ตอนที่ผมใส่ท่อช่วยหายใจ ผมรู้สึกทรมานเหมือนคนเป็นใบ้ อยากพูดอยากบอกอะไรกับใครก็ไม่ได้ หงุดหงิดและโกธร
การติดต่อสื่อสารเป็นกระบวนการส่งและแลกเปลี่ยนข่าวสารข้อมูลและความรู้สึกนึกคิด ระหว่างบุคคลหรือกลุ่มบุคคลเพื่อให้ทั้งสองฝ่ายมีความเข้าใจที่ตรงกัน ส่งผลให้เกิดความบรรลุวัตถุประสงค์อย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งการสื่อสารอาจอยู่ในรูปของการสื่อสารด้วยวาจา ลายลักษณ์อักษร การใช้กิริยาท่าทางอย่างหนึ่งอย่างใดก็ได้ การพูดเป็นวิธีการติดต่อสื่อสารอีกทางหนึ่งที่คนส่วนมากใช้กัน กรณีผู้ป่วยหนักได้รับการใส่คาท่อช่วยหายใจไม่สามารถพูดได้จะติดต่อสื่อสารกับพยาบาลที่ดูแลอย่างไรให้เข้าใจตรงกัน
ในหอผู้ป่วยหนัก ประมาณ 95 % (สถิติหอผู้ป่วยระยะวิกฤต, 2551) ผู้ป่วยจะมีปัญหาเรื่องการหายใจ ไม่สามารถหายใจได้เองต้องใส่คาท่อช่วยหายใจ จุดประสงค์หลักของการใส่ท่อช่วยหายใจ (ลักษมี ชาญเวชช์, 2552) 1. เพื่อเปิดทางเดินหายใจส่วนบน 2. ป้องกันการสำลักอาหาร หรือน้ำย่อยในกระเพาะอาหารเข้าสู่ปอด 3. เพื่อช่วยการหายใจ (positive pressure ventilation) 4. ดูดเสมหะจากบริเวณทางเดินหายใจส่วน tracheobronchial tree ผู้ป่วยที่ใส่คาท่อช่วยหายใจจะไม่สามารถพูดได้ ผู้ป่วยจะใช้การสื่อสารคือ กิริยาท่าทาง ผู้ป่วยทุกคนจะได้รับตุ๊กตาเพื่อบีบเรียกพยาบาล เมื่อผู้ป่วยบีบตุ๊กตาพยาบาลจะเข้าไปหาและถามผู้ป่วยด้วยคำถามแบบปลายปิด ผู้ป่วยจะใช้กิริยาท่าทางในการสื่อสาร ส่วนมากพยาบาลจะใช้วิธีแปลความหมายจากคิริยาท่าทางของผู้ป่วย โดยใช้ประสบการณ์ที่เรียนรู้จากการสื่อสารกับผู้ป่วยรายอื่นๆที่ผ่านมา บางครั้งพยาบาลก็ไม่สามารถแปลความหมายได้ว่าผู้ป่วยต้องการอะไร พยาบาลจะให้วิธีการสื่อสารด้วยการให้ผู้ป่วยเขียน ซึ่งสามารถบอกความต้องการได้ระดับหนึ่ง ผู้ป่วยบางรายไม่ได้เรียนหนังสือ บางรายมีอาการมือสั่นไม่สามารถควบคุมมือได้ทำให้เขียนหนังสือสื่อสารกันไม่ได้ ถ้าการสื่อสารใช้เวลานานมากพยาบาลจะให้ผู้ป่วยพัก เพราะผู้ป่วยถ้าใช้พลังงานมากจะมีการใช้ออกชิเจนมากเพิ่มขึ้นมีอาการหายใจหอบและเหนื่อย บางครั้งพยาบาลก็มีงานเยอะไม่มีเวลาสื่อสารกับผู้ป่วย ไม่สามารถสื่อสารรับทราบสิ่งที่ผู้ป่วยต้องการบอก ผู้ป่วยบางรายที่ไม่สามารถสื่อสารบอกบอกความต้องการของเขาได้จะแสดงอาการคือ หงุดหงิดเลิกสื่อสารไปเลย บางรายมีอารมณ์โกธรเกิดความคับข้องใจที่ไม่สามารถบอกความต้องการของตนเองได้ และมีผู้ป่วยบางรายพยายามจะดึงท่อช่วยหายใจหรือบางรายดึงท่อช่วยหายใจเลื่อนหลุดเพื่อจะพูดบอกความต้องการกับพยาบาล
ผู้ป่วยบางรายหลังจากเอาท่อช่วยหายใจออกบอกถึงความรู้สึกว่า "ตอนที่ผมใส่ท่อช่วยหายใจ ผมรู้สึกทรมานเหมือนคนเป็นใบ้ อยากพูดอยากบอกอะไรกับใครก็ไม่ได้ หงุดหงิดและโกธร " บทบาทของพยาบาลคือ ทำอย่างไรจึงจะสามารถสื่อสารกับผู้ป่วยขณะใส่คาท่อช่วยหายใจได้อย่างเข้าใจทุกราย ทำให้ผู้ป่วยได้รับการตอบสนองในสิ่งที่ผู้ป่วยต้องการ ผู้ป่วยไม่ดึงท่อช่วยหายใจเลื่อนหลุดเพียงเพื่ออยากพูดสื่อสารให้พยาบาลเข้าใจ
ลักษมี ชาญเวชช์. การใส่ท่อช่วยหายใจ. 2552. ค้นเมื่อ 5 สิงหาคม 2552,จาก.http://medinfo2.psu.ac.th/anesth/education/intubation.html.
สถิติหอผู้ป่วยระยะวิกฤต. ( 2551). โรงพยาบาลศรีนครินทร์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิมยาลัยขอนแก่น.
.....บางครั้งพยาบาลก็ไม่สามารถแปลความหมายได้ว่าผู้ป่วยต้องการอะไร.....
เป็นงานที่ต้องอดทนมากเลยนะครับ
ผมเคยไปเฝ้าไข้คุณแม่ ท่านเป็นอัมพฤกษ์ตอนอายุ ๗๙ ปี ต้องให้อาหารทางสายยาง ท่านทรมานมาก ไหนจะพูดไม่ได้ สื่อสารไม่เข้าใจ แล้วยังมีท่อในปากลึกลงไปถึงท้องด้วย ท่านพยายามใช้มือขวาข้างเดียวที่เคลื่อนไหวได้ ดึงสายยางออก แต่...หากดึงออกเวลาใส่ใหม่ก็จะใส่ยากและเป็นอันตราย จนบางครั้งเราต้องมัดมือข้างเดียวที่พอเคลื่อนไหวได้นั้น
มันช่างทรมานทั้งร่างกายและจิตใจ ผมสงสารท่านมาก แต่..ไม่รู้จะช่วยยังไง
ท่านเสียแล้วครับ เมื่อปี ๒๕๔๙ หลังจากที่นอนเป็นอัมพฤกษ์ ๓ ปี
งานพยาบาลต้องมีความอดทนสูงจริงๆ นะครับ ขอเป็นส่วนหนึ่งของกำลังใจครับ
อ้อ.. ลืมไป บล็อกสวยมากครับ
กำลังหัดเขียนบทความวิชาการค่ะอาจารย์เลยดูเป็นวิชาการค่ะ สำหรับเรื่องนี้
บางครั้งคนไข้ก็น่าสงสาร ยิ่งคนไข้โรคหลอดเลือดหัวใจตีบหลังผ่าตัดทำทางเบี่ยงหลอดเลือดหัวใจ ซึ่งส่วนมากจะเป็นคน type A ค่ะ คือคนอารมณ์ร้อน ไม่ค่อยฟังความคิดเห็นของคนอื่น มุ่งมั่นจริงจังกับชีวิตค่ะ กลุ่มนี้จะหงุดหงิดง่ายค่ะ บางคนเตะขา มือไม้ตีพยาบาลก็มีค่ะ บางคนก็ทำปากบ่นๆให้พยาบาลค่ะ ต้องดูๆอารมณ์คนไข้ค่ะอาจารย์
เทคนิคที่เราใช้กับคนไข้นะคะอาจารย์
1. เนื่องจากผู้ป่วยอาการหนัก ต้องนอนบนเตียงตลอดเวลา ผู้ป่วยจะเรียกโดยให้บีบตุ๊กตาที่สีเสียง พยาบาลหรือเจ้าหน้าที่จะเข้าไปหา
2. พูดอธิบายให้เค้าเข้าใจ ถึงข้อจำกัดในการสื่อสาร
3. ให้เค้าพูดช้าๆโดยพยาบาลจะอ่านริมฝีปาก
4. บางครั้งจะให้เค้าชี้บอกว่าต้องการอะไร หรือแสดงอาการท่าทางให้ดู
5. ถ้าสามารถเขียนได้จะให้เขียนค่ะ
ตอบแบบวิชาการนะคะ อิอิอิ
ขอบคุณค่ะ สวยจริงๆแหละค่ะอาจารย์ แต่งบล็อกใหม่ค่ะ จากคุณศิริพร (ต้องขอขอบคุณค่ะ)
ขอบคุณที่ไปทักทายขอรับ..
อาจารย์ มีความสนใจการสื่อสารกับผู้ป่วยใส่ทอช่วยหายใจ สนใจทำวิทยานิพนธ์ เราจะวัดอะไรกับคนไข้ดีคะ