เรียนรู้ชุมชนโดยสมาชิกกลุ่มพริกเกลือ

ศึกษาการ แลกเปลี่ยนการเรียนรู้เข้าสู่ชุมชน โดยการศึกษาจากการใช้ชีวิตประจำวัน และแสดงถึงความอยู่รอดระหว่างคนและทรัพยากรณ์ในท้องถิ่น

 

         

      ชาวหนองบัว-หนองกลับ       จังหวัดนครสวรรค์นั้นส่วนมากมีอาชีพเกี่ยวกับการทำเกษตร หนองบัวเป็นพื้นที่มีความอุดมสมบูรณ์ค่อนข้างมาก โดยจะมองไปถึงภาพรวมคือ นครสวรรค์ เป็นชุมชนต้นน้ำเจ้าพระยา สิ่งที่หาได้จากแห่งน้ำธรรมชาติคงหลีกหนีไม่พ้นเรื่องปลา เมื่อปลามีจำนวนมากชาวบ้านได้นำมาเก็บถนอมอาหารไว้อย่างปลาร้า เวลาออกจากบ้านไปทำไร่นา ก็จะทำปลาร้าสับหรือที่ชาวบ้านเรียกพริกเกลือนั้นติดไปด้วย และสามารถนำไปเป็นเครื่องแกง หมกกับผักตามท้องนาได้

 

บล็อก คนหนองบัวกับพริกเกลือนี้เกิดขึ้นได้เพราะเกิดจากแรงพลังของคนหนองบัวที่มีความคิดริเริ่มที่จะลำรึกถึงภูมิหลังจนถึงปัจจุบันที่จะเก็บมารวบรวมเป็นแหล่งคลังปัญญาชาวบ้าน พร้อมทั้งยังส่งเสริมสนับสนุนให้ข้อมูลต่างๆซึ่งกันมาโดยตลอด

ต้องขอขอบพระคุณบุคคลต้นแบบที่ทำให้เกิดบล็อกนี้คือท่าน ดร.วิรัตน์ คำศรีจันทร์

พร้อมทั้งบุคคลที่ให้การแนะนำข้อมูลมาโดยตลอดได้แก่ท่านพระมหาแล ขำสุข(อาสโย)และชาวหนองบัว

           

   ลิ๊งค์และเครือข่ายข้อมูล ข่าวสาร ความรู้ (คลิ๊กลงไปบนชื่อข้อ  ความได้เลยครับ)               

เวทีพลเมือง : สร้างสุขภาวะชุมชนหนองบัวให้เข้มแข็งยั่งยืนโดยดร.วิรัตน์ คำศรีจันทร์ gotoknow.org/blog/nongbua-community/295169

คนหนองบัวกับพริกเกลือ โดย เสวก ใยอินทร์ กลุ่มพริกเกลือ กลุ่มศิษย์เก่าโรงเรียนหนองบัว http://gotoknow.org/blog/pknongbur/281711

ทุนสังคมวัฒนธรรมหนองบัว โดย พระมหาแล ขำสุข(อาสโย) และคนหนองบัว http://gotoknow.org/blog/civil-learning/273652

โรงเรียนประจำอำเภอหนองบัว โดย ดร.วิรัตน์ คำศรีจันทร์  http://gotoknow.org/blog/civil-learning/232669

 

วิรัตน์ คำศรีจันทร์ - ประชาสังคมศึกษา-ประชากรศึกษา - ๓๒. ไอ้เป๋ ...

๓๒. ไอ้เป๋หนองบัวกับวัวหลวงพ่ออ๋อย...ธรรมชาติการดูแลกันของชุมชน. ".
gotoknow.org/blog/civil-learning/220541 - แคช - ใกล้เคียง

[เสวก ใยอินทร์]

เครื่องหีบอ้อย กับคนหนองบัว-หนองกลับ ชาวบ้านหนองบัวหนองกลับไม่เพียงแต่จะทำนาทำไร่เป็นอย่างเดียว แต่การคิดค้นทำสิ่งประดิฐทางภูมิปัญญาต้องยกนิ้วให้ การทำเครื่องมือแปรสะภาพของผลทางการเกษตร เช่น เครื่องหีบอ้อย มักจะทำโดยการนำท่อนไม้ขนาดใหญ่ สามท่อน โดยการทำแบบเฟืองขบกันโดยใช้ควายเป็นต้นกำลังในการลากจูงให้เครื่องทำงาน ด้านล่าง จะขุดชักร่องไว้สำหรับตักน้ำอ้อยได้ โดยมี ภาชนะที่ทำจากกะลามะพร้าวต้อด้วยด้ามไม้ น้ำอ้อยที่ได้ชาวบ้านมักเรียกว่าน้ำเยี่ยววัว มีลักษณะคล้ายปัสวะของวัวนั่นเอง พื้นที่ที่มีการหีบอ้อย ได้แก่ คลองสมอ นาโศกจั่น บ้านหนองขาม มักทำควบคู่ไปกับการเผาถ่าน ปัจจุบันเครื่องหีบอ้อย ไม่แน่ใจว่าที่วัดหนองกลับยังมีให้ชมอยู่หรือป่าว ภาพที่วาดนั้นได้จากการจดจำสมัยตอนเด็กๆอาจมี บางส่วนที่ไม่สมจริง เพราะมันนานมากเลยครับ

[เขียนเมื่อ 31 ก.ค. 2552 09:31 น.31 ก.ค. 2552]

ช่วยกันแสดงความคิดเห็นครับ

[เสวก ใยอินทร์]

• ขอบคุณคุณโอ๋มากที่เข้ามาชวกชวนกันแสดงความคิดเห็น โดยจริงแล้วคุณ โอ๋เป็นคนหนองบัวหรือป่าวครับ หรือมีเรื่องราวอะไรดีๆของบ้านตนเองยินดีนำมาลงได้ที่นี่ครับ

[เขียนเมื่อ 31 ก.ค. 2552 10:47 น.31 ก.ค. 2552]

เจริญพรคุณเสวก

หลวงอาขอแสดงความยินด้วยนะที่มีบล๊อกคอนหนองบัวกับพริกเกลือเกิดขึ้นแล้ววันนี้ในโลกไซเบอร์หวังว่าคนหนองบัวและทุกท่านที่มีแนวคิดเกี่ยวกับชุมชนท้องถิ่นจะไ้ด้แลกเปลี่ยนเรียนรู้เรื่องชุมชนร่วมกันก็ขอเชิญชวนด้วยอีกแรงหนึ่งในที่นี้ด้วยเลย.

เจริญพร

[เสวก ใยอินทร์]

กราบนมัสการพระคุณเจ้าพระมหาแล ขำสุข(อาสโย)

     ที่เข้ามาร่วมให้กำลังใจลูกหลานชาวหนองบัว ท่านเองก็เป็นผู้เขียนเล่าทุนทางสังคมวัฒนธรรมอำเภอหนองบัว : ข้อมูล l เรียนรู้ชุมชน..พระมหาแล ขำสุข(อาสโย)ในบล็อกของท่านอาจาร์วิรัตน์ คำศรีจันทร์ ด้วยและท่านอาจารย์วิรัตน์ ก็เปรียบเสมอเหมือนผู้ที่จุดประกายอยากที่จะเป็นนักเขียน ท่านเป็นต้นแบบที่ให้ความรู้หลายๆด้านเลยทีเดียวครับขอกราบขอบพระคุณสองท่านนี้ไว้ณ.ที่นี้ด้วยและทุกๆท่านที่เข้ามาเสริมความรู้ด้วยครับ

รูปภาพนี้เป็นรูปต่อจากหัวข้อ

เครื่องหีบอ้อย กับคนหนองบัว-หนองกลับ ยังต้องฝึกฝนอีกมาก และที่สำคัญต้องขอขอบพระคุณท่านอาจารย์ณัฐพัชร์ ที่ให้คำแนะนำการนำรูปลงอาจารย์ณัฐพัชร์นี่เป็นทีมนักวิจัยที่กำลังศึกษาเรื่องพิพิธภัณฑ์ของศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธรที่ตลิ่งชัน กรุงเทพฯ ครับ

 

[เขียนเมื่อ 31 ก.ค. 2552 14:42 น.31 ก.ค. 2552]

เจริญพรคุณเสวก

• ก่อนเขียนเมื่อสักครู่หลวงอาลองถามคนรุ่นใหม่(เป็นพระสงฆ์)ว่าภาพวาดนี้หมายถึงอะไรท่านตอบได้ใกล้เคียงนะ ท่านตอบว่าเครื่องบดอะไรสักอย่างนี่แหละ แต่พอเฉลยแล้วว่าเครื่องหีบอ้อยท่านก็ยังไม่เข้าใจว่ามันเป็นอย่างไรเพราะไม่เคยเห็น อย่างน้อยท่านก็รู้ว่าเป็นเครื่องมือชนิดหนึ่งละนะ  วาดภาพได้ดีดูแล้วนึกถึงเขาพระเมื่อตอนเป็นเด็กเลย
• คนบ้านเราเอง(หนองบัว)รุ่นหลังไม่ทราบว่าจะรู้จักมากน้อยเพียงใด แต่รุ่นหลวงอาพอรู้จักและเคยได้ใช้บ้าง สำหรับครอบครัวหลวงอาแล้วไม่ได้ทำไร่อ้อยเลยขาดประสบการณ์ในเรื่องทำไร่อ้อย
• แต่ตอนเป็นเด็กก็เคยไปดูญาติทำไร่อ้อยตอนกำลังหีบอ้อยพอดีที่เขาำพระ แต่จำรายละเอียดไม่ได้เสียแล้วมันผ่านมาสี่สิบกว่าปีแล้วเนาะ
• ชาวบ้านจะทำกันเป็นกลุ่มเป็นหมู่บ้านเลย ถึงหน้าทำอ้อยก็ไปปลูกห้างนอนแต่ละครอบครัวอยู่ชั่วคราวรวมกันเป็นกลุ่มเล็ก ๆ หีบอ้อยเสร็จก็ยกกลับบ้าน เรียกกันว่าไปนอนหีบอ้อย

เจริญพร

[เสวก ใยอินทร์]

กราบนมัสการพระคุณเจ้าพระมหาแล ขำสุข(อาสโย)

•  อย่าว่าแต่คนรุ่นไหนๆเลยครับหากไม่เคยเห็นก็ท้าวความไม่ได้ว่ามันคืออะไรเมื่อสักครู่ผมเข้าไปในบล็อคของท่านนายแพทย์นิพัธ กิตติมานนท์
  โรงพยาบาลพุทธชินราช ท่านพาไปเที่ยวชมวัดกลาง อำเภอนครไทย จังหวัดพิษณุโลก นอกจากจะเห็นอนุสาวรีย์ปฐมกษัตริย์ของไทย พ่อขุนศรีอินทราทิตย์ หรือ พ่อขุนบางกลางหาว บ้างก็เรียกพ่อขุนบางกลางท่าว เจ้าเมืองบางยาง  รอบๆบริเวณนั้นมีเครื่องหีบอ้อยลักษณะคล้ายกันกับทีผมวาดแต่มีหลายรูปแบบ อยู่ในสภาพที่สมบรูณ์มากเลยทีเดียวครับ
• อีกอย่างหนึ่งคือชุมชนบ้านหนองบัวอาจจะไม่ได้ริเริ่มก็เป็นได้ เพียงแต่ว่าจากจังหวัดพิษณุโลก ลงมาถึงนครสวรรค์อาจเป็นเพราะว่าชาวบ้านอบพยบหนีศึกสงครามจากทับพม่ามาก็ย่อมเป็นได้เลยไม่มีหลักฐานแน่ชัดว่าใครเป็นต้นคิดแต่ที่มีให้เห็นที่ชุมชนหนองบัวนั้นแสดงให้เห็นถึงความเพียรพยายามทำเครื่องในชุมชนได้เป็นอย่างดีและยังหลงเหลือให้ลูกหลานบางช่วงได้ดูกันเพราะหลายสิบปีแล้วชาวบ้านหนองบัวไม่มีการทำอ้อยกันนานมาแล้ว

[เสวก ใยอินทร์]

วันนี้ผมนำคำหนองบัวมาฝาก  โดยจะขอหยิบยกมาจากใบบล็อคของ ท่านอาจารย์วิรัตน์ ทุนทางสังคมของอำเภอหนองบัว นครสวรรค์ที่ผมได้เคยลงไว้ก่อนหน้านี้โดยคัดลอกมาจากต้นฉบับครับ เชิญกันได้ตามอัธยาศัยเลยครับ

อนุรักษ์ภาษาถิ่นหนองบัว นครสวรรค์

วัตถุประสงค์ เพื่อทบทวนเอกลักษณ์ภาษาถิ่นให้คงไว้คู่บ้านเรา

ผู้จัดทำโดย นาย เสวก ใยอินทร์ สมาชิกกลุ่ม พริกเกลือ

คำเตือน คำต่อไปนี้เป็นคำเฉพาะถิ่นของคนหนองบัว ส่วนมากเป็นคำเพี้ยนซึ่งชาวบ้านพดจนติดปากกันมา และที่อย่างยิ่งคนโบราณมักใช้คำเปรียบเปรย เปรียบเทียบอาจมีบางคำที่สาธารณะชนอ่านแล้วไปในทางที่หยาบคายผู้อ่านควรมีการตรึกตรองพิจารณาในการอ่านให้ดี

 

 

• พริกเกลือ ปลาร้าสับ อีสานเรียกปลาร้าบอง แจ่วบอง

• ทะลา ลานกว้าง มากมาย ,มักใช้กับลานหน้าบ้าน

• ประตูแพ ประตูรั้วหน้าบ้านไม้ไผ่ขัด ชุมชนชาวหนองขัวจะปลูกบ้านในบ้านไม้ยกสูงและมีใต้ถุนโล่งบ้านส่วนมากจะมีการทำรั้วแบบใช้ไม้รวกขัดสานและแสดงให้เห็นถึงความเพียรได้เป็นอย่างสูงเพราะแต่ละบ้านมีพื้นที่ไม่ใช่น้อย

• เหนียน อิจฉา ริษยา

• คู่ดอง คู่มั่น

• เกือก รองเท้าแตะ

• มุ้งอีโต๊ป ผ้าห่มหนาๆ

• ผ้าห่ม ผ้าขะม้า

• ผ้าเช็ดกุย ผ้าขนหนู

• กำแฝก ตะไคร้ คงเพราะว่ามีลักษณะคล้ายหญ้าแฝก

• ปลาเกลือ ปลาเค็ม

• ส้มแผ่น มะม่วงกวนแผ่น

• ข้าวเม่า กะยาสารท ชาวบ้านจะทำกันในบุญสารทไทย ที่มีส่วนผสมในการ ถั่ว น้ำอ้อย งา ข้าวตอก ข้าวพอง หรือในพุทธประวัติเรียกว่า ข้าวทิพย์ ไอ้ข้าวพองที่ว่านี้ทำมาจากข้าวเหนียวที่สดๆนำมาคั่วแล้วตำคัดเอาแกลบออกเหลือแต่เม็ดข้าวเหนียวเมล็ดแบนๆ ที่มาทำข้าวเม่าพล่า ข้าวเม่าทอด ซึ่งมีขั้นตอนการทำที่ยุ่งมากในการทำข้าวเมาและก่อนที่จะมาทำเป็นข้าวพองต้องมาคั่วให้พองก่อนที่จะมากวนเป็นกระยาสารท เลยชาวบ้านเรียกว่ากวนข้าวเม่า

• ขนมห่อ จะทำด้วยแป้งข้าวเหนียว มีไส้คลายขนมใส่ไส้ห่อด้วยใบตองจะทำกันในงานบุญเข้าพรรษา และเมื่อทำแล้วก็นำไปให้ญาติผู้ใหญ่ ชาวบ้านมักเรียกบุญเข้าพรรษาว่าบุญขนมห่อแทน

• รถอีตุ๊ก รถอีแต๋น

• รถอีแต๋น รถไถเดินตาม

• กระชั้น กระชั้นชิด

• ไม้ราว ไม้นาบข้าว

• ไม้คันหลาว ไม้หาบข้าว

• กะม่อง ตะค่อง

• ใบตองพวง ใบตองควง ตองตรึง ตองกึง

• ต้นปีบ กาสะรอง

• ซิหว่า เป็นคำต่อท้ายคำพูด, ซิว่า เช่น ใช่จัดเลยซิหว่า

• เหมาะจัด สวยมาก

• เอี่ยมจัดเลย สะอาดมากๆ

• กระซ่า ตระกร้า

• กะแซง ตระแกรง

• ไม้กำปัด คือไม้กวาดซึ่งเกิดจากการมัดรวมแล้วมาใช้ปัดกวาด เช่น ไม้กำปัดใบคะมอญ ซึ่งทำมาจากต้นขัดมอญ

• ระหัด เครื่องสูบน้ำ

• ศาลารม ศาลาหมู่บ้าน ศาลาพักร้อน

• ขี้หนี้ การเป็นหนี้

• ตะโอ๊บ กบ

• ตะครัว ห้องครัว

• ไปนอนถึงที่ ไปนอนในที่นอน

• เมาะ ที่นอน

• อู่ เปลนอน

• อู่รถ ที่จอดเก็บรถ

• ไม้กำตาก ไม้เช็ดก้นน่าจะ มาจากคำว่าตำก้น

• บ็อค ส้วมแห้งขุดหลุมด้านล่าง ไม่มีหลังคา

• เงย แหงนมอง

• มอด โหม่ รอด โผล่

• แห้น แทะเล็ม

• พ่อใหญ่ ตา

• แม่ใหญ่ ยาย

• กระโล้ ภาชนะคล้ายกระด้งแต่ใหญ่มากไว้ตากของ

• เสวี่ยน อ่านว่า สะ เหวี่ยน คือ อุปกรณ์การเกษตรใช้ร่วมกับเกวียนไว้โค้งต่อบนเกวียนเพื่อการบรรทุกข้าวให้ได้มาก ทำจากไม้ไผ่สานคล้ายเสื่อรำแพนของทางอีสาน กว้างประมาณเมตรถึงเมตรครึ่ง ความยาวสามารถโค้งรอบเกวียนได้

• น้องแอ่ง เขียดทรายตามหนองน้ำ

• นอกชาน ชานบ้าน เรือนชาน

• กะเตียง ตะเกียง

• น้ำมันบ็อค น้ำมันขี้โล้ น้ำมันเครื่องที่หมดการใช้งาน

• ผักไห มะละ

• ไม้ซ่าว ไม้สอยผลไม้

• เพลัย สิ่งที่ต่อเติมยื่นออกจากตัวบ้านเช่นชายคา

• ก่อนงาย ใกล้สว่าง มักใช้เช่น ไปกินข้าวงายหน้า คือไปกินข้าว

• น้องเพล ใกล้เที่ยง

• โอ่งเหล็ก ถังแกลอน 200 ลิตร

• โอ่งใหญ่ โอ่งเกษตร

• เริ้ม อาการของคนที่ออกหน้าออกตา

• เอาแรงกัน ช่วยกันทำงาน เช่นเดียวกับลงแขก

• หัวเปลือก จอมปลวก

• โอ้ง อ้อม ไม่ไปทางตรง

• ขึ้นแรง นำสิ่งของมาช่วยเมื่อมีงาน

• ยากะแล็ต บุหรี่ เพี้ยนมาจาก ซิคกาแลต

• กระทาย กล่องใส่หมาก

• เข้าก้น อาการของคนเดินตามกัน

• ปลาเห็ด ทอดมัน

• ไม่กว่าซิ ไม่มากไปกว่านี้ได้อีก

• ออทิด ใช้เรียกแทนชื่อลูกเขยที่ผ่านการบวชเรียนมา

• พยับลมบ่มใบไม้ ร้อนอบอ้าวคล้ายฝนจะตกมีเมฆลอย

• ขี้สะเหรด เสมหะ

• ขี้คับตูด อาการของคนท้องผูกถ่ายไม่ออก

• เห็นราก อาการของคนที่อย่าจะอวก

• มาด้วยความเซ่อใจ มาแบบด้วยความทุลักทุเลไม่รู้ว่าจะได้อะไรเกิดขึ้น

• แม่มึง สามีใช้เรียกภรรยา

• พ่อมึง ภรรยาใช้เรียกสามี

• กวัดกวาย คำอุทาน ใช้กับสิ่งที่ไม่อยากจะให้เกิดกับตัวเรา

• ไปสัง ใช้นำหน้าเรียกผู้ตายแล้ว

• กินโสชีวิต กินเหมือนคนอดอยาก

• เหิ่อ อวดตัวเองว่าดูดีกว่าผู้อื่น

• เป็นประเหิ่อ เป็นผื่นคันบวม

• เอิ้น เช่นเดียวกับเรียก

• แหงะ หันหน้ากลับไปมอง

• เขียวปัด เขียวมากมาก เช่น ว้ายยย..แลฝ่นมาเขี่ยวปัดเลย

• บ่องขี้ บ่งขี้ การผ่าท้องเข้าใส้ออกเช่นการทำปลา

• ตีเหาะอีเหน ตีให้กระจุยกระจาย

• ทิ้งอย่างห่อยาเขียว ทิ้งเกะกะเลี่ยลาดไปทางไหนก็เจอ เมื่อก่อนแขกที่มาเกี่ยวข้าวมักกินยาเขียวผสมน้ำเพื่อคลายร้อนและทิ้งไว้เลี่ยลาดตามท้องนา

• ขี้ลงท้อง ท้องเสีย

• แหกกะแซง ทำอะไรไม่อยู่ในขอบเขตผิดจากคนอื่น

• ซู่กระซิว การที่ใช้ตะแกรงไม้ไผ่ไปดักช้อนปลาซิวหน้าทางน้ำไหล

• โหงกระซิว การใช้สวิงหรือ ตะแกรง เหวี่ยงซ้าย-ขวาไปมาเพื่อให้ปลาติด

• กระซ่อ มาจากคำว่าตะกร้อ ภาชนะไม้ไผ่หรือหวายสาน เช่น ตะกร้อสร้อยผลไม้

• กระซ่อเหยื่อ ภาชนะคล้ายตะค่องแต่ไม่มีคอจะเย็บผ้าดิบต่อเป็นปากถุงและมีหูรูดที่ปากชาวบ้านใช้ใส่เขียดเกี่ยวเบ็ด

• ถุงแห ถุงตาข่ายด้านบนปากมีหวายโค้งกลม ไว้ใส่ปลา หรือที่มีชื่อเรียกว่าถุงตะเคียว

• สะบก หรือตะลุมพุกทำจากไม้มีด่ามลักษณะคล้ายค้อนไว้ทุบตี หรือตำ

• ซ้อมข้าว การตำข้าวแบบใช้ครกใหญ่

• กระเพล่า ข้าวที่มีเมล็ดสมบูรณ์

• นั่งเอกเขนก นั่งลอยหน้าลอยตา

• น้ำขี้ตีด หรือน้ำขี้กรีด น้ำขังเสียตามบ้านที่เน่าเหม็น

• โม้ม กินอาหารคำโต ไม่ว่าจะชินเท่าไรก็ใส่ปากทีเดียวหมด

• โฮบ การซดน้ำต้มหรือแกงมีเสียงดัง

• ขมุย ขุยของสัตว์ที่อยู่ในรู เช่น แย้อุดขมุย

• คันที่นอน วิดน้ำจับปลาต้องนำดินมาทำคันกั้นก่อน

• จู๋ ไหปลาร้า เช่น จู๋ใหญ่ จู๋กลาง

• แดดบด แดดมีเมฆบังคงจะมาจากบดบัง

• เอนหลัง นอนพักชั่วครู่

• ทำสี คล้ายคำว่าทำท่าจะทำแสดงถึงท่าทางต่าง เช่น ทำสีเราจะมาทางนี้เค้าก็ไปทางอื่น

คงจะพอแล้วเพียงคำ1คำมีหลากหลายเช่นคำจำพวกที่ออกเสียงเพี้ยนจากคำเดิมยังมีมาก

ขึ้นอยู่ว่าบ้านไหนไห้อ่านออกเสียงสำเนียงนั้นเพราะจากสำเนียงพูดมาเป็นภาษาเขียนค่อนข้ายากมา

ทางบ้านในโคกมะตูมบางกลุ่ม เนี้ย มะเขี่ย พริกเกีย เป็นต้น

ทางเนินตาเกิด แถบทางโคกมะกอก ให้ทำเหนอๆเข้าไว้ลากหางเสียยาวเท่าไรได้ยิ่งดี

เช่น อาลัยมันช่างยกใหญ่ล้าวววววววววว......

[เขียนเมื่อ 1 ส.ค. 2552 10:39 น. 1 ส.ค. 2552]

สวัสดีครับคุณสวกครับผมได้ยินชื่อขงคุณมานานแล้วครับและเคยได้มีโอกาสหลายครั้งที่ได้เจอตัวจริง ผมนาย โชคชัย มากน้อยครับ บ้านออยู่ตำบลหนองกลับ อำภอหนองบัว

ของเรานี่เองครับผมอยากมีข้อเสนอให้คุณเสวกช่วยหาข้อมูลเกี่ยวกับขนมเบื้องครับตั้งแต่เด็กผมเคยกินผมว่ามันมีความรู้สึกว่ามันอร่อยดีและอยากจะเผยแพร่ให้คนไทยได้รู้จักขนมไทยๆของบ้านเราครับและสามารถแปรรูปให้เป็นสินค้า OTOP ของหมู่บ้านเราได้ใหมครับคุณเสวกและเป็นสินค้าเพื่อสร้างรายได้ให้กับชุมชนผมขอรบกวนคุณเสวกด้วยนะครับช่วยหาข้อมูลนี้ให้หน่อยและช่วยนำเสนอของดีที่น่าลองนำมาเป้นาหารพื้นบ้านที่เป็นไทยอย่างนี้เพื่อที่จะอนุรักษ์ความเป็นไทยตรงไว้ด้วยและถ้ามีอะไรให้ผมช่ยก็บอกมาได้เลยนะครับ

ขอแสดงความนับถือ

( นาย โชคชัย มากน้อย )

จนท.ออกแบบผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม

Packing Engineer

[เขียนเมื่อ 1 ส.ค. 2552 13:56 น. 1 ส.ค. 2552]

เจริญพรคุณเสวก

กะเตียงโคมหน้าตรุษสงกรานต์

วันนี้หลวงอามารำลึกถึงอดีตสักเรื่องหนึ่งนะ(เล่นกุด)พูดแบบนี้เขาหาว่าเป็นคนแก่นะเนี่ย

·     การเล่นสงกรานต์ในวัดใหญ่(หนองกลับ)รุ่นหลวงอาก็ไม่ทันแต่จำได้ว่าตอนเป็นเด็กเห็นหนุ่มสาวเล่นสงกรานต์ในวัดมีชิงชาสวรรค์ ลูกช่วงตรงต้นตาลต้นมะขวิดต้นมะสังแถวนั้น การเล่นสงกรานต์คนบ้านเราเล่นหลังจากวันสงกรานต์ไปประมาณสองอาทิตย์ เล่นตอนกลางคืนมีเล่นงูกินหาง ลูกช่วง หมาบ้าคู่

·     รุ่นหลวงอาเล่นในหมู่บ้านแต่ตามหมู่บ้าน(หนองบัว-หนองกลับ)ไฟฟ้าก็ยังไม่เข้าต้องอาศัยจุดกะเตียงโคม(ตะเกียงเจ้าพายุ)ส่วางไสวมองเห็นแต่ไกล

·      สาว ๆ จะเล่นกันเองตอนหัวค่ำเพราะหนุ่ม ๆ ยังเดินทางมาไม่ถึง ถ้ากลุ่ม(หมู่บ้าน)ไหนอยู่ไกลปืนเที่ยงห่างไกลถนนหนทางส่วนมากมักจะเป็นบ้านกลุ่มท้าย ๆ การคมนาคมค่อนข้างลำบากทำให้ไม่มีแรงจูงใจดึงดูดหนุ่ม ๆ ให้เข้ามาเล่น 

·      ยิ่งถ้าวง(กลุ่ม)นั้นส่วนมากมีความสวยแฝงอยู่คือมีความสวยแต่ความสวยแฝงอยู่ภายในด้วยแล้ว ก็น่าเห็นใจมาก 

·      ถ้ากลุ่มใดมีเหตุปัจจัยสองอย่างดังกล่าวแล้วเมื่อมีหนุ่มเข้ามาเล่นโอกาสที่จะเล่นยาวจนเลิกโดยที่ไม่มีกลุ่มอื่นมาผลัดเปลี่ยนก็เป็นไปได้ค่อนข้างมาก 

·      เป็นสปิริตอย่างหนึ่งของหนุ่ม ๆ ถ้าไม่มีกลุ่มอื่นมาผลัดเปลี่ยนก็จะต้องเล่นเพื่อนสาว ๆ จนเหนื่อยจะไปเล่นที่อื่นต่อแล้วปล่อยให้สาว ๆ เล่นกันเองก็เกรงใจและสงสารสาว ๆ และอีกอย่างสาว ๆ ก็ขอร้องให้เล่นต่อ เจอสถานการณ์แบบนี้หนุ่ม ๆ ทั้งหลายจำต้องแสดงความเป็นสุภาพบุรุษเล่นต่อจนเลิกเลยแหละ 

·     ถ้าวงไหนเป็นป๊อปปูล่า-สวยจะมีหนุ่ม ๆ คอยจองเพื่อผัดเปลี่ยนแวะเวียนไปเยอะหน่อย โดยหนุ่ม ๆ จะรู้กันเองโดยทั่วไปคือถ้าเอ่ยขึ้นมาว่าวงนี้คนเยอะก็แสดงว่ามีคนสวยชัวร์ ภาษาที่ใช้เรียกวงและเข้าใจกันในหมู่ชายหนุ่มทั้งหลายจะเรียกคนเด่นสุด-สวยกว่าเพื่อนนำมาเป็นชื่อแทนวง ว่าวง E แล้วตามด้วยชื่อ....เรียกลับหลัง ใครมีคู่ดองสวยถ้ามาเล่นวงคู่ดองของตัวอาจถูกหาว่าหวงคู่ดองได้ แต่ถ้ามีสปิริตก็จะไม่มาเล่นวงคู่ดองตัวเอง แต่ถ้าคู่ดองสวยน้อยหน่อยไม่ค่อยมีชายหนุ่มมาเล่นสงกรานต์(กุด)ด้วยก็จำเป็นหรือจำใจต้องมาเล่นกุดเป็นเพื่อนคู่ดองตนเองด้วยเหมือนกัน

·      และอีกอย่างหนึ่งสมัยนั้นตามสอกตามถนนมันก็มืดมากด้วย การเดินทางมีทั้งเดินเท้าและก็จักรยานคนจนของยอดรักนี่แหละเป็นยานพาหนะยอดฮิตของหนุ่ม ๆ เลยทีเดียว 

·      หลังปี พ.ศ.๒๕๒๓ ไม่รู้มีเล่นกันต่อมาอีกนานหรือไม่เพราะหลังจากนี้ก็ไม่ค่อยได้อยู่หนองบัวแล้ว.

 

 

 เจริญพร

 

 

[เสวก ใยอินทร์]

สวัสดีครับคุณโชคชัย มากน้อย

• ขอบคุณมากนะครับที่เข้ามาร่วมแสดงความคิดเห็น

ขนมครกปัจจุบันนั้นมีหลากหลายดัวยกันแล้วแต่ตามสูตรว่าใครจะมีการดัดแปลงอย่างไรให้ลูกค้าถูกใจ ถ้าพูดถึงขนมครกบ้านหนองกลับ ก็อดนึกถึงขนมครกยายแทนเป็นเสียไม่ได้ ยายแทนจะขายทั้งขนมครกและกล้วยปิ้ง ขนมครกจะเป็นแบบพื้นบ้านแบ้งจะไม่แข็งกระทิต้องมันและที่สำคัญคือความหอมขอมต้นหอมนั้นด้วย ยายแทนแกจะขายหน้าบ้านของแกทางเข้าวัดเทพสุทาวาส ผมคิดดูแล้วลูกหลานหนองบัวน่าจะได้เคยกินกันทุกคน สูตรการทำคงไม่ยากเท่าไรที่จะค้นหาแต่คุณโชคชัยมีความรู้ทางด้านออกแบบผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมน่ายินดีอย่างยื่งถ้าจะมีการส่งเสริมชาวบ้านให้เลือกให้ภาชนะบรรจุเพิ่มความสะดุดแก่ลูกค้าได้เป็นอย่างดีครับ

[เสวก ใยอินทร์]

กราบนมัสการพระคุณเจ้าพระมหาแล ขำสุข(อาสโย)

• การเล่นกุดผมเองเป็นเด็กคงจะรุ่นสุดท้ายก็ว่าได้ตอนนั้นมีไฟฟ้าแล้ว วงกุดจะใช้ไฟดวง หรือที่ชาวบ้านเรียกว่า ไฟตุ้ม ครับใช้ แพ้ว (แขวน)บนเสาไม้ไผ่เพื่อเป็นสัญลักญณ์ว่ามีกลุ่มสาวๆตั้งวงอยู่ บ้างครั้งเข้าไปต้องพบกับความผิดหวังต้องไปพบกับไฟของคอกวัวหรือไม่ชาวบ้านก็นั่งฟันต้นมันกันอยู่
• เคยมีคนไปเล่นกุดแถวๆเกาะลอยกลับมาเล่าให้คนแก่ฟังว่า ไปเห็นสาวๆตีนกุดมาส่วยจัดเลยย..พ่อใหญ๋ (พูดแบบสำเนียงหนองบัว) คนแก่บอกว่ามันสวยได้อย่างไรคนพิการ แท้จริงแล้วตีนกุดหมายถึงข้างกุฏิฤาษี นั่นเองครับเพราะบางคนเรียว่าบ้านตีนกุดก็มี

[เสวก ใยอินทร์]

อ้อผมลืมบอกไปว่าน่าประมาณสิบปีกว่านิดๆหลังนั้น ไม่มีการเล่นกุดแล้วครับ

[เขียนเมื่อ 1 ส.ค. 2552 22:44 น. 1 ส.ค. 2552]

สวัสดีจ่ะพี่ชาวหนองบัวทุกๆคนมีความยิ้นดีเป็นอย่างยิ่งค่ะที่ได้รู้จักกับพี่ชาวหนองบัวและได้เรียนรู้ภาษาหนองบัวแปลกดีจ้าที่คำบางคำมีความหมายเหมือนกันแต่พูดไม่เหมือนกันแต่พพอได้เข้ามาอ่านดูทำให้เข้าใจความหมายได้เพิ่มขึ้นมากเลยจ้าหนูงันวันนี้พอแค่นี้ก่อนนะค่ะดึกมากแล้วเดียวจ่ะเข้ามาทักทายกันมัยน่ะจ้า

[เขียนเมื่อ 2 ส.ค. 2552 00:31 น. 2 ส.ค. 2552]

เจริญพรคุณเสวกคุณโชคชัย มากน้อย,คุณแวะมาทักทายจ้าและผู้อ่านทุกท่าน

• ขอยินดีต้อนรับคุณโชคชัยด้วยก็แล้วกัน
• ดีมากเลยที่คุณโชคชัยเป็นนักออกแบบผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม(Packing Engineer)ได้เข้ามาเสนอความคิดเห็นเรียนรู้ร่วมกันความเป็นนักออกแบบนี่ช่วยได้เยอะสังเกตสินค้าในท้องตลาดที่มีสีสรรน่าสนใจชวนมองอยากจะซื้อหามักมีรูปแบบสวยงามน่าจับต้องเชิญชวนให้ซื้อ
• บางครั้งผลิตภัณฑ์ชนิดเดียวกันเลยแต่รูปแบบหีบห่อบรรจุภัณฑ์ดูดีมีเสน่ห์คนก็จะสนใจและเลือกซื้อสินค้าที่มีความสวยงามด้านออกแบบนี่แหละเป็นแรงจูงใจอย่างหนึ่ง
• วันนี้หลวงอามีของฝากจากหนองบัวเป็นขนมคล้ายของคุณโชคชัย แต่ขนมที่ว่่านี้ เป็นขนมประจำงานโดยเฉพาะคือจะได้กินขนมชนิดนี้ต้องมีงานจึงจะได้กินว่างั้นเถอะ เป็นขนมคนหนองบัว-หนองกลับ เช่น
• ข้าวเหนียวห่อ (แป้งข้าวเหนียวห่อไส้มะพร้าว)
• ข้าเหนียวหัวหงอก(ข้าวเหนียวโรยมะพร้าว)
• ขนมกงชะมุด
• ขนมสามเกลอ
• ขนมนางว่าว
• ขนมนางเล็ด
• คุณแวะมาทักทายจ้า ก็ยินดีต้อนรับเช่นเดียวกันมีอะไรก็ถามคุณเสวกนะหลวงอาตอบไม่ได้เพราะมีความรู้น้อย
• ภาษาหนองบัวถ้าได้ยินกับหูจึงจะรู้ว่ามีเสน่ห์โดยเฉพาะคนเก่า ๆ ที่พูดสำเนียงหนองบัวแท้ ๆ ไม่ทราบว่าคุณแวะมาฯเคยได้ฟังมาบ้างหรือยัง หรือว่าเป็นคนบ้านใกล้เรือนเคียงกับหนองบัว.

เจริญพร

[เขียนเมื่อ 3 ส.ค. 2552 19:39 น. 3 ส.ค. 2552]

เจริญพรคุณเสวกและท่านผู้อ่านทุกท่าน

• วันนี้เข้าไปในเมืองพิษณุโลกมาเวลานั่งรถโดยสารรอบเมืองโยมโชว์เฟอร์ที่มีอายุมากหน่อยจะชอบพูดคุยกับพระสงฆ์
• ส่วนมากก็จะเล่าเรื่องราวในอดีตที่ผ่านมาในชีวิตของท่านว่ามีอะไรเป็นยังไง ยุคโน้นเป็นอย่างไรประมาณนี้แหละ
• พระก็คอยช่วยเสริมยิ้มให้บ้างพูดคุยบ้างพยักหน้าบ้างเป็นเชิงว่ารับฟัง
• คนเล่าก็เล่าได้อย่างออกรสชาติเพราะมีความจำของตนตั้งแต่เด็กจนถึงวัยปัจจุบัน
• คนเล่าดูมีความสุขดีเพราะเราตั้งใจฟัง หลวงอาคิดว่าเรื่องราวต่าง ๆ จากผู้สูงวัยทั้งหลายมีประโยชน์มากมายมหาศาล
• แต่ทำอย่างไรข้อมูลเหล่านี้จึงจะได้มีคนจดบันทึกเขียนไว้บ้าง นึกไปนึกมาก็ใกล้ตัวเราเลย
• เมื่อก่อนพ่อใหญ่ แม่ใหญ่ พ่อเฒ่า แม่เฒ่า ปู่ ย่า ตา ยาย เล่าอะไรให้ฟังเราก็ชอบฟังแต่หลังจากนั้นก็ลืมเลือนหายไปหมด
• เพราะไม่มีใครจดบันทึกจำไว้กับตัวต่อมาก็หลงลืมเลือนสูญหายไปจนหมด
• โยมโชว์เฟอร์แกก็จะเล่าว่าก่อนจะมาขับรถก็ทำนาทำไร่ เลี้ยงวัวเลี้ยงความยอยู่ในต่างอำเภอ เช่น อำเภอบางกระทุ่มบ้าง อำเภอเนินมะปรางบ้าง นครไทยบ้าง
• ถึงจะไม่ใช่ถิ่นฐานบ้านเราแต่ก็น่าสนใจเรียนรู้ประวัติท้องถิ่นแต่ละที่แต่ละแห่ง
• ที่หลวงอาเล่าให้ฟังนี้ก็ไม่ใ่ช่อะไรหรอกนะ ตอนเราเป็นเด็กเราก็จำอย่างเดียวต่อมาก็ลืมเลือน หรือบางทีเราเองก็มองไม่เห็นความสำคัญเรื่องราวเหล่านั้นด้วย
• ด้วยว่าเราคิดเอาเองว่าก็ไม่เห็นมีอะไรน่าสนใจก็เป็นแค่การทำมาหากินเรื่องการสร้างเนื้อสร้างตัวธรรมดา
• นี่คือลูกหลานจะคิดทำนองนี้เสียมากทำให้ประวัติศาสตร์ใกล้ ๆ ตัวสูญหายไปกับท่านเหล่านั้นหมดเกลี้ยง
• พอจะตามเรื่องที่เคยได้ยินไ้ด้ฟังมาเมื่อในอดีต ก็ไม่รู้จะไปหาที่ไหนได้เพราะท่านจากเราไปหมดแล้ว
• ยุคเรานี้มีเครื่องไม้เครื่องมือสื่อสารอำนวยความสะดวกมากมายจะบันทึกแบบไหนเลือกได้ตามความถนัด ภาพนิ่ง ภาพเคื่อนไหว เสียง มีให้ครบทุกอย่าง
• จึงใคร่อยากเชิญชวนลูกหลานเยาวชนทั้งหลายให้ช่วยกันจดบันทึกเกร็ดประวัติใกล้ ๆ ตัวเราที่คนเฒ่าคนแก่เล่าให้ฟังแล้วเก็บไว้ เป็นเสียงภาพก็ได้อย่าคิดว่าไม่มีประโยชน์
• และไม่ต้องอายที่จะบอกเล่าเรื่องใกล้ ๆ ตัว คิดเสียว่าทุกเรื่องน่าสนใจทั้งนั้น
• ข้างวัดศรีโสภณ อ.วังทอง จ.พิษณุโลก ที่หลวงอาจำพรรษานี้มีหมู่บ้านหนึ่งที่อพยพย้ายถิ่นมาจากจังหวัดราชบุรีเมื่อเกือบร้อยที่แล้วคนเก่ายังพูดภาษาสำเนียงราชบุรีได้
• วันนี้ร่ายยาวเกินไปแล้วขอจบแค่นี้ก่อนนะ.

เจริญพร

[เสวก ใยอินทร์]

ขอบคุณครับคุณหัวข้อที่14. แวะมาทักทายจ้า     ที่เข้ามาแสดงความคิดเห็น    ยังมีอีกหลายคำที่ไม่ได้นำมาลงแต่พอนึกเข้าจริงก็นึกไม่ออกเพราะไม่ค่อยได้พูดกันเท่าไรครับ

• อ่านข้อความที่หลวงอาเล่าแล้วน่าตื่นเต้นครับ วันนี้ยังไม่มีความคิดเห็น เชิญหลวงอาตามสะบายกับหลานๆไปก่อนนะครับ

[เขียนเมื่อ 4 ส.ค. 2552 11:24 น. 4 ส.ค. 2552]

สวัสดีครับพี่น้องชาวพริกเกลือทุกท่านและทุกท่านที่แสดงความคิดเห็น ผมรันพริกเกลือNo.17 ขอรายงานตัวครับ

[เสวก ใยอินทร์]

สวัสดีครับคุณจรัญ เหอะๆๆทะยอยออกมาทีละกระปุกแล้วตอนนี้ว่างๆมาเล่าเรื่องราวบ้านโคกมะขามหวานให้ฟังหน่อยครับ

[เขียนเมื่อ 4 ส.ค. 2552 12:58 น. 4 ส.ค. 2552]

เจริญพรคุณเสวกและท่านผู้อ่านทุกท่าน

• หลวงอาอยากเห็นภาพวาดที่เป็นทางเกวียนตามหมู่บ้านเราและทางเกวียนไปนาของคนหนองบัว ทางเกวียนที่ว่านี้คนหนองบัวเรียกเป็นศัพท์ทางเทคนิดว่า "สอก" วาดแบบมีรั้วไม้ไผ่ มัดกับหลักกะทู้ สามแถวกันวัวควายมุดไปกินข้าวในนา สอกลึก ๆ ก็มีที่นาตากลิ้ง นาผู้ใหญ่เกิด จนถึงนาตานาม-ยายมูล แถวนี้เป็นดินเหนียว
• สอก นี้หมดไปก็มีถนนมาแทนเมื่อก่อนไปนาต้องลุยน้ำในสอกนี่แหละมีทั้งน้ำลึก หล่มโคลน ส่วนมากเป็นทราย
• ถ้าทรายหนา ๆ รอยเกวียนจะลึกลงไปในดินทราย
• การลากเกวียนจะหนักมาก ๆ ควายวัวลากจนตัวโก่ง ว่าง ๆ ลองวาดให้ดูชมบ้างก็จะดี

เจริญพร