วันนี้อากาศสบายๆท้องฟ้าเปิดตลอดทั้งวัน
ให้อาหารกายแล้วพักผ่อนนิดหน่อย บ่ายๆมานั่งวิจัยลมหายใจกับธรรมชาตินั่งมองกำแพงที่สร้างล้อมกุฏิเพิ่งเสร็จ พลันคิดขึ้นว่า
มนุษย์เราส่วนใหญ่กลัวภัยจากภายนอก จึงพยายามหาสิ่งที่ป้องกันและ คุ้มครองให้พ้นจากภัย เช่น สร้างรั้วป้องกันภัยแบบต่าง ๆ ตั้งแต่รั้วลวดหนาม รั้วไม้ระแนง กำแพงก่ออิฐ ไปจนถึงป้อมค่าย คู ประตูเหล็ก ซึ่งก็คุ้มกันให้ปลอดจากภัยได้ดีบ้าง ไม่ดีบ้าง แต่มนุษย์มักไม่รู้ว่าแท้จริงแล้ว ภัยที่สำคัญและมีภัยต่อชีวิตของตนยิ่งกว่าภัยจากภายนอก คือ ภัยจากภายใน นั้นก็คือ ทุกข์ ที่เกิดในจิตของตนนั่นเอง
โดยปกติ จิตของมนุษย์มักจะผูกพันกับอดีตและใฝ่ฝันถึงอนาคต เมื่อได้รับการกระทบทางตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ ก็ต้องตอบสนองด้วยอำนาจของกิเลสที่ชอบใจหรือไม่ชอบใจ เกิดผลเป็นความสุขบ้างทุกข์บ้าง แม้ผลจากที่จิตกระทบความชอบใจเป็นความสุข เมื่อสุขนั้นเปลี่ยนไปหรือลดน้อยถอยไปก็เกิดเป็นทุกข์ เพราะวิตกกังวลและมีอาการเครียดเกิดขึ้น ถ้าไม่รู้จักระงับความวิตกกังวลหรือผ่อนคลายความเครียด ก็จะเกิดปัญหาทางจิตประสาทขึ้นได้ สรุปว่า ภัยคือทุกข์นั้น เกิดขึ้นที่ใจ โดยผ่านเข้ามาทางทวารทั้ง ๖ คือ ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ นั่นเอง
พระพุทธองค์ตรัสสอนให้เฝ้ารักษาจิตของตนด้วยความไม่ประมาท คือ มีสติรู้เท่าทันสิ่งที่เข้ามากระทบจิต เสมือนมีเครื่องกรองน้ำสีและกลิ่นต่าง ๆ ก่อนไหลลงสู่แก้วใจ เมื่อมีเครื่องกรองเสียก่อน น้ำที่ไหลลงแก้วใจ (หรือจิต) ก็จะใสสะอาด สามารถมองทะลุออกไปเห็นสิ่งต่าง ๆ ด้านหลังอย่างชัดเจนและถูกต้องตามความเป็นจริง ฉะนั้น เมื่อมีสติรู้อยู่กับปัจจุบัน ความระลึกรู้นั้นจะไปแทนที่ความคิดฟุ้งปรุงแต่ง จิตจึงสงบและเป็นสุข เมื่อมีอะไรมากระทบหรือสัมผัสก็มี ปัญญา เข้าไปรับรู้ เห็นความเป็นจริง ช่วยให้ไม่ตอบสนองสิ่งกระทบด้วยอำนาจของกิเลส ปัญญาดังกล่าวนี้เรียกว่า วิปัสสนา หรือปัญญาหยั่งรู้ที่เกิดจากการมีสติ
เมื่อตาเห็น หูได้ยิน ลิ้นลิ้มรส
จมูกได้กลิ่น ต้องกำหนด รู้ทันทั่ว
กายสัมผัส แข็งหรือเย็น เป็นรู้ตัว
ใจคิดนึก ตรึกดีชั่ว สติทัน
กระทบชอบ รู้ว่าชอบ ตอบใจได้
กระทบโกรธ ระงับไว้ อย่าหุนหัน
เกิดอยากได้ สติไว ยั้งคิดพลัน
สตินั้น เตือนระลึก รู้ตัวตาม
เห็น ได้ยิน กลิ่น รส สัมผัส คิด
ต้องยั้งจิต ใช้สติ รีบไถ่ถาม
เสียสติ ถูกประนาม เป็นบ้าเอย
ธรรมะสวัสดีขอรับ..
มีสติรู้เท่าทันสิ่งที่เข้ามากระทบจิต
เพราะมัวแต่ให้อาหารจิตครับ ไม่ค่อยได้ให้อาหารสติ
จิตเลยมักจะเกิดก่อนสติ
จะพยายามครับ