เช้านี้ผมได้รับโทรศัพท์ติดต่อมาจากเกษตรกรท่านหนึ่ง ทราบว่าภูมิลำเนาอยู่เมืองกรุง แต่ตอนนี้มาทำสวนส้มอยู่แถวอำเภอคลองขลุง อายุส้มกำลังได้ 3 ปี แต่คนดูแลเริ่มจะไม่มาดูแลเลยต้องมาทำสวนส้มเอง ตัวเองก็ไม่ค่อยรู้เรื่องส้มเขียวหวาน ตอนนี้ส้มเริ่มจะมีปัญหาขั้วเหลือง-หล่น จึงได้ติดต่อมาที่ผม (ทราบว่าหาข้อมูลทางอินเตอร์เน็ตแล้วเจอบางบันทึกของผมที่บันทึกเกี่ยวกับโรงเรียนเกษตรกรส้มเขียวหวานเมื่อหลายปีก่อน จึงหาเบอร์แล้วโทรติดต่อมา)
ผมก็เรียนไปตามตรงว่าผมไม่ใช่คนปลูกส้มเขียวหวาน ไม่ได้เชี่ยวชาญเรื่องส้มเขียวหวาน ความรู้ที่มีก็เป็นความรู้ในตำราซึ่งก็มีและหาอ่านจากตำราได้ทั่วๆ ไป แต่ผมจะขออนุญาตแนะนำคนที่ปลูกส้มเขียวหวาน(ที่พวกผมเรียกเขาว่าเป็นอาจารย์) แล้วมีปัญหาคล้ายๆ กัน และเขาก็ได้ปรับเปลี่ยนสวนส้มไปทำอย่างอื่นไปบ้างแล้ว ไม่ทราบว่าหากจะให้ติดต่อและแลกเปลี่ยนความรู้กันเองโดยตรง จะยินดีไหม...
เสียงตามสายของเกษตรกรท่านนั้นบอกตอบรับมาด้วยความยินดี เพราะจะได้คุยกับคนที่เก่งเรื่องส้ม และเจอปัญหาเหมือนๆ กัน
ปัญหาต่อมาก็คงจะเป็นเบอร์ที่โทรติดต่อครับ เพราะผมเก็บเบอร์โทรศัพท์ของอาจารย์พงษ์ศักดิ์ เกษตรกรที่เป็นอาจารย์ส้มเขียวหวานของพวกผมไว้ที่บ้าน ครั้นจะกลับไปเอาก็เสียเวลา นึกขึ้นได้ว่าเมือต้นเดือนได้แวะไปเยี่ยมเยียนสวนของอาจารย์พงษ์ศักดิ์ และผมได้ให้พี่สายัณห์เก็บภาพบ้านที่มีป้ายสวนและเบอร์โทรศัพท์ติดอยู่ไว้ด้วยเผื่อเกิดประโยชน์ จึงรีบเข้าไปดูที่ภาพที่ถ่ายไว้แล้วก็ได้เบอร์โทรให้แก่เกษตรกรที่ติดต่อขอความช่วยเหลือมาได้อย่างรวดเร็ว
บันทึกนี้เลยขอนำภาพบรรยากาศวันที่ผมและพี่สายัณห์ ได้แวะไปเยี่ยมเยียนและพูดคุยกับอาจารย์พงษ์ศักดิ์ เกษตรกรที่มีความรู้เรื่องส้มเขียวหวานดีมาก แต่ก็ยอมที่จะปรับพืชที่ปลูกไปเป็นพืชอื่นด้วยเพื่อความอยู่รอด ลดความเสี่ยง และความมั่นคงของอาชีพเกษตรกรรม....เพราะส้มเขียวหวานบางครั้งก็ไม่ได้หวานอย่างที่คิด

อาจารย์พงษ์ศักดิ์ และแปลงมะนาวอายุ 1 ปี และมะเขือที่ปลูกแซม ทดแทนส้มโชกุนที่ตัดทิ้งประมาณ 20 ไร่

แปลงส้มเขียวหวานที่ทดแทนด้วยกล้วยไข่และมะนาว

ป้ายสวนและเบอร์ติดต่อที่เก็บภาพไว้แล้วก็ได้ใช้ประโยชน์ในวันนี้
การทำอาชีพนักส่งเสริมการเกษตร เราคงจะไม่สามารถที่จะรู้ไปหมดทุกเรื่อง เก่งทุกด้านเสมอไป (เพราะมันเป็นไปไม่ได้) แต่อย่างน้อยเราก็ควรรู้ว่าคนเก่งเรื่องนั้นๆ อยู่ที่แห่งใดในพื้นที่การทำงานของเรา เป็นนายหน้าให้คนที่รู้เรื่องส้มหรือเรื่องอื่นๆ กับคนที่สนใจเรื่องส้มหรือเรื่องนั้นๆ ได้มาพบปะแลกเปลี่ยนกันความรู้และประสบการณ์กับในทุกเวที-ทุกโอกาส (เราก็จะได้เรียนรู้ตามไปด้วย) ฯลฯ หรือทำให้เกษตรกรที่เข้ามาหาหรือติดต่อเราได้รับในสิ่งที่เขาปรารถนาบ้างก็ยังดี แค่นี้ก็มีความสุขแล้วละครับ
บันทึกมาเพื่อการแลกเปลี่ยนเรียนรู้
สิงห์ ป่าสัก 26 สิงหาคม 2552
(*-*)สวัสดีค่ะพี่สิงห์ป่าสัก
(*-*)มีสหกรณ์การเกษตรที่เค้าปลูกส้ม แถวบางมด
(*-*)หากสหกรณ์มีปัญหาต้องรบกวนพี่ขอคำแนะนำให้สหกรณ์บ้างค่ะ
(*-*)งานด้านเกษตรเหนื่อยมาก ต้องคนที่รักงานด้านนี้จริงๆ ถึงจะเข้าใจความสำคัญของการเกษตร
(*-*)พื่อพัฒนางานด้านการเกษตรให้ดียิ่งๆ ขึ้น และช่วยเหลือเกษตรกร
สวัสดีครับ ท่านสิงห์ป่าสัก
จริงอย่างท่านว่า ภาพถ่ายมีประโยชน์มากที่ดียว ยิ่งเดี๋ยวนี้มีกล้องดิจิตอล ไม่ต้องล้าง หรืออัด เดี๋ยวนี้เกษตรกรจะมาขอคำวินิจฉัยเรื่องศัตรูพืช ถึงกับถ่ายด้วยกล้อง มาให้ดูแทนการเก็บตัวอย่างพิชมาเลยทีเดียว เพราะพื้นที่ห่างไกลกว่าจะเกินทางมาถึง สนง.เกษตร ต้องใช้เวลาหลายวัน ตัวอย่างพืชก็แห้งเหี่ยวหมด
ขอบคุณที่นำเรื่องดีๆ มาแลกเปลี่ยนครับ