ครูกระบวนกรเหมือนดั่งต้นข้าวที่กำลังออกรวงสีทองอยู่เต็มท้องทุ่ง บนผืนนาที่อุดมสมบูรณ์ด้วยธาตุอาหารที่มีคุณค่ายิ่ง ซึ่งเปรียบได้กับ “องค์กรแห่งการเรียนรู้”

ครูกระบวนกรกับองค์กรแห่งการเรียนรู้

        ระยะหลังมานี้เมื่อมีผู้มาเยี่ยมเยือน แลกเปลี่ยนเรียนรู้กับพวกเราที่โรงเรียน เราก็มักจะใช้ทักษะกระบวนการของครู Fa เข้ามีจัดการในกระบวนการของการศึกษาดูงาน แลกเปลี่ยนเรียนรู้อยู่บ่อยครั้ง นอกเหนือไปจากการจัดกิจกรรมครอบครัวสุขภาวะในโรงเรียนกับลูก ๆ นักเรียน และผู้ปกครองของโรงเรียนเรา

    ผู้เขียนกลับมาย้อนคิดย้อนถามตนเองเสมอว่าครูกระบวนกรหรือวิทยากรกระบวนการ มีความสัมพันธ์ เกี่ยวข้องกับการเป็น “LO” หรือ “องค์กรแห่งการเรียนรู้”อย่างไร

      ก็พบว่าการเป็นการเป็นครูกระบวนกรที่ดีนั้น น่าที่จะไปด้วยกันได้ดีกับวัฒนธรรมองค์กรของโรงเรียน หรือหน่วยงานที่ใช้การบริหารจัดการแบบ “องค์กรแห่งการเรียนรู้”

       โดยเริ่มจากตัวเองของบุคลากรในโรงเรียนที่ต้องเป็นคนใฝ่รู้ ใฝ่เรียน ฝึกฝนและพัฒนาตนเอง ตลอดจนถึงทีมให้เป็นบุคคลแห่งการเรียนรู้ (Personal Mastery) เพราะเมื่อมีคุณสมบัติของการใฝ่รู้ ใฝ่เรียน แล้วเชื่อว่าจะก่อให้เกิดความริเริ่ม สร้างสรรค์ กล้าคิด กล้าทำ กล้าเปลี่ยนแปลง โดยเฉพาะความคิดเชิงสร้างสรรค์ของตนเองที่ไม่ยึดติดกับกรอบ แง่คิดเดิม ๆ พร้อมที่จะมีการโอนถ่ายความรู้เดิม-ความรู้ใหม่อยู่ตลอดเวลา

       มีแบบจำลองความคิด(Mental Model)ที่ไม่ติดกรอบ  ซึ่งย่อมนำไปสู่การคิดแบบองค์รวม ไม่คิดแยกส่วนคิดเชิงระบบ(System Thinking) ที่หลายคนมองว่าเป็นเรื่องยาก

        ครูกระบวนกรย่อมต้องฝึกตนให้เป็นผู้มีจิตใจ ประชาธิปไตย ใจกว้าง เห็นความสำคัญและให้ความสำคัญกับกระบวนการมีส่วนร่วมของผู้ร่วมงาน ยอมรับความคิดที่แตกต่าง เพื่อสยบความแตกแยก อันจะนำไปสู่การคิดฝันร่วมกันของทีมงาน (Shared Vision)

       สุดท้ายครูกระบวนกรต้องใส่ใจกับความรู้ในตัวคน ความรู้ที่หยิบฉวยได้  โดยเฉพาะใส่ใจกับความรู้สึกของผู้อื่น ก่อให้เกิดการเรียนรู้ร่วมกันเป็นทีม มีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ เปลี่ยนความรู้ในตัวคนให้เป็นความรู้ของทีมและองค์กร(Team Learning)

      ทั้งนี้การเป็นครูกระบวนกรที่ดี และพัฒนาการไปสู่การเป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพได้นั้น มีความจำเป็นยิ่งที่ต้องให้ความสำคัญกับกระบวนการสื่อสารระหว่างกันที่เป็นการสื่อสาร 2 ทาง(Two Way Communications)เป็นผู้รับสาร และส่งสารที่ดี มีความรับผิดชอบ สามารถรับรู้อารมณ์ และความรู้สึกของผู้ร่วมงานได้ดี

    องค์กรแห่งการเรียนรู้เป็นองค์กรที่มีชีวิต ให้ความสำคัญกับคนในองค์กร ซึ่งเป็นสิ่งที่มีคุณค่า เป็นทรัพยากรที่ทรงคุณค่ามากที่สุด เช่นเดียวกับครูกระบวนกรที่ให้ความสำคัญกับผู้ร่วมกระบวนการ และกระบวนกรด้วยกันเอง

   “ครูกระบวนกร” จึงมีความสัมพันธ์กับ “องค์กรแห่งการเรียนรู้”  เพราะหากเปรียบครูกระบวนกรเหมือนดั่งต้นข้าวที่กำลังออกรวงสีทองอยู่เต็มท้องทุ่ง บนผืนนาที่อุดมสมบูรณ์ด้วยธาตุอาหารที่มีคุณค่ายิ่ง ซึ่งเปรียบได้กับ “องค์กรแห่งการเรียนรู้” เป็นองค์กรเปี่ยมปัญญา ที่เกื้อหนุนให้เกิดเมล็ดพันธ์ของข้าวที่เป็นธัญหารที่ดีที่สุดของมนุษยชาติต่อไป