วันนี้ วันที่พอจะมีเงินหากินแซลมอนได้บ้าง แต่ปลาทูก็ยังเป็นสุดยอดอาหาร กล้าพูดได้ว่าจวบจนกว่าจะตายจากกัน...

     เป็นเพราะความข้นแค้นเกือบเข้าขั้นขัดสน ปลาทูจึงเป็นยอดอาหารของผมมาแต่เด็ก

     ปลาทูเค็ม เค็มชนิดเกลือเรียกน้อง เป็นสุดยอดกับข้าวที่กินได้บ่อยหน่อย สำหรับขาจรที่แวะเวียนมาอย่างปลาทูนึ่ง นี่ยิ่งสุดยอดเข้าไปใหญ่

     คนป่าคนดอยอย่างผม อาหารไอโอดีนที่ได้กิน ประทังจนไม่เป็นคอหอยพอก อย่างที่ชาวบ้านใกล้ตัวเป็นกันหลายคน ก็คือปลาทูนั่นแหละ

     จำได้ว่าสมัยเป็นเด็กกะโปโล วันหยุดเรียนต้องต้อนวัวออกไปเลี้ยงตามป่าเขา ปลาทูเค็มย่างไฟกินกับข้าวในป่า แกล้มกับผักป่าและน้ำพริก รสอร่อยยังติดลิ้นมาจนถึงวันนี้

     วันดีคืนดีได้ปลาทูนึ่งทอดแบ่งคนละครึ่งตัวกับน้อง ห่อไปกินกลางวันที่โรงเรียน วันนั้นคือวันที่อยากไปโรงเรียนเป็นพิเศษ

     ไม่รู้ว่าเป็นเพราะความเคยชิน หรือเป็นเพราะว่าผูกพันกันมาแต่ชาติปางก่อน ปลาทูกับผมนี่เป็นมิตรแท้มาจนถึงทุกวันนี้

     วันนี้ วันที่พอจะมีเงินหากินแซลมอนได้บ้าง แต่ปลาทูก็ยังเป็นสุดยอดอาหาร กล้าพูดได้ว่าจวบจนกว่าจะตายจากกัน...

     วันที่มีปลาทูนึ่งอยู่ในตู้เย็น เป็นวันที่ผมจะต้องเข้าครัว ทอดปลาทูด้วยไฟกลาง เนื้อนุ่ม หัวกรอบเกรียม กินได้หมดทั้งตัว มีเวลาหน่อยก็จะตำพริกกะปิ เลาะหาผักดิบบรรดามี เป็นกับข้าวมื้อวิเศษทีเดียว

     แต่... ไม่รู้ไปอยู่ไหนมา อายุอานามเลยวัยรุ่นไปหลายปี เพิ่งจะได้กิน “ปลาทูสด”

 

     “...พี่ ๆ แวะกินข้าวดอนหอยหลอดหน่อยนะ !”

 

     อีกราวครึ่งชั่วโมงถัดมา ผมกับบรรดาเพื่อน ๆ ก็นั่งรออาหารอย่างใจจดใจจ่อ ในร้านอาหารข้างดอนหอยหลอด

     ทีแรกมิได้ตั้งใจอะไร เพียงเพราะเพื่อนอยากกินอาหารทะเล ผมก็นึกอยากลองกินหอยหลอดผัดฉ่าดูสักครั้ง ได้ยินกิตติศัพท์มานาน มิมีวี่แววหรือตั้งใจจะได้กินปลาทู

     ทันทีที่เปิดเมนูอาหาร โห!!! รายการปลาทูเพียบ ฉู่ฉี่ปลาทู ปลาทูย่างไฟ ปลาทูต้มมะดัน...

     ทั้งที่สั่งอาหารไปไม่กี่นาที แต่ก็เริ่มอึดอัดกับการรอคอย...

     ระหว่างรออาหาร ผมก็นึกถึงคุณสุรจิต  ชิรเวทย์... เรื่องราวปลาทูแม่กลองที่ฟังแกเล่าให้ฟังในที่ประชุมหลายครั้งก็ผุดมา ราวกับได้ยินเมื่อวาน

     “...ปลาทูธรรมดาตัวหนึ่งจะกลายมาเป็นปลาทูแม่กลองได้  ก็เมื่อได้ว่ายเข้ามาอยู่ในอ่าวแม่กลอง ภายในแนวน้ำชนระหว่างน้ำจืดจากปากน้ำแม่กลองที่พุ่งออกไปปะทะกับน้ำทะเลบริเวณก้นอ่าวในรัศมีประมาณ ๒๕ กิโลเมตรจากชายฝั่ง ความลึกเฉลี่ยไม่เกิน ๑๕ เมตร...

     ... ตรงนี้เป็นระบบนิเวศน้ำกร่อย ปากแม่น้ำมีตะกอนเลน มีสารอาหารพวกแพลงตอน ไรน้ำ จะมีมากในช่วงน้ำหลากระหว่างเดือนแปดถึงเดือนสิบเอ็ด ปลาทูจะอร่อยขึ้นตามลำดับจากปลายเดือนกันยายนไปจนสิ้นหนาวเข้าฤดูวางไข่...

     ... ความสมบูรณ์ของอาหารที่ระบบนิเวศน้ำกร่อยปากแม่น้ำ ดึงดูดปลาทูเล็กใหญ่เข้ามาหากิน ช่วงระยะเวลาไม่นานนัก ปลาทูเหล่านั้นก็จะเปลี่ยนสภาพเนื้อใสเป็นเส้นเป็นริ้ว กลายเป็นเนื้อขุ่น มัน หอม และหวาน เป็นปลาทูแม่กลอง..”

     ผมฟังเรื่องปลาทูของคุณสุรจิต แบบอินสุด ๆ แต่เป็นเพราะอะไรก็ไม่รู้หลายปีผ่านไปก็ยังไม่มีโอกาสไปกินปลาทูที่แม่กลองซะที ปีเดือนผ่านไปผมก็ยังกินปลาทูนึ่ง ซึ่งก็ไม่มั่นใจว่าเป็นปลาทูแม่กลองหรือเปล่า แม้ว่าจะหน้างอ คอพับ เหมือน ๆ กัน

 

     อาหารทยอยมาวาง เริ่มจากฉู่ฉี่ปลาทู...

     แม่เจ้าโวย ฉู่ฉี่ปลาทูสด เนื้อมัน นุ่มลิ้น หอมหวาน อร่อย อร่อย อร่อย อร่อย และอร่อย...

     มิทันจะตักข้าว กับข้าวจานแรกหมดไปแล้วครึ่งจาน ที่เหลืออีกครึ่งคลุกข้าวสวยร้อน ๆ โอ้ว พระเจ้าจอร์จ มันยอดมากส์

     เมนูปลาทูที่สั่งมา กินปลาทูได้ทั้งตัว ละเลียดเนื้อที่นุ่มเนียน หัวปลาก็เคี้ยวแหลกดูดซึมเอารสชาดความหวานมัน

     นี่เป็นการกินปลาทูนอกฤดูอร่อยนะครับ ถ้ากินฤดูอร่อยคือช่วงฤดูหนาว ช่วงที่เขาจัดเทศกาลปลาทูที่แม่กลอง รสชาดคงอร่อยถึงขั้นขึ้นสวรรค์

     เมนูปลาทูทยอยมาจนครบ ข้าวโถนึงไม่พอ โถที่สองตามมา พร้อมกับเมนูปลาทูอีกสองสามสำรับ ทุกอย่างเกลี้ยงหายวับ หากผมเป็นพ่อครัวประกอบอาหารมื้อนี้ คงยิ้มแก้มปริไปนาน ในจานเหลือเพียงก้างปลาทู เนื้อตัวหัวเหอเกลี้ยงเกลา

     จนอิ่มแปล้แล้วก็มิวาย สั่งเบอร์เกอร์ปลาทู ตามคำแนะนำของเด็กเสริฟไปอีกหลายอัน

     ผมบอกเพื่อนร่วมทางว่า

     “ขากลับแวะอีกทีนะ...”