อย่าไปเก็บดอกหว่านบ้านเพิ่นมาซม ให้ค่อยๆงอยซาน เก็บดอกกระเจียวเคียมฮั้ว

           

         ดอกกระเจียวราชินีแห่งขุนเขา เมืองชัยภูมิ  หาใช่มีเฉพาะสีชมพูอมม่วง ......วันนี้เรามาแลกเปลี่ยนเรียนรู้กันถึงไม้งามนาม "ดอกกระเจียว" กันสักนิด

                              " อย่าไปเก็บดอกหว่านบ้านเพิ่นมาซม  ให้ค่อยๆงอยซาน     เก็บดอกกระเจียวเคียมฮั้ว "    ผญา บ้านเราบอกเตือนใจ คนไทยถิ่นอีสาน เพียงเท่านี้คงบอกได้ว่า " ดอกกระเจียว  เขากินได้ใช่ไหม?  แล้วทำไมที่เทพสถิต  อยู่รอดมาได้........

                              " ดอกกระเจียว  "  เรามักได้ยินว่า " กระเจียว ....กระเจียวแดง  ...กระเจียวขาว ....ดอกอีเจียว ..... บางชนิดกินได้ บางชนิดกินไม่ได้  แต่แน่ๆเขามีชื่อวิทยาศาสตร์ด้วย 

                              ชื่อ    กระเจียว

                             ชื่อวิทยาศาสตร์   Curcuma  aeruqinosa Roxb.

                              สกุล  Curcuma    วงศ์  ZINGIBERACEAE

                             ลักษณะทั่วไป  เป็นพืชล้มลุกมีเหง้าในดิน ในทุ่งหญ้าเพ็กสีเขียวป่าเต็งรัง ใบคล้ายใบพาย ออกดอกพร้อมกับใบโคน  ช่อมีกาบซ้อนอยู่มาก ออกดอกสี  เชนสีแดง  สีขาว  สีชมพูอมม่วง  สีม่วงแดง  ที่สำคัญออกดอกปีละครั้ง ที่เป็นลักษณะเหมือนกันทุกสี  ออกดอกฤดูฝน ฤดูแล้งจะโบกมือลาโลกไปพักผ่อน  รักษาผิว  พอฤดูฝนจะโผล่หน่อจะแทงออกมาอีกครั้ง  เมื่อฝนแรกมาเยือน

                             แหล่งที่พบ  พบทั่วไปในป่าโปร่งตามโคกหรือร่มไม้ใหญ่  บริเวณหัวไร่ปลายนา  โดยเฉพาะคันนาในภาคเหนือและภาคอีสาน

                ความเกี่ยวพันกับวิถีชีวิต   ชาวบ้านกินกระเจียวเป็นผัก  ส่วนใดเป็นผักได้บ้าง  เช่น หน่ออ่อน  ดอกอ่อน  ดอกแก่ ที่ดีที่สุด สามารถกินได้ทั้งสดและต้ม หรือลวก  ดอกสดกินกับลาบ  ก้อย  ส้มตำ  ดอกอ่อนลวกกินกับน้ำพริก และแกงได้ด้วย ดอกอ่อนหัวอ่อนของกระเจียวแดง รสเผ็ดร้อน กลิ่มหอม ต้มกับน้ำมีสรรพคุณขับลมด้วย

                              แล้วทำไม???? เขาบอกว่ากระเจียวที่ป่าหินงามสีชมพูอมม่วง  กินไม่ได้    กระเจียวแดง กระเจียวขาว กินได้ กระเจียวชมพูอมม่วง กับ กระเจียวแดงต่างกันอย่างไร ???? สังเกตอย่างไร?                                                         

                      กระเจียวที่เกิดตามป่าเต็งรัง  ตามทุ่งหญ้าเพ็ก  เราสังเกตง่ายๆจะเป็นกระเจียวที่มีก้านเล็ก  ยาวประมาณ 20 -40 ซม. ก้านจะแข็งไม่อวบน้ำ  ชนิดนี้รับประทานไม่ได้ และกลุ่มนี้จะไม่ค่อยมีแมลงไปเกาะ ประเภทรูปสวยไร้แมลงภู่ดอมดม อายุดอกอยู่ได้นานถึง 2-3 เดือน ส่วนกระเจียวที่ขึ้นตามหัวไร่ปลายนานา  ขึ้นตามคันนาจะก้านค่อนข้างใหญ่  ก้านไม่ยาวประมาณ 10-15 ซม. อวบน้ำ  กลีบดอกจะอวบน้ำ  ชนิดนี้กินได้ และหลายๆทีมีแมลงเกาะกินดอกด้วย  สวยรูปแมลงภู่ชอบ อายุอยู่ได้ประมาณ 1-2เดือน

                              

                           ผู้ที่มีโอกาสได้อ่านเล่าสู่ฟังชุดนี้  ถ้ามีเวลาไปชมดอกกระเจียวทั้งที่หัวไร่ ปลายนาและที่ทุ่งดอกกระเจียว อุทยานแห่งชาติป่าหินงามหรือ อุทยานแห่งชาติไทรทองก็ได้  สวยทั้งสองแห่ง ท่านจะพบความเป็นจริงต่างๆด้วยตนเอง และนับมาจัดการความรู้ด้วยตนเองได้ทีเดียว