสิ่งที่มองไม่เห็น

อะไรจะเกิด ก็ต้องเกิด”

“ชีวิตเกิดมาแตกต่างแต่ดูแลให้ดีที่สุดได้ ” หากพวกเรา... “เห็นคุณค่าของทุกชีวิต”

When I was just a little girl
I asked my mother what will I be
Will I be pretty
Will I be rich
Here's what she said to me

Que sera sera
Whatever will be will be
The future's not ours to see
Que sera sera

When I was just a child in school
I asked my teacher what should I try
Should I paint pictures
Should I sing songs
This was her wise reply

Que sera sera
Whatever will be will be
The future's not ours to see
Que sera sera

When I grew up and fell in love
I asked my sweetheart what lies ahead
Will there be rainbows day after day
Here's what my sweetheart said

Que sera sera
Whatever will be will be
The future's not ours to see
Que sera sera

What will be, will be
Que sera sera...

Whatever will be, will be.
อะไรจะเกิด, ก็ต้องเกิด
The future´s not ours to see,
อนาคตเป็นเรื่องที่เรามองไม่เห็น

“แม้ว่า อนาคตไม่ใช่สิ่งที่เราจะมองเห็น ฉันก็ยังคงเชื่อว่า สิ่งที่เราเลือกจะทำย่อมมีผลต่ออนาคตของเรา คงเป็นไปไม่ได้ที่เราจะนั่งอยู่เฉย ๆ และรอให้ “โชคชะตา” มากำหนดชีวิตของเรา ในแต่ละวันมีเรื่องเล็กบ้างใหญ่บ้างให้เราตัดสินใจ และการตัดสินใจของเรานั่นแหละที่ส่งผลอย่างมากต่อชีวิตของเราเอง

“แม้ว่าเราจะไม่สามารถควบคุมเหตุการณ์ที่จะเกิดขึ้นต่อชีวิตเรา แต่เราก็ยังสามารถเสมอที่จะควบคุมการกระทำของเราต่อเหตุการณ์เหล่านั้น”