ติดต่อ

๕. วิจัยขับเคลื่อนเครือข่ายสื่อและกระบวนการเรียนรู้สร้างสุขภาพในชุมชนและโรงเรียน

  ... การวิจัยในแนวทางนี้ เป็นอีกแนวทางหนึ่ง ที่เชื่อว่าจะเปิดมิติใหม่ของการวิจัยทางด้านสื่อและเทคโนโลยีการศึกษาในระบบการศึกษาขั้นสูงของบ้านเรา โดยคนที่ศึกษามาทางเทคโนโลยีการศึกษาเอง โดยเฉพาะการผสมผสานทฤษฎีการพัฒนาทางด้านการศึกษาเรียนรู้เข้ากับการพัฒนาสุขภาพเชิงรุก ที่เชื่อมโยงกับประเด็นการพัฒนาสังคมและสิ่งแวดล้อม รวมทั้งการพัฒนาคนรุ่นใหม่และการเสริมสร้างศักยภาพการจัดการของชุมชน ...  

            เป็นที่ปรึกษาและช่วยเป็นกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ ควบคุมวิทยานิพนธ์ให้น้องที่ทำงาน และเด็กรุ่นน้อง แต่เคยนับถือกันจากการที่เขาเคยทำงานเป็นเครือข่ายอาสาสมัคร  รวม  3 คน เป็นวิทยานิพนธ์ปริญญาโท ของมหาวิทยาลัยศิลปากร วิทยาเขตทับแก้ว สาขาเทคโนโลยีทางการศึกษา  มีความน่าสนใจทั้งหัวข้อและระเบียบวิธีในการวิจัย

  • ในด้านหัวข้อการวิจัย  เรื่องหนึ่ง เป็นเรื่อง กระบวนการในการทำสื่อและการเรียนรู้ด้วยกระบวนระบบ เพื่อพัฒนาแกนนำนักเรียน ขับเคลื่อนโรงเรียนสร้างเสริมสุขภาพ ในชุมชนระดับอำเภอ  กรณีของอำเภอพุทธมณฑล  (ชื่อหัวข้อประมาณนี้) นักวิจัยคือ คุณกานต์ จันทวงษ์ เป็นโครงการวิจัยที่ปฏิบัติการเชิงพื้นที่  ผลของการวิจัย  นอกจากกระบวนการดังกล่าว สามารถพัฒนาสื่อได้ตามวิธีวิจัยประสิทธิภาพสื่อ พัฒนาเด็กให้บรรลุผลสัมฤทธิ์ตามการประเมินก่อนและหลังการเรียน ตามแนวทางการวิจัยสื่อและเทคโนโลยีการศึกษาโดยทั่วไปแล้ว ยังผนวกการวิจัยเชิงกระบวนการมีส่วนร่วม ขับเคลื่อนภาคปฏิบัติด้วย 

         ชุมชน เครือข่ายโรงเรียน  ครูอาจารย์ ตลอดจนกรรมการการศึกษาของชุมชน ก็มีกำลังใจที่มีกระบวนการวิจัยเชิงปฏิบัติการเข้าไปเสริม ระดมพลังการมีส่วนร่วมทั้งอำเภอ  โดยมีเรื่องของเด็กและโรงเรียนเป็นแกนหลัก จึงได้รับความร่วมมือและสนับสนุนให้เด็กเข้ามามีส่วนร่วม  รวมทั้งเป็นที่ปรึกษาและเครือข่ายครูพี่เลี้ยง  เป็นอย่างดียิ่ง

        กระบวนการที่ทำขึ้นมา ก่อให้เกิดเครือข่ายดำเนินโครงการสร้างสุขภาพในโรงเรียนโดยกลุ่ม  แกนนำนักเรียน  อีกทั้งทำให้โรงเรียนทั้งหมด ของอำเภอพุทธมณฑล ซึ่งโดยกายภาพและสถานะทางสังคมแล้ว จัดว่าเป็นเป็นอำเภอชายขอบของจังหวัด บรรลุเกณฑ์การเป็นโรงเรียนสร้างสุขภาพ เป็นอำเภอแรกของจังหวัดนครปฐม

        โครงการวิจัยดังกล่าว สามารถทำชุดสื่อได้อย่างดีเยี่ยม อีกทั้งมีปฏิบัติการอย่างซับซ้อน เพราะได้รับทุนอุดหนุนจาก สสส และทุนอุดหนุนการวิจัยรุ่นใหม่  จากมหาวิทยาลัยมหิดล  เป็นการเปิดมิติใหม่ของปฏิบัติการวิจัยสื่อและเทคโนโลยีการศึกษา ที่บูรณาการระหว่างบทบาทของภาคีการศึกษา  สุขภาพ  การพัฒนาคุณภาพชีวิต และการจัดการความรู้เพื่อส่งเสริมการเปลี่ยนแปลงสุขภาวะของชุมชน ที่น่าสนใจมากทีเดียว

  • อีกเรื่องหนึ่ง เป็น การวิจัยเชิงปฏิบัติการอย่างมีส่วนร่วม รูปแบบและกระบวนการพัฒนาชุดสื่อ เพื่อการสร้างสุขภาพเด็กและเยาวชนในวัยเรียน ของชุมชนเทศบาลตำบลสามง่าม  อำเภอดอนตูม  จ.นครปฐม   (ชื่อหัวข้อประมาณนี้) ของคุณธันญาพร  ลักษณะ ผลของการวิจัย  นอกจากได้ชุดสื่อที่มีประสิทธิภาพและผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน ตามที่นักวิจัยตั้งวัตถุประสงค์ไว้แล้ว ยังก่อให้เกิดเครือข่ายความร่วมมือในการสร้างเสริมสุขภาพ และรูปแบบการปฏิบัติการสื่อและกระบวนการเรียนรู้ เพื่อส่งเสริมการสร้างสุขภาพของเด็กและเยาวชน โดยการมีส่วนร่วมของชุมชน อีกด้วย  ดูเหมือนว่า  โครงการนี้ นอกจากจะได้รับการร่วมควบคุมทางวิชาการ โดยรองนายแพทย์สาธารณสุขจังหวันครปฐม  นายแพทย์ ดร.ถวัลย์ พบลาภ แล้ว ยังได้รับทุนอุดหนุนส่วนหนึ่งจากสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดอีกด้วย ใช้การวิจัยผสมผสานกันหลายแบบเพื่อขับเคลื่อนกระบวนการต่างๆให้เกิดผลทางการปฏิบัติ  คือ การวิเคราะห์ชุมชน การวิเคราะห์ประสิทธิภาพสื่อ การวิจัยเชิงคุณภาพและการวิจัยเชิงปฏิบัติการอย่างมีส่วนร่วม  ผลของการวิจัยส่วนหนึ่ง  จึงเป็นกระบวนการ  เครื่องมือ และเทคนิควิธี ที่ค้นพบจากการแก้ปัญหา น่าสนใจมากเช่นกัน
  • อีกเรื่องหนึ่ง เป็น การวิจัยเชิงปฏิบัติการอย่างมีส่วนร่วม พัฒนารูปแบบและกระบวนการพัฒนาสื่อ เพื่อการสร้างสุขภาพโดยการมีส่วนร่วมของชุมชน ตำบลมหาสวัสดิ์ อำเภอพุทธมณฑล จ.นครปฐม   (ชื่อหัวข้อประมาณนี้) ของคุณณัฐพัชร์ ทองคำ ใช้แนวคิดเรื่องชุมชนเข้มแข็งในแนวทางของเมืองไทยแข็งแรง และการออกแบบกระบวนการวิจัย  ให้เป็นทั้งการหาความรู้และจัดการความรู้เพื่อขับเคลื่อนเครือข่ายการปฏิบัติ  เป็นการวิจัยที่น่าเหน็ดเหนื่อยแทนมาก  แต่นักวิจัยกล้าปรับเปลี่ยนและมีทักษะในการประสานเครือข่ายที่จะสามารถช่วยการทำงาน  ทั้งทีมช่วยวิจัยและเครือข่ายชุมชน  รวมทั้งขยันเก็บข้อมูลและเร็วต่อการลงไปในชุมชนมาก 

        การวิจัยในแนวทางนี้  เป็นอีกแนวทางหนึ่ง ที่เชื่อว่าจะเปิดมิติใหม่ของการวิจัยทางด้านสื่อและเทคโนโลยีการศึกษาในระบบการศึกษาขั้นสูงของบ้านเรา  โดยคนที่ศึกษามาทางสาขาเทคโนโลยีการศึกษาเอง  โดยเฉพาะการผสมผสานทฤษฎีการพัฒนาทางด้านการศึกษาเรียนรู้เข้ากับการพัฒนาสุขภาพเชิงรุก แล้วเน้นปฏิบัติการโดยกลวิธีทางสื่อและเทคโนโลยีเชิงกระบวนการ ที่เชื่อมโยงกับประเด็นการพัฒนาสังคมและสิ่งแวดล้อม  การศึกษาเรียนรู้ที่อยู่ในวิถีชีวิต  รวมทั้งการพัฒนาคนรุ่นใหม่ และการเสริมสร้างศักยภาพการจัดการอย่างบูรณาการของชุมชน 

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย 

หมายเลขบันทึก: 28596, เขียน: , แก้ไข, , สัญญาอนุญาต: ครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-อนุญาตแบบเดียวกัน, ความเห็น: 7, อ่าน: คลิก

คำสำคัญ (keywords) #เทคโนโลยีการศึกษาชุมชน#สร้างสุขภาพชุมชน#วิจัยสื่อ

บันทึกล่าสุด 

ความเห็น (7)

Meaw
IP: xxx.9.94.254
เขียนเมื่อ 

...... เหนื่อยค่ะ ยอมรับว่าเหนื่อย ทั้งกายและใจ ในบางที แต่ผลพลอยได้จากการเข้าชุมชนในครั้งนี้ ทำให้เกิดแรงบันดาลใจต่างๆ 

...... แต่ช่วง 2 ถึง 3 อาทิตย์ ที่ผ่านมาในระหว่างรอเก็บข้อมูล ได้ลงพื้นที่ ซึ่งก็ลงอยู่เกือบทุกวันอยู่แล้ว อยู่นานบ้าง แป๊บเดียวบ้าง แล้วแต่โอกาส .. และเมื่อไม่กี่วันที่ผ่านมา ได้เข้าไปในชุมชนเพื่อเก็บข้อมูล และได้ไปนั่งเพลินๆ อยู่ริมคลองมหาสวัสดิ์คนเดียว เหม่อมองไปอีกฝั่งนึง มองไปเรื่อยๆ ของลำคลองที่ดูสะอาดแม้จะไม่ค่อยใสในบางที่ .. นั่งดูวิถีชีวิตของคนริมน้ำ ถ่ายรูปเก็บไว้ดูเล่นบ้าง .. เห็นเด็กๆ กระโดดน้ำเล่นอย่างสนุกสนาน เห็นกลุ่มขี้เมานั่งก๊งเหล้าอยู่ริมเขื่อน เห็นเรือขายก๋วยเตี๋ยวขายดิบขายดี และล้างชามก๋วยเตี๋ยวในลำคลอง เห็นชาวบ้านที่ยังสัญจรไป-มา ด้วยเรือ เห็นนักท่องเที่ยวทั้งไทย และต่างชาติมาล่องเรือชมสวน ได้เห็นคนรวยอยู่บ้านตึก ถึงคนจนมีเพียงแค่เพิงหมาแหงนคุ้มหัว .. ทั้งที่ก็ทำอยู่บ่อยครั้งที่ลงไปในชุมชน และแวะไปนั่งที่นี่ ที่โน่น ..  จะนั่งนึกถึงหลายๆ เรื่อง แต่ส่วนใหญ่ก็จะสบายใจกลับไป .. แต่มาครั้งนี้กำลังคิดว่าเกิดปัญหาใหญ่กับตัวเอง .. ได้เข้าชุมชนนี้มาตั้งแต่ปีที่แล้ว นี่ก็นานหลายเดือนแล้วอย่างไม่น่าเชื่อ แต่ทำไมกลับคิดว่าตัวเองยังไม่รู้จักชุมชนนี้เลยค่ะ .. เอ๊ะ หรือไฟในตัวกำลังมอด มันกำลังเข้าสู่โค้งสุดท้ายแล้วเชียวนา  .............

Meaw
IP: xxx.9.94.254
เขียนเมื่อ 

...... เหนื่อยค่ะ ยอมรับว่าเหนื่อย ทั้งกายและใจ ในบางที แต่ผลพลอยได้จากการเข้าชุมชนในครั้งนี้ ทำให้เกิดแรงบันดาลใจต่างๆ 

...... แต่ช่วง 2 ถึง 3 อาทิตย์ ที่ผ่านมาในระหว่างรอเก็บข้อมูล ได้ลงพื้นที่ ซึ่งก็ลงอยู่เกือบทุกวันอยู่แล้ว อยู่นานบ้าง แป๊บเดียวบ้าง แล้วแต่โอกาส .. และเมื่อไม่กี่วันที่ผ่านมา ได้เข้าไปในชุมชนเพื่อเก็บข้อมูล และได้ไปนั่งเพลินๆ อยู่ริมคลองมหาสวัสดิ์คนเดียว เหม่อมองไปอีกฝั่งนึง มองไปเรื่อยๆ ของลำคลองที่ดูสะอาดแม้จะไม่ค่อยใสในบางที่ .. นั่งดูวิถีชีวิตของคนริมน้ำ ถ่ายรูปเก็บไว้ดูเล่นบ้าง .. เห็นเด็กๆ กระโดดน้ำเล่นอย่างสนุกสนาน เห็นกลุ่มขี้เมานั่งก๊งเหล้าอยู่ริมเขื่อน เห็นเรือขายก๋วยเตี๋ยวขายดิบขายดี และล้างชามก๋วยเตี๋ยวในลำคลอง เห็นชาวบ้านที่ยังสัญจรไป-มา ด้วยเรือ เห็นนักท่องเที่ยวทั้งไทย และต่างชาติมาล่องเรือชมสวน ได้เห็นคนรวยอยู่บ้านตึก ถึงคนจนมีเพียงแค่เพิงหมาแหงนคุ้มหัว .. ทั้งที่ก็ทำอยู่บ่อยครั้งที่ลงไปในชุมชน และแวะไปนั่งที่นี่ ที่โน่น ..  จะนั่งนึกถึงหลายๆ เรื่อง แต่ส่วนใหญ่ก็จะสบายใจกลับไป .. แต่มาครั้งนี้กำลังคิดว่าเกิดปัญหาใหญ่กับตัวเอง .. ได้เข้าชุมชนนี้มาตั้งแต่ปีที่แล้ว นี่ก็นานหลายเดือนแล้วอย่างไม่น่าเชื่อ แต่ทำไมกลับคิดว่าตัวเองยังไม่รู้จักชุมชนนี้เลยค่ะ .. เอ๊ะ หรือไฟในตัวกำลังมอด มันกำลังเข้าสู่โค้งสุดท้ายแล้วเชียวนา  .............

aun aun
IP: xxx.9.125.56
เขียนเมื่อ 
ขอบคุณมากน่ะค่ะที่อาจารย์ให้เกียรตินำงานของหนูมาเขียนเล่าให้คนอื่นๆ ได้อ่านกัน ดีใจจัง  (คนทำยังเขียนไม่ได้ขนาดนี้เลย)
วิรัตน์ คำศรีจันทร์
IP: xxx.28.180.201
เขียนเมื่อ 

       คิดว่าใครที่ไหนเข้ามาในชุมชนนี้  ที่แท้ก็เป็นเจ้าสองสหายนี่เอง  พอดีเลย  มีผลการศึกษา  อยากเล่าสนับสนุนการทำวิทยานิพนธ์  โดยเฉพาะของเหมียว.....

       เมื่อวานพี่นั่งอ่าน  วิเคราะห์ และเรียบเรียง งานวิเคราะห์ศักยภาพสื่อการเรียนรู้เพื่อการพัฒนาเชิงพื้นที่  ที่พวกเรา  รวมทั้งเหมียวกับอัญ ร่วมเป็นทีมผู้ช่วยด้วย คิดว่าคงจำได้นะ...หลังจากกระบวนการต่างๆแล้ว  ทางทีมวิจัยก็ไปจัดเวที  ตั้งประเด็นเสวนา  ถอดบทเรียน  อภิปราย  เพื่อจะสะท้อนไปสู่การกลับไปทำเรื่องต่างๆที่ตนเองทำให้ดีขึ้น  ที่มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม  หลังจากนั้นเหมียวกับอัญก็ไปถอดเทปและเรียบเรียงเบื้องต้นให้น่ะ 

       ในนั้น  มีการวิเคราะห์เรื่องวิธีศึกษาวิจัยสื่อ โดยใช้กระบวนการเรียนรู้การทำสื่อ เป็นเครื่องมือสร้างประสบการณ์อย่างบูรณาการ  ซึ่งสอดคล้องกับงานของเหมียวมาก  การวัดผลและการวิเคราะห์  เขาแนะนำให้มุ่งไปที่ชิ้นงานที่เด็กเรียนรู้จากกระบวนการทำสื่อ ตลอดจนผลสัมฤทธิ์และความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นกับตัวเด็ก  ส่วนกลุ่มเป้าหมายที่เรียนรู้จากสื่อที่เด็กทดลองนำสื่อไปใช้นั้น  เป็นผลสืบเนื่องของกระบวนการ  ดังนั้นกลุ่มประชากรการวิจัย  ได้แก่กลุ่มเด็กที่ร่วมอยู่ในกระบวนการทำสื่อ ใช้สื่อ และสรุปบทเรียนจากการทำสื่อ

       ผู้ยกประเด็นนี้ขึ้นมาอภิปรายและให้ข้อเสนอแนะไว้ ก็คือท่านอาจารย์ศริพงษ์นั่นเอง  อาทิตย์หน้าลองแวะเข้าไปที่สถาบันนะ แล้วพี่จะปริ้นให้ น่าจะใช้เป็นฐานการอภิปรายผลการวิจัย

       พี่ว่างานของเหมียวและของอัญ ทำได้ดีแล้ว  ออกจะเหนื่อยยากหน่อย  ก็ไม่ใช่เรื่องผิดปรกติอะไรหรอก พวกที่ทำวิทยานิพนธ์ในช่วงนี้  มีอาจารย์คุ้มดีคุ้มร้าย  ผะอืดผะอม อย่างนี้แหละ

        

วิรัตน์
IP: xxx.28.180.201
เขียนเมื่อ 
แวะเข้ามาดูอีกที  ตรงย่อหน้าสุดท้าย  อาการคุ้มดีคุ้มร้ายนะ  ไม่ใช่อาจารย์ คงจะพิมพ์ผิด
meaw
IP: xxx.144.160.242
เขียนเมื่อ 

ขอบพระคุณอาจารย์มากๆ ค่ะ ที่มีอะไรดีๆ มาแนะนำให้ลูกศิษย์คนนี้อยู่เรื่อยๆ

ช่วงนี้อยู่ในช่วง "กระดาก" ค่ะ หายกระดากเมื่อไหร่ จะแวะเข้าไปนะค่ะ

เข้าใจค่ะ ว่าตรงย่อหน้าสุดท้าย หมายถึง อาการของคนทำวิทยานิพนธ์ค่ะ ถ้าเป็นอาการของอาจารย์ แล้ว ลูกศิษย์จะเหลือเหรอค่ะ ^^"

 

ปล. ฝากถึงอาจารย์ ว่าอยากให้อาจารย์พักผ่อนบ้างนะค่ะ อย่าหักโหมทำงานหนักจนเกินไป เดี๋ยวจะไม่สบายอีกค่ะ

รักและศรัทธา

 

ครูพิม
IP: xxx.28.21.4
เขียนเมื่อ 
ได้มีโอกาสแวะเวียนเข้ามาทักทายงานเขียนของพี่ชาย หลังจากที่ห่างหายกันไปนาน ไม่มีเวลาได้เงยหน้ามองผืนน้ำแผ่นฟ้าเลย แต่ถึงกระนั้น แนวความคิดเรื่องของการการนำเทคโนโลยีทางการศึกษาผนวกกับวิถีชุมชน เพื่อเน้นการมีส่วนร่วมระหว่างศาสตร์สมัยใหม่กับวิถีไทยพื้นบ้าน เพื่อสร้างความเข้มแข็งให้ชุมชน ยังคงเป็นแนวคิดที่จุดประกายให้นึกถึงวิทยานิพนธ์อยู่ค่ะ  อยากจะบอกว่า "เรียนดุษฎีบัณฑิตนี่หนักดีนะ"  แล้วจะแวะมาบ่อย ๆ นะ  รักษาสุขภาพตัวเองบ้างนะ จะได้มีแรงเป็นที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์ให้เด็ก ๆ รุ่นหลังต่อไป แล้วจะเขียนมาขอคำปรึกษาเรื่องวิทยานิพนธ์บ้างค่ะ