ฝึกทักษะกระบวนการคิด
มาตรฐานที่ 4 ผู้เรียนมีความสามารถในการคิดวิเคราะห์ คิดสังเคราะห์ มีวิจารณญาณ มีความคิดสร้างสรรค์ คิดไตร่ตรอง และมีวิสัยทัศน์
นับว่าเป็นมาตรฐานที่สร้างความยุ่งยากแก่ครูและโรงเรียนโดยทั่วไป เพราะมักจะไม่ผ่านการประเมินในด้านนี้
- คิดวิเคราะห์ = ความสามารถในการจำแนก/แยกแยะ แจกแจง(แยกส่วนย่อยออกจากส่วนใหญ่)
- คิดสังเคราะห์ = ความสามารถในการรวบรวม หลอมรวม นำมาสร้างองค์ใหม่(นำส่วนย่อยมารวม)
- มีวิจารณญาณ = การมีเหตุผลโดยผ่านการพิจารณาอย่างรอบคอบ มีหลักเกณฑ์
- คิดสร้างสรรค์ = ความสามารถในการนำความคิดเติมมาต่อยอด ขยายผล ทำสิ่งแปลกใหม่
- คิดไตร่ตรอง = การพินิจ พิจารณา ใคร่ครวญ ตรึกตรองให้ถ่องแท้
- มีวิสัยทัศน์ = ความสามารถในการมองเหตุการณ์ล่วงหน้าที่จะเกิดขึ้น การคาดคะเน การพยากรณ์
การฝึกทักษะเหล่านี้ ต้องอาศัยกิจกรรมเพื่อปลูกฝังอย่างช้าๆ ต่อเนื่อง เช่น
- ใช้แผนที่ความคิด(Mind Map)
- ใช้คำถาม เพราะอะไร ทำไม อย่างไร
- ฝึกคิดด้วยภาพ
- ฝึกคิดด้วยสถานการณ์
- กิจกรรมโครงงาน
- การทำหนังสือเล่มเล็ก
- กิจกรรมอ่าน คิดวิเคราะห์
- กิจกรรมศิลปะ
- กิจกรรมแยกแยะ
- การวิเคราะห์ข่าว เหตการณ์
- อื่นๆ อีกหลากหลายวิธี
ที่สำคัญ ควรฝึกอย่างต่อเนื่อง ให้กระบวนการคิดอยู่ในวิถีชีวิตนักเรียน และครูไม่ควรใจร้อนในการฝึกนะครับ
